سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

بررسي طرح حفظ و ساماندهي شهر تهران (1371)

بررسي طرح حفظ و ساماندهي شهر تهران (1371)
(منبع: گزارش مطالعات طرح‌هاي بالادست طرح جامع جديد تهران 1386)

رشد و گسترش سريع تهران، بخصوص پس از انقلاب اسلامي در ايران، و بروز مشكلات و الزامات جديد به ناكارآمدي طرح جامع تهران افزود. اين امر نياز به بازنگري و اصلاح طرح جامع را موجب گشت و سرانجام از سال 1366 مقدمات تهيه طرح حفظ و ساماندهي شهر تهران توسط مهندسين مشاور آتك فراهم گرديد. اين طرح سرانجام در سال 1371 به تصويب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران رسيد. افق اين طرح سال 1375 بوده است.
در واقع تجربه 23 ساله اجراي طرح جامع و تداوم وجود برخي مشكلات و عدم موفقيت الگوي خطي توسعه شهر مبناي تهيه طرح حفظ و ساماندهي شهر تهران شدند
طرح ساماندهي در بررسي خود از طرح جامع عمده‌ترين مشكلات تهران را از ديد اين طرح در موارد زير جمع‌بندي كرده است:
1ـ نارسائي در آبرساني
2ـ آلودگي هوا و ناموزون بودن سيماي شهر
3ـ رواج بيكاري‌هاي آشكار و پنهان
4ـ ناهمگون بودن اجتماعي و اقتصادي مناطق تهران و تفاوت فاحش شمال و جنوب
5ـ گراني و كميابي ارزاق عمومي و بالا بودن هزينه زندگي در تهران
6ـ تراكم نامتجانس جمعيت و افزايش تراكم آن در آينده و تفاوت وضع سكونت بين گروههاي اجتماعي و اقتصادي
7ـ كيفيت نامطلوب واحدهاي مسكوني
8ـ تراكم و تمركز فعاليت‌ها و ترافيك سنگين در مركز و جنوب شهر و عواقب ناشي از آن
الگوي توسعه شهر تهران در طرح ساماندهي
ساختار چند هسته‌اي مورد نظر طرح ساماندهي متكي بر 4 هستة جديد علاوه بر هسته اصلي و مركزي آن بعنوان مركز تاريخي و فرهگي بوده موقعيت استقراري هر يك بقرار زير است:

  1. حوزه شرقي در منتهي اليه بزرگره رسالت در تهرانپارس
  2. حوزه جنوبي در پيرامون خيابان فدائيان اسلام و شمال شهر ري
  3. حوزه غربي در غرب مسيل رودخانه كن و پيرامون استاديوم آزادي
  4. حوزه شمالي در شميرانات، حوزه ديپلماتيك

در زمينه ارتباط اين پنج حوزه با يكديگر شبکه بزرگراههاي شهري پيشنهادي طرح جامع تكميل و مراکز حوزه‌ها توسط اين شبكه به يكديگر مي‌پيوندند

چگونگي مديريت اجرايي شهرداري در طرح ساماندهي
طرح ساماندهي با استناد به روندي كه بر نهادهاي نظارت كننده كارهاي شهرداري تهران گذشته است و با نبود نهادهاي قانوني در شرايط كنوني (سال تهيه گزارش طرح)، روش زير را پيشنهاد مي‌كند:

  1. طرح‌هاي شهرسازي پس از تصويب شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران جهت تطابق با نظرات مسئولان و نمايندگان مردم در شورايي به نام شوراي مديريت (شامل: شهردار تهران (دبير شورا)، رئيس سازمان حفاظت محيط زيست و حداقل سه تن از نمايندگان شهر تهران در مجلس شوراي اسلامي) بررسي شود و پس از تأييد مسئولان شهر و نمايندگان مردم براي اجرا به شهرداري ابلاغ شود.

تهيه طرح ساماندهي به عنوان طرحي كوتاه مدت و با اين استدلال كه تهيه طرحي جامع با نگرشي وسيع و همه جانبه و در قالب مطالعات ملي و منطقه اي در زماني كوتاه ميسر نيست و مستلزم تخصيص زمان طولاني و بهره‌گيري از همكاري فني و تخصصي گروه‌هاي مختلف خواهد بود، در دستور كار وزارت مسكن و شهرسازي قرار گرفت. طرح ساماندهي با هدف ارائه راه حل‌هاي سريع براي حل نسبي مشكلات حاد تهران در كوتاه مدت و به عنوان طرح و الگويي مياني تهيه شد تا فرصت كافي براي انجام مجموعه مطالعات اصلي طرح جامع شهر (كه در آن بايد به گردآوري اطلاعات و تدوين برنامه بلندمدت شهر پرداخته مي‌شد) فراهم آيد. لذا عنوان طرح با توجه به هدف كوتاه مدت ان براي حل مشكلات تهران، «طرح حفظ و ساماندهي شهر تهران» نام گرفت. شرح خدمات آن را وزارت مسكن و شهرسازي در سال 1364 به مشاور تهيه كننده طرح (آتك) ابلاغ كرد و سال 1365 نيز به عنوان سال پايه طرح تلقي شد. تهيه و تصويب طرح كه بايد در كوتاه‌ترين زمان ممكن مطالعه و ارائه مي‌شد، بيش از شش سال به طول انجاميد و در تاريخ 12/12/1371 در شوراي عالي شهرسازي به تصويب رسيده و به وزارت كشور، براي ابلاغ به شهرداري تهران، ارجاع شد. شهرداري تهران به عنوان نهاد اجراي برنامه‌هاي شهري تهران به دلايل مختلف همچون اجرايي نبودن طرح، آن را مورد پذيرش كامل قرار نداد و نياز به تصويب طرح ساماندهي را در شوراي نظارت بر گسترش شهر تهران مطرح ساخت.
عمده ترين موارد در خور ذكر كه منجر به عدم تحقق كامل نتايج و پيشنهادهاي طرح ساماندهي گرديدند، از اين دست بودند:

  1. عدم ارائه راهبردها و راهكارها و بالاخص روشهاي مناسب اجرايي براي حل مشكلات موجود در شهر در يك چارچوب برنامه جامع و كلان نگر
  2. عدم توجه به هزينه اجراي پيشنهادات و عدم توجه و ارائه راهكارهاي تأمين درآمد و عدم توجه به ساختار سازماني نيروي انساني متخصص لازم براي اجراي آنها
  3. عدم توان اين گونه برنامه‌ها و مجريان آنها در ايجاد هماهنگي بين نهادها و ارگانهايي كه در توسعه شهر تأثير مي‌گذارند.
  4. خصوصيت اقتدار گرايانه و از بالا به پايين برنامه‌ها و طرح‌هاي شهري در ايران و خطي بودن آنها.
  5. عدم انعطاف برنامه‌ها و طرح‌هاي توسعه شهري در ايران در برخورد با تغييرات و تحولات جديد و پيش‌بيني نشده و تجديد نظر در اهداف، سياستها و راهكارهاي آنها
  6. قرار گرفتن برنامه‌ها و طرح‌ها در برابر تحولات و دگرگوني‌هاي مثبت اجتماعي ـ فرهنگي ـ سياسي و …
  7. نگاه به برنامه‌ها و طرح‌هاي كلان و خرد به يك شكل (در حاليكه ماهيت و خصوصيت برنامه‌ها و طرح‌هاي كلان با ماهيت و خصوصيت برنامه‌ها و طرح‌هاي ناحيه‌اي و محلي كاملاً متفاوت است)
  8. زمان بسيار طولاني براي تهيه و تصويب برنامه‌ها و طرح‌هاي توسعه شهري كه باعث عدم انطباق وضع موجود هر شهر در زمان شروع اجراي برنامه‌ها و طرح‌هاي مصوب و نسبت وضع موجود در زمان شروع تهيه و تدوين برنامه‌ها و طرح‌هاي توسعه است.
  9. عدم وجود نيروي فني و تخصصي برنامه ريزي و طراحي شهري در شهرداري‌هاي مناطق تهران
  10. عدم وجود اختيار در شهرداري مناطق در انطباق برنامه‌ها و طرح‌ها با شرايط موجود و بروز كردن برنامه‌ها و ارائه طرح‌هاي متناسب با تحولات روز
  11. عدم وجود هسته تفكر و انديشه سازي و تدوين كننده برنامه و طرح‌هاي لازم
  12. فقدان قوانين و پشتوانه حقوقي لازم جهت اجراي كامل و درست برنامه‌ها و طرح‌ها و لذا نقص در اجرا يا حذف آنها در عمل.
  13. اين طرح جامعيت و کفايت تخصصي لازم را براي برخورد با كلان شهر و پايتختي به شدت پويا چون تهران نداشت، و حذف عبارت سازماندهي در جلسه مورخ 5/11/1371 شوراي عالي شهرسازي ـ و اطلاق عنوان طرح جامع تهران ـ به آن نيز چندان كمكي به اين مسئله نكرد.
  14. شرح خدمات طرح براي برخورد با تمامي اجزاي سيستم شهري تهران كفايت لازم را نداشت.
  15. نا موفق بودن طرح در شناختي هدفمند از سيستم شهري تهران و نيروهايي كه در تغيير و تحول شهر تهران در طول زمان نقش اصلي را داشته اند و در آينده نيز خواهند داشت .
  16. عدم مشاركت شهرداري تهران در فرايند تهيه طرح به عنوان نهاد اصلي اجراي پيشنهادهاي آن، كه موجب گرديد نهاد مذكور ـ يا به عبارتي، اصلي ترين تصميم گيرنده تحول و توسعه تهران ـ از آن پشتيباني نكند.
  17. طولاني شدن مراحل تهيه و تصويب طرح ساماندهي و تمام شدن ( يا نزديك به اتمام بودن ) مهلت اجراي آن در زمان تصويب طرح.

در مجموع، به رغم كليه موارد ذكر شده در خصوص پيشنهادهاي تحقق نيافته طرح ساماندهي تهران، بايد اذعان داشت كه عدم اجراي پيشنهادهاي طرح بيش از آنكه مربوط به ضعف مطالعات آن باشد به دخالت عوامل متعدد تصميم گيري در مورد شهر تهران مربوط مي‌گردد ـ كه خارج از اراده طرح و نظام اجرايي و مديريت شهري تهران است. از سوي ديگر، بايد توجه داشت كه تعدادي از پيشنهادهاي اين طرح نيز به اجرا درآمده‌اند كه ايجاد بازارچه‌هاي ميوه و تره بار، فرهنگسراها (به ويژه تغيير عملكرد كشتارگاه تهران به فرهنگسراي بهمن)،‌ تأسيس دو منطقه 21 و 22 شهرداري، احداث و يا اقدام به ايجاد چند بزرگراه، پيشنهاد كاهش آلودگي هواي تهران از طريق توسعه شبكه گازرساني در شهر و تعويض سوخت وسايط نقليه عمومي به گاز مايع را مي‌توان از آن جمله برشمرد.

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها