سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

کاربرد GIS و RS در علم پزشکی جهت مشخص کردن مناطق با ریسک بالای بیماری

کاربرد GIS و RS در علم پزشکی با ذکر مثالی در مورد مشخص کردن مناطق با ریسک بالای شیوع بیماری مالاریا

چگونه با استفاده از GIS  مناطق با ریسک بالای شیوع بیماری مالاریا مشخص شد؟

ابتدا پارامترهای مناسب محیطی و آب و هوایی لازم برای شیوع بیماری با استفاده از تصاویر لندست7ETM+با بکارگیری روش های مناسب، بدست می آیند و سپس این پارامترها به صورت لایه های اطلاعاتی مجزا در آمده در مرحله بعد وزن هرکدام از پارامترها در شیوع بیماری مشخص شدند. سپس با استفاده از همپوشانی وزندار در محیط GIS مناطق مستعد برای شیوع بیماری مشخص گردیدند.

شرایط آب و هوایی بصور ت مستقیم روی رشد و توسعه پشه و انگل که در نهایت منجر به شیوع بیماری میشود، تأثیر می گذارند پارامترهایی همچون دما و رطوبت و همچنین وجود سطوح آبی و پوشش های گیاهی در شیوع این بیماری مؤثر میباشند.

کاربرد GIS و RS در علم پزشکی با ذکر مثالی در مورد مشخص کردن مناطق با ریسک بالای شیوع بیماری مالاریا

برای تولید لایه های اطلاعاتی که در شیوع بیماری مالاریا موثرند،لایه رطوبت نسبی و پوشش گیاهی چگونه ایجاد شدند؟

برای تعیین سطوح آبی از ترکیب شاخص های T-C و NDWI ،EVI ،SR ،NDVI استفاده گردید. برای تولید لایه اطلاعاتی مربوطه آنالیز Distance روی سطوح آبی اعمال شده و تا فاصله 2 کیلومتر از این سطوح به عنوان مکان های مناسب برای حشره ناقل از نظر وجود سطوح آبی مشخص گردید.

برای تعیین پوشش های گیاهی نیز از همان روش تعیین سطوح آبی استفاده شد برای تولید لایه اطلاعاتی مربوطه آنالیز Distance روی این مناطق اعمال شد و تا فاصله 2 کیلومتر از آنها به عنوان مکان های مناسب از نظر وجود پوشش های گیاهی مشخص گردید.

 

آموزش تهیه نقشه پهنه های مستعد شیوع با استفاده از GIS

فاکتور سطح آبی: جهت پیش بینی محل تخم گذاری پشه آنوفل و محدوده خطر ، برای هر یک از سطوح آبی، گودال ها و چاههای آب نقشه های فاصله ای تهیه گردید. با توجه به این که پشه آنوفل اغلب دو تا سه کیلومتر بیشتر از محل زاد و ولد خود دورتر نمی شود، برای هریک از فاکتورهای ذکر شده نقشه فاصله ای به شعاع دو کیلومتر با استفاده از نرم افزار جانبی spatial Analyst   تهیه خواهد شد.

برای طبقه بندی محدوده های ۲ کیلومتری هر یک از فاکتورهای سطوح آبی، با توجه به این که هر اندازه از مکان عارضه دورتر شویم احتمال خطر کمتر می شود، هر یک از نقشه های فاصله ایجاد شده را به چند کلاس طبقه بندی کرده و با توجه به اهمیت هر یک از کلاس ها ارزشی بین ۱ تا ۱۰ به آنها داده شد.

فاکتور پوشش گیاهی:

به علت این که هریک از لایه های پوشش گیاهی نقش یکسانی در مدل پیش بینی ایفا می کنند. با استفاده از تابع تحلیلی ادغام در نرم افزار ArcGIS لایه های مذکور با هم یکی شده، سپس نقشه فاصله ای به شعاع دو کیلومتر برای عوارض لايه جدید ایجاد و مانند سطوح آبی طبقه بندی مجدد روی آنها انجام خواهد شد

 فاکتورهای دما و رطوبت:

اطلاعات لازمه از ارگان مرتبط از جمله سازمان آب و هواشناسی اخذ خواهد شد که شامل مختصات جغرافیایی هر ایستگاه، متوسط درجه حرارت و متوسط رطوبت نسبی طی یک دوره است با استفاده از اطلاعات مذکور، یک لایه نقطه ای در فرمت Shapefile در نرم افزار ArcGIS ایجاد شد، سپس با استفاده از مدل های ریاضی درون یابی معکوس وزن فاصله ( IDW ) Inverse Distance Weighted و اسپیلاین (Spline) سطوحی ایجاد شده که نشان دهنده میزان تغییرات دما و رطوبت نسبی در هر مکان است بعد از ایجاد فاکتورهای دما و رطوبت نسبی، طبقه بندی روی آن ها انجام گرفت و بر اساس محدوده های مناسب دمای متوسط و رطوبت نسبی متوسط برای رشد و فعالیت پشه به هریک از کلاس ها ارزشی بین ۱ تا ۱۰ داده شد. (۱ برای کم خطر ترین و ۱۰ پر خطر ترین)

 فاکتور ارتفاع:

برای فاکتور ارتقاع، با استفاده از مدل رقومی ارتفاعی (DEM) تهیه شده و ارتفاعات را به چند کلاس طبقه بندی کرده و با توجه به رنج های مناسب ارتفاع برای رشد و فعالیت پشه به هریک از کلاس ها ارزشی بین ۱ تا ۱۰ اختصاص پیدا نمود هر یک از فاکتورهای نام برده شده، در مدل سازی دارای نقش و وزن یکسانی نمی باشند.

وزن دهی:

بنابراین برای مشخص نمودن اهمیت هر فاکتور لازم است که وزن هریک از آنها مشخص گردد. که می توان از مدل های وزن دهی استفاده کرد. بعد از تهیه نقشه فاکتورهای موثر و طبقه بندی مجدد آنها به علت این که نقشه فاکتورهای مؤثر به طبقات مختلف تقسیم بندی شده و به هر کلاس ارزش بین ۱ تا ۱۰ داده شده است. بنابراین تمامی فاکتورها با هم از روش همپوشانی شاخص نوع دوم روی هم گذاری شده اند و در نهایت مدل و نقشه پیش بینی از نظر شیوع بیماری تهیه گردید.

فازی سازی:

جهت فازی سازی می توان  با استفاده از نرم افزار ArcGIS spatial Analyst هر یک از فاکتورهای مؤثر در مدل پیش بینی از طریق تابع درجه عضویت ذوزنقه ایی فازی تبدیل کرد.

روی همگذاری لایه ها:

بعد از فازی شدن هریک از فاکتورها به وسیله اپراتورهای فازی و قوانین استنتاجی، مدل و نقشه پیش بینی از نظر شیوع بیماری نیز با استفاده از مدل منطق فازی تهیه خواهد شد

کلیدواژه : نکات کاربردی GIS؛
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها