سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

 زمين: مفاهيم و تعاريف

 

 زمين: مفاهيم و تعاريف

تعابير و تعاريف متعددي که از ” زمين”، كاربري زمين (نحوه استفاده از زمين) و تغييرات استفاده از آن، در منابع علمي وجود دارد؛ گرچه به ظاهر يكسان به نظر مي­رسد، اما بنا به هدف و زمينه كاربرد آن­ها ذكر مي­شود. این تعاريف نسبت به اولويتي كه به عوامل مشخص كننده زمين مي­دهد متفاوت است؛ علوم طبيعي به جزئيات    ويژگي­هاي طبيعي زمين اشاره داشته؛ در حالي كه علوم اجتماعي و به طور مشخص اقتصاد تنها با عامل فضا سروكار دارد و به طور مشخص به   ويژگي­هاي يك بخش از فضا اشاره مي­كند.

براي شناخت مفهوم زمين، تعاريف متعددي ذكر شده است كه عمدتاً در دو زمينة زير قابل ارائه است:

  • زمين به عنوان يك منبع طبيعي (نظير آب و هوا) كه بهره­مندي از آن براي سكونت و زندگي و حفاظت از آن براي نسل­هاي آينده اهميت حياتي دارد.
  • زمين به عنوان نوعي دارايي كه در چارچوب مالكيت خصوصي، كالا قلمداد مي شود و براي كسب منفعت و درآمد  شخصي قابل تملك و خريد و فروش است (سعيدنيا 1382، 14).

زمين در این مفهوم دوم داراي ويژگي­هاي زير است:

  • زمين از نظر مقدار محدود است.
  • زمين از نظر فيزيكي از بين نمي­رود ، هرچند شكل ظاهري آن ممكن است تغيير يابد.
  • زمين قابل جابجايي نيست.
  • زمين در بيشتر كشورها براي سرمايه­گذاري مورد استفاده قرار می­گيرد.
  • زمين كالايي است كه هيچ كس بدون آن نمي­تواند زندگي كند. يعني ما بدون اشغال فضا نمي­توانيم وجود داشته باشيم و هر فعاليتي نياز به فضا دارد .
  • زمين فناناپذير است و در نتيجه علاوه بر استفاده گوناگون امكان ذخيره آن هم براي فرد و هم براي اجتماع وجود دارد (رضويان 1382، 12).

در اين مفهوم، زميني كه به استفاده­هاي شهري اختصاص داده مي­شود با وجودي كه تنها سهمي در حدود 5 تا 10درصد از مساحت را در بيشتر كشورهاي توسعه يافته دربر دارد، در بيشتر اين كشورها اين سهم كوچك از مساحت در حدود 90 درصد جمعيت را اسكان داده است و به اين ترتيب داراي اهميت شگرفي خواهد بود  ((Kivell 1993:p 3.

فيليپ كي ول در كتاب زمين و شهر، زمين را به عنوان زمينه چند بعدي توسعه شهري در نظر مي­گيرد؛ زمين يك فضاي خنثي و دربرگيرنده فعاليت­ها و اجسام نيست بلكه جزء ذاتي تمام جنبه­هاي زندگي شهري است. مهم­تر اين­كه زمين كليد اصلي براي درك دو جنبه مهم از توسعه شهري است: اول، زمين براي توصيف شكل، نقشه و توسعه شهر ضروري است. دوم، زمين در مركز فعاليت­هاي شهري قرار گرفته و با تامين قدرت و ايجاد ارتباط ميان گروه­ها و فعاليت­هاي مختلف مختلف، بر توسعه اقتصادي تأثير مي­گذاردp3)،(Kivell:1993. هر شهر فرم و الگويي از توسعة زمين را نشان مي­دهد كه در طيفي از بسيار منظم و رسمي تا تودة نامنظمي از ساختمان­ها، فضاها و فعاليت­ها قرار  مي­گيرد. الگوي توسعة زمين با عوامل متعددي چون قدمت، نوع و مقياس توسعه، نياز براي انواع گوناگون زمين و نوع مالكيت آن مشخص مي­شود. در واقع توصيف الگوي توسعة زمين بايد شامل نيروهايي باشد كه فراتر از مرزهاي محلي شهر وارد  مي­شود. بعد ديگري از زمين كه حايز اهميت مي­باشد، مالكيت يا اشغال زمين است كه همواره قدرت اقتصادي و سياسي را به همراه داشته است. الگوهاي متفاوت مالكيت شامل مالكيت عمومي، دولتي، فردي و …  به لحاظ فرم تأثير و ميزان آن متفاوت خواهند بود. به  اين ترتيب به دليل اهميت زمين به عنوان الگو و فرم توسعه و همچنين قدرت و ثروت در شهرها، برنامه­ريزي براي زمين به عنوان اساس و پايه برنامه­ريزي شهرها شناخته مي­شود (7 (Kivell,1993:p.5-.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها