سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

تفاوت برنامه ریزی استراتژیک با برنامه ریزی بلند مدت و برنامه (طرح) های جامع شهری

تفاوت برنامه ریزی استراتژیک با برنامه ریزی بلند مدت و برنامه (طرح) های جامع شهری

برایسون با اشاره به اینکه لازم است برنامه ریزی استراتژیک را از دو نوع برنامه ریزی دیگر، یعنی برنامه ریزی بلند مدت سازمانی و برنامه ریزی جامع و فراگیر برای شهرها ومناطق(که اغلب از آنها با عناوینی همچون برنامه ریزی بلند مدت جامع یاد می شود) متمایز ساخت،معتقد است که برنامه ریزی استراتژیک با برنامه ریزی بلند مدت برای سازمانها در عمل از چهار نظر بنیادی با یکدیگر تفاوت دارند:نخست با آنکه هردو برنامه ریزی بر “سازمان” و آنچه سازمان برای بهبود عملکرد خود باید انجام دهد، تاکید دارند، برنامه ریزی بلندمدت بیشتر بر مشخص کردن اهداف و مقاصد وتبدیل آنها به بودجه و برنامه های کاری جاری نظر دارد.بنابراین چون تشخیص و حل مسایل مورد اختلاف بر فرض اجماع درباره مقاصد و اقدامات سازمانی پایه گذاری نمی شوند، ولی تعیین اهداف و مقاصد و بودجه مربوط به آن و برنامه های کاری بر چنین فرضی مبتنی است، از اینرو برنامه ریزی استراتژیک با مسایلی که جنبه سیاسی یافته اند، تناسب بیشتری دارد. دوم، برنامه ریزی استراتژیک در مقایسه با برنامه ریزی بلندمدت، بر ارزیابی محیط داخلی و خارجی سازمان به مراتب بیشتر تاکید می کند.برنامه ریزان بلند مدت بر این فرض تمایل دارند که روندهای جاری، تا آینده ادامه خواهند یافت، درحالی که برنامه ریزان استراتژیک انتظار وقوع روندهای جدید ، رویدادها و وقفه هایی در روند مورد بحث و بروز غافلگیری های گوناگونی را دارند.بنابراین طرحهای استراتژیک بیش از طرحهای بلند مدت احتملا دارد معرف و دربرگیرنده تغییرات کیفی در جهت گیری و دامنه گسترده تری از برنامه های اقتضایی باشند.سوم، برنامه ریزان استراتژیک بیش از برنامه ریزان بلند مدت احتمال دارد خواستار شکل مطلوب سازمان یا “چشم اندازموفقیت” باشند و بپرسند که چگونه می توان به آن دست یافت. افزوده براین، چون راهنمای اینان غالباً چشم انداز موفقیت است، طرحهای استراتژیک اغلب نمایانگر تغییرات کیفی و در این جهت می باشند، درصورتی که طرحهای بلند مدت نوعاً قیاس واستنباطی از وضع موجود هستند که غالباًدر قالب هدفهایی مطرح می شوندکه نمایانگر هدفهای اجرایی هستند.سرانجام، برنامه ریزی استراتژیک خیلی بیشتر از برنامه ریزی بلندمدت جهت گیری عملیاتی دارد.برنامه ریزان استراتژیک برحسب معمول دامنه ای از رویدادهای ممکن آینده را درنظر گرفته و برآیندهای تصمیم ها و اقدامهای کنونی را از لحاظ ارتباطی که با این دامنه دارند، مورد توجه قرار می دهند. درنتیجه، برنامه ریزان استراتژیک مجموعه متنوعی از جریان تصمیم ها و اقدامها را درنظر می گیرندو می کوشند تا گزینه های سازمان را تا آنجا که ممکن است، گشوده نگه دارند تا سازمان بتواند به مقتضیات پیش بینی نشده با سرعت و کارایی پاسخ داده و به شکل موثر عکس العمل نشان دهد(برایسون،1383 :8و9).

اما در مورد تفاوت بین برنامه ریزی استراتژیک و برنامه ریزی جامع(طرحهای جامع) برایسون می گوید که برنامه ریزی استراتژیک نوعاً بر سازمان تاکید دارد، حال آنکه محور تاکید برنامه ریزی جامع، جامعه می باشد. ولی حتی زمانی که برنامه ریزی استراتژیک برای یک جامعه بکار می آید، بین این نوع برنامه ریزی و برنامه ریزی جامع متداول، اختلاف بارزی وجود دارد.به عنوان نمونه، کافمن و جاکوبز(kaufman and jakobs) چنین استدلال می کنند که برنامه ریزی استراتژیک برای جامعه درمقایسه با برنامه ریزی جامع، دارای جهت گیری عملی و مشارکتی بوده و تاکید بیشتری بر نیاز به درک نقاط ضعف و قوت و همچنین تهدیدها و فرصتهایی که جامعه با آن مواجه است، داشته و بالاخره توجه بیشتری به رفتار رقابت آمیز بین جوامع مبذول می دارد. دوم، طرحهای جامع، اغلب برای رفع ضرورتهای قانونی مرتبط با استفاده از اراضی و مدیریت رشد تهیه می شوند وعمدتاً باید براساس فرایندی قانونی، با محتوایی قانونی تنظیم شوند.طرح جامع را می توان به عنوان ابزاری قانونی قلمداد کرد که در اثربخشی برنامه ریزی اجتماعی تاثیر به سزایی دارد ((black,1986;einsweiler,1980. ماهیت الزام آور خط مشی های وضع شده و وسایل اجرایی ناشی از آن (نظیر بودجه های سرمایه ای و قوانین منطقه ای) به نحوی است که به نظر رایدر(rider)، مستلزم بذل توجه کارگزاران دولتی و ایفای نقش برنامه به عنوان تعهدی نسبت به تصمیم های از پیش گرفته شده است.از سوی دیگر تغییرناپذیری متعارف طرحهای جامع می تواند با فرایند سیاسی در تضاد باشد.بنابراین، طرحهای استراتژیک، با وجود آنکه به ندرت موقف قانونی دارند، اغلب می توانند بین خط مشی های خشک و بدون انعطاف قانونی الزام آور و تصمیم ها و اقدام های عملی، ارتباط برقرار سازند. سوم، با آنکه برنامه ریزی جامع برای جامعه اغلب دارای چشم اندازی روشن، یعنی توصیف آرمانی آینده است، بین این چشم انداز با  انچه برنامه ریزی استراتژیک را هدایت می کند، اختلاف چشمگیری وجود دارد.چشم اندازهایی که برنامه ریزی استراتژیک را هدایت می کنند معمولاً دربرگیرنده بازیگران(نوعاً و نه الزاماً سازمانها)، اقدامات و مواضع یا کانونهای اقدامها هستند.چشم اندازهای که برنامه ریزی جامع را هدایت می کنند نوعاً شامل اقدامها و مکانها هستند، اما بازیگران را کنار می گذارند و ازاین رو به چشم اندازهایی نامربوط مبدل می شوند.بنابراین، طرح جامع وضع نهایی که ازعهده مشخص ساختن این نکته برنیاید که چه کسی انسان را به وضع نهایی خواهد رساند، چندان سودمند نخواهد بود (برایسون،1383 :11 و10).

افزوده براین، برنامه ریزی جامع معمولاً دستور کار خود را به چند نقش جاری دولت محدود می سازد.به این دلیل، این روش برنامه ریزی برای تصمیم گیرندگان کلیدی فایده ای کمتر از برنامه ریزی استراتژیک دارد که پیش از تصمیم گیری درباره اینکه در کجا، چگونه و چرا باید اقدام کرد، کلیه نقشهای بالفعل و بالقوه را شامل میشود.(همان:11).

جدول   : مقایسه برنامه‌های جامع و استراتژیک

برنامه جامع برنامه استراتژیک
ـ نظم‌دادن به فضای شهری

ـ کاربری اراضی را بطور کلی تعیین نموده، سیتستم‌های عام و اقدامات عمرانی را بدقت مکان‌یابی می‌نماید.

ـ طراحی در مسئولیت حکومت قرار دارد.

ـ استفاده از مطالعات کالبدی و آمایشی

ـ برنامه تنظیمی جهت نظم‌بخشیدن به اقدامات بالقوه آتی بخش خصوصی

ـ یک برنامه جهت تنظیم اقدامات

ـ برنامه یکپارچه با برخی اهداف اجرایی فضایی

ـ پروژه‌ها را اولویت‌بندی نموده، ضرورتاً آنها را در فضا مکان‌یابی نمی‌نماید.

ـ تمامی مراحل آن براساس وفاق‌نظر و مشارکت قرار دارد.

ـ استفاده از تحلیل‌های کیفی و عوامل بحرانی

ـ برنامه توافقات و تعهدات بین کنشگران برای اقدامات فوری و یا کوتاه مدت

ـ یک برنامه عملیاتی

Source: Borja. IM.Costells: 1996

 

در کل برنامه ریزی استراتژیک نسبت به یک برنامه ریزی بلندمدت شامل رویکردی پویاتر است، چراکه محیط بی ثبات تر و متغیر، برنامه ریزیی را می طلبد که پیوسته مرور شده و بازنگری گردد (زیاری،1383 :234 ).

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها