سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

برنامه ریزی کاربری زمین شهری چیست

برنامه ریزی کاربری زمین

برنامه ريزي کاربري زمين کوششي هدفمند به منظور ساخت چارچوبي براي توسعه آينده است. امروزه برنامه هاي کاربري زمين به دو روش ويژه و عمومي مورد استفاده قرار مي گيرند. گاهي اوقات محدوده هاي قابل اندازه گيري رشد مشخص مي شوند و برخي مواقع فقط رهنمودهاي کلي براي توسعه فراهم مي گردد (دهقان، 1385، 18).

برنامه ریزی کاربری زمین شهری، ساماندهی مکانی و فضایی فعالیت ها و عملکردهای شهری بر اساس خواست و نیازهای جامعه شهری و هسته اصلی برنامه ریزی شهری است و انواع استفاده از زمین را طبقه بندی و مکانیابی می کند (سعیدنیا، 1378، 13). بنابراین برنامه ریزی کاربری زمین شهری باید چارچوبی را برای طرح کاربری بهینه زمین بوجود آورد تا اساس طرح کالبدی و تفصیلی هر بخش شهری مشخص شود. بر اساس این چارچوب باید از استفاده نامناسب زمین جلوگیری شود و اهداف اقتصادی – اجتماعی، محدودیت های فیزیکی و سیاست های زیست محیطی رعایت گردد (زیاری، 1381، 3).

به طور کلی به لحاظ نظری، کاربری زمین را می­توان این گونه تعریف کرد: کاربری زمین به طور ذاتی درباره تمام جنبه­های فضایی فعالیت­های انسان در زمین و طریقه­ای که سطح زمین می­تواند برای نیازهای مختلف آماده شود و از آن بهره­برداری گردد، بحث می­کند. به طور مشخص می­توان گفت: فعالیت­های، مردم، مکان ها، عناصر کاربری زمین هستند و با یکدیگر دارای روابط متقابل­اند.

برنامه‌ريزي براي کاربري زمين شهري، يعني ساماندهي مکاني و فضايي فعاليت‌ها و عملکردهاي شهري بر اساس خواست‌ها و نيازهاي جامعه شهري. اين برنامه‌ريزي در عمل، هسته اصلي برنامه‌ريزي شهري است و انواع استفاده از زمين را طبقه‌بندي و مکانيابي مي‌کند (پورمحمدي،1382: 13)

طرح كاربري زمين شهري يكي از ابزارهاي مهم براي دست­يابي به اهداف كلان اجتماعي، اقتصادي و كالبدي است، كه نه تنها اثراتي بسيار بر سرمايه­گذاري­ها و تصميمات عمومي مي­گذارد، بلكه نقش مهمي در ميزان رشد شهري و كيفيت محيط كالبدي شهر دارد (سعيدنيا،1378: 13).

برنامه­ريزي کاربري اراضي «علم تقسيم زمين و مکان براي کاربردها و مصارف مختلف زندگي» مي­باشد. برنامه­ريزي کاربري زمين «مديريت خردمندانه فضا به منظور بهينه­سازي الگوي توزيع فعاليت­هاي انسان» است(رضويان،۱۳۸۱: ۱۴).

برنامه­ي (طرح) کاربري زمين، بياني از مقاصد اجتماعي در مورد چگونگي انجام الگوهاي آينده­ي کاربري زمين مي باشد و در نتيجه نواحي که بايد به انواع خاص کاربري زمين اختصاص داده شود مشخص کرده و تراکم، شدت استفاده براي هر طبقه (از قبيل مسکوني، تجاري و صنعتي) و استفاده­هاي عمومي متعدد را تعيين مي­نمايد، هم چنين نوع اصول و استانداردهايي که بايد در توسعه و حفظ اين نواحي به کار برده شود را مشخص مي­کند(سيف الديني ،۱۳۸۱ :۱۶۶).

برنامه­ريزي براي کاربري زمين شهري، يعني ساماندهي مکان و فضايي فعاليت­ها و عملکردهاي شهري براساس خواست­ها و نيازهاي جامعه شهري. اين برنامه­ريزي در عمل هسته­ي اصلي برنامه­ريزي شهري است و انواع استفاده از زمين را طبقه بندي و مکان يابي مي­کند(سعيد نيا،۱۳۷۸ :۱۳).

چاپين، از صاحب نظران كاربري زمين، سه تعريف از كاربري زمين شهري ارائه داده است (چاپين،1987: 3).

1-كاربري زمين به معناي پراكندگي فضايي كاركردهاي شهري مانند مسكوني، تجاري، خرده­فروشي، تفريحي و …

2-كاربري زمين به معناي چارچوبه اي دو بخشي براي نمايش نواحي شهري. اين دو بخش عبارتند از:

-الگوهاي فعاليت مردم در محيط شهري به مؤسسات و فضاهاي مورد نياز آنان (فعاليت­هاي درآمدزا، خريد و اوقات فراغت).

-تسهيلات و تجهيزات فيزيكي كه براي استقرار فعاليت­هاي ياد شده در زمين­هاي شهري ساخته مي­شوند.

3- كاربري زمين به معناي تنظيم روابط ساختاري- كاركردي چارچوبه اي دو بخشي بالا با سيستم­هاي ارزشي حاكم بر الگوهاي فضايي-كاركردي و فعاليت­هاي مردم. در جدول شماره2-1به تعریف کاربری­های عمده شهری پرداخته شده است.

شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در تاریخ 10/3/1389 تعاریف و مفاهیم کاربری های شهری و تعیین سرانه آنها را مصوب نمود. در جدول شماره 2-1، بدان اشاره شده است.

جدول شماره 2-1: تعریف کاربری های عمده شهری

ردیف

نوع کاربری

تعریف

1

مسکونی

به اراضی اختصاص یافته جهت سکونت اطلاق می شود.

2

آموزش تحقیقات و فناوری

به اراضی که جهت فعالیت های آموزش عالی و تکمیلی و پژوهشی بعد از دوره تحصیلات رسمی و عمومی ( تحصیلات متوسطه ) اختصاص داده می شود گفته می شود.

3

آموزشی

به اراضی اختصاص یافته برای فعالیتهای آموزش رسمی و عمومی تحت مدیریت وزارت خانه های آموزش و پرورش وکار و امور اجتماعی گفته می شود.

4

اداری و انتظامی

به اراضی اختصاص یافته جهت استقرار وزارت خانه ها، موسسات دولتی ، شرکتهای دولتی و موسسات و نهادهای عمومی غیر دولتی و نیروهای انتظامی و بسیج گفته می شود.

5

تجاری-خدماتی

( انتفاعی و غیر انتفاعی)

به اراضی اختصاص یافته برای انواع فعالیت های بازرگانی و خدمات انتفاعی و غیر انتفاعی گفته می شود.

6

ورزشی

به اراضی اختصاص یافته جهت انجام ورزش های مختلف از سطوح حرفه ای تا مبتدی گفته می شود

7

درمانی

به اراضی اختصاص یافته به خدمات پزشکی ، درمانی و سلامت انسان و دام و مددکاری های اجتماعی گفته می شود

8

فرهنگی- هنری

به اراضی اختصاص یافته به فعالیتهای فرهنگی گفته می شود.

9

پارک و فضای سبز

به اراضی اختصاص یافته جهت پارک ( بوستان) که توسط شهرداری احداث و مورد استفاده عموم قرار می گیرد گفته می شود.

10

مذهبی

به اراضی اختصاص یافته جهت انجام فرایض و مراسم مذهبی و دینی و بقاع متبرکه گفته می شود.

11

تجهیزات شهری

به اراضی اختصاص یافته جهت رفع نیازهای عمومی شهروندان که عمدتاً در رضایت شهرداری است گفته می شود.

12

تاسیسات شهری

به اراضی که جهت امور مربوط به تاسیسات زیربنایی شهر و یا بهداشت شهر و شهروندان اختصاص می یابد گفته می شود.

13

حمل و نقل و انبارداری

به اراضی اختصاص یافته جهت شبکه معابر و ساختمانهایی که برای انجام سفرهای شهری، برون شهری و شهروندان اختصاص می یابد گفته می شود.

14

نظامی

به اراضی اختصاص یافته به نیروهای مسلح گفته می شود.

15

باغات و کشاورزی

به اراضی اختصاص یافته به باغات و زمین های کشاورزی گفته می شود

16

میراث تاریخی

به اراضی اختصاص یافته به مکانهای تاریخی گفته می شود.

17

طبیعی

به سطوح اختصاص یافته به جنگلهای طبیعی و دست کاشت و امثالهم گفته می شود.

18

حریم

به اراضی که حسب قانون جهت اهداف خاص حفاظت و منظور می شود گفته می شود.

19

تفریحی و توریستی

به اراضی اختصاص یافته جهت اقامت و سیاحت گفته می شود

20

صنعتی

به اراضی اختصاص یافته جهت استقرار صنایع مشمول گروه الف موضوع مصوبه شماره 64677/ت-18591 مورخ 26/12/88 هیات وزیران و اصلاحات بعدی آن گفته می شود

ماخذ:شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، 1389

جدول شماره 2-2: مصادیق عمده کاربری های شهری

نوع کاربري

تعاريف كاربري

مسکوني

تراکم کم ، تراکم متوسط، تراکم زياد، تراکم ويژه

تجاري

مراکز تجاري شهري(بازار،خدمات، پاساژهاي تجاري،عمده فروشي، دفاتر خصوصي، بانک ها و …)،

مراکز تجاري مرحله اي(خرده فروشي، خدمات محله اي)، بازارهاي غير دائمي(بازارروز – هفتگي…)

آموزشي

کودکستان و مهد کودک، دبستان ، مدرسه راهنمايي، دبيرستان،مراکز آموزش حرفه اي،هنرستان ها، دانشگاه ها و مراکز آموزشي بعد از دبيرستان

مذهبي

مساجد، تکايا، حسينيه ها ، امامزاده ها و مراکز اقليت هاي مذهبي

فرهنگي

اماکن تاريخي و فرهنگي(موزه،کتابخانه،سالن اجتماعات، سينما و تئاتر)

پذيرايي وجهانگردي

هتل ومهمانسرا، مسافر خانه، اردوگاه جهانگردي، رستوران ها، سالن هاي غذا خوري و قهوه خانه ها

درماني

بيمارستان، درمانگاه، خانه بهداشت و مراکز پزشکي

بهداشتي

حمام عمومي، آبريز گاه، رختشويخانه، توالت عمومي

ورزشي

استاديوم، سالن سرپوشيده،زمين فوتبال ، استخر، تاسيسات ورزشي عمومي

اداري

مراکز اداري دولتي، نهادهاي عمومي، مراکز اداري خصوصي

فضاي سبز

پارک ها، فضاهاي تفريحي ،فضاي سبز عمومي،فضاي سبز حفاظتي

نظامي

پادگان ها، زندان ها، پاسگاه هاي انتظامي، دارالتاديب ها

تاسيسات و تجهيزات شهري

تاسيسات شهري(آب، برق، تلفن،فاضلاب، فاضلاب)، تجهيزات شهري(آتش نشاني، جمع آوري و دفع زيابه، کشتارگاه، گورستان و غسالخانه)

حمل ونقل و انبار

پايانه ها، فرودگاه، ايستگاه راه آهن، انبار، پارکينگ هاي عمومي، سرد خانه، سيلو

راه ها و شبکه ارتباطي

اتوبان، راه هاي درجه يک، دو، راه محلي

اراضي باير يا فضاي باز

اراضي محصور خالي،زمين هايي که در زمان برداشت هيچ فعاليتي عمراني در آنها مشاهده نمي شود

حريم ها

حريم بزرگراه ها، اتوبان ها، راه آهن، شبکه خطوط انتقال بهابادو، کانال هاي آبرساني

 

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها