سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

تعاریف و سیاست های توسعه درونزای شهری

  تعاريف توسعه درونزا

اصطلاح توسعه دروني شهر (توسعه درونزا) بر اساس تعريف خود؛ نوسازي، بهسازي و به نوعي دوباره قابل استفاده نمودن مناطق شهري موجود است، که معمولاً اين امر در مناطقي انجام مي گيرد که يکپارچگي و انسجام خود را از دست داده و در حال متلاشي شدن است. در واقع توسعه ي  درونزاي شهر استفاده­ي بهينه از امکانات بالقوه­ي شهر و ديدي تازه نسبت به زندگي در شهر به ويژه بافت هاي فرسوده است.

توسعه درونزا و به عبارتي دروني بودن رشد، به معناي رها كردن عرصه هاي بروني شهر نيست؛ بلكه در پي به انتظام كشيدن آنها نيز مي باشد. انتظامي كه توزيع متعادل و موزون تأسيسات و تجهيزات شهري را هم در درون و هم در برون پي مي گيرد. تعادل و توازني كه سازگاري درون و برون، قديم و جديد، و امروز و فردا را سبب خواهد شد (حبيبي،1383: 215).

تعاريف متعددي از مفهوم توسعه درونزا ارائه شده است، اما بايستي توجه داشت تمامي اين تعاريف بر مفاهيم مشترکي تأکيد دارند که در ادامه به برخي از مهم ترين آنها اشاره خواهد شد.

  1. “سازمان حفاظت محيط زيست آمريكا”، توسعه دروني شهر را آنتي تزي در مقابل رشد پراكنده­ي شهر مطرح كرده و بيان داشته است توسعه دروني نه تنها نواحي سبز اطراف شهرها را حفظ مي كند بلكه سبب  بهره مندي قسمت اعظم شهروندان از مزاياي مجاورت (در كنار هم زندگي كردن در مقابل رشد پراكنده و گمنامي كه از مشخصات كلان شهرهاست)، انواع حمل و نقل و استفاده از زيرساخت هاي شهري مي شود (Europe transportation,2004: 64).
  2. “مركز تحقيقات و توسعه ي شهري واشنگتن”[1] توسعه دروني را فرآيند توسعه ي  شهري در اراضي خالي و يا بلا استفاده داخل نواحي موجود شهري مي داند كه قبلاً ايجاد شده اند و همچنين معتقد است بيشتر مناطق و نواحي شهري، چنين فضاهاي خالي مهمي را در داخل  بافت و محدوده شهري خود دارند (Municipal Research and Service Center of Washington,1997: 1).
  3. هدايت توسعه شهري به سمت قطعه زمين هاي خالي و بناهاي بلااستفاده، توسعه ي  دروني نام دارد. (City parish planning commission,2004:1).
  4. بر همين اساس، توسعه ي دروني بر بستر موجود شهر و با تكيه بر حضور ساكنان، شهروندان و واحدهاي همسايگي موجود صورت مي پذيرد. در توسعه ي  دروني شهر؛ گسترش به جاي افقي و پراكنده، به صورت عمودي و درونزا در داخل بافت موجود است. در اين سياست بافت هاي قديمي، فرسوده و ناكارآمد شهري احياء، بهسازي و نوسازي مي گردند، اراضي باير و رها شده­ي درون شهري به کاربري هاي مسکوني و خدماتي تغيير يافته و با زندگي روزمره­ي شهروندان پيوند مي خورند. در مجموع رشد شهر از درون، به عنوان وسيله اي براي تحقق رشد هوشمند شهر و رسيدن به شكلي پايدار از كالبد شهر، در نقطه­ي مقابل حومه هاي گسترده و پراكنده مورد تأكيد قرار مي گيرد (پريزادي، 1391،94).
  5. توسعه درونزا تأکيد بر ساخت وساز واحدهاي مسکوني، مراکز اشتغال و خرده فروشي ها در درون ناحيه­ي شهري دارد. اين توسعه مي تواند چندين نوع باشد :

الف): ساختن در نواحي خالي؛   ب): استفاده مجدد از مکان هاي متروکه؛    ج): نوسازي، توانبخشي و  توسعه ي  مکان هاي موجود (Wheeler, 2003:1).

  1. توسعه ي درونزا به بازسازي و توسعه ي  جديد در مناطق اولويت دار براي سرمايه گذاري و در زمين هاي خالي و متروکه درون نواحي ساخته شده­ي جوامع موجود و در جايي که زيرساخت ها در آن مکان موجود هستند، اشاره دارد. در عين حال، تأکيد توسعه ي  درونزا بر احياء و توسعه ي  مجدد قطعات زمين در اين گونه نواحي نيز هست (Kienitz,2001: 4).
  2. توسعه ي درونزاي شهري، راهکاري عملي براي جلوگيري از گسترش شهر در زمين هاي توسعه نيافته­ي پيرامون شهري و نواحي سبز روستايي و توسعه ي  زمين هاي خالي و متروکه داخل مناطق شهري است و به نوعي حمايت کننده احياء و تجديد کننده­ي حيات شهري است (EPA ,1999:2).
  3. توسعه دروني، استفاده­ اقتصادي از زمين هاي خالي درون نواحي توسعه يافته­ي شهري است. جايي كه خدمات و زيرساخت هايي همچون آب، شبكه فاضلاب، جاده دسترسي، خدمات حمل و نقل عمومي و يا تعدادي از اين تسهيلات وجود دارد (Greensboro Comprehensive Plan, 2000: 1).
  4. توسعه ي دروني توسعه اي معمولاً مسكوني است، بر روي قطعه زميني كه در ميان ساختمان ها باقي مانده است (سيفالديني، 1378: 230).
  5. توسعه ي دروني، ساختن بناهاي جديد بر روي زمين هاي خالي و يا قطعات استفاده نشده ميان واحدهاي همسايگي و همچنين نواحي تجاري است. اين مكان ها معمولاً در مجاورت جايي كه زندگي مي كنيم قرار داشته و پيش از اين، از خدمات زيرساختي مختلف مانند جاده دسترسي، آب، برق و … برخوردار بوده اند.  با ايجاد توسعه ي  دروني، مي توان باعث رشد شاخص هاي زندگي و بالا رفتن كيفيت زندگي و افزايش رضايتمندي در محله هاي يك شهر گرديد (Tarnay,2004: 3).

توسعه درونزای شهری و سیاست های آن

سیاست های توسعه درونزای شهری

سياست توسعه درونزای شهري، از سياست هاي سه گانه­ي توسعه شهري است كه در كنار ساير سياست هاي توسعه شهري؛ توسعه ي  متصل يا پيوسته (ايجاد شهرك هاي متصل به شهر و در محدوده رسمي شهر) و يا سياست توسعه شهري منفصل يا ناپيوسته (ايجاد شهرهاي جديد يا  شهرك هاي اقماري با فاصله از شهر مادر) مطرح مي شود. برخي اين سياست را واجد مزيت هاي نسبي متعدد نسبت به دو سياست ديگر دانسته و معتقدند شهرهاي موجود كشور از طريق توسعه دروني، مي توانند پاسخگوي بسياري از نيازهاي مردم، از جمله اسكان سرريز جمعيت شهري و ارتقاي سرانه هاي خدمات شهري باشند و مادامي كه در شهر ظرفيت لازم وجود دارد، استفاده از ساير سياست هاي توسعه ي  شهري، تحميل هزينه هاي اضافه بر مردم و دولت است.

توسعه ي  درونزاي (دروني) شهري با به كارگيري توان ها و فرصت هاي موجود بر اساس برنامه ريزي هاي شهري مرتبط، بر ايجاد تعادل در نحوه توزيع كيفي و كمي جمعيت، هماهنگي ميان بنيان هاي زندگي اجتماعي و گريز از فقر شهري و در نهايت استفاده از مشاركت و پويش اجتماعي مردم تأكيد دارد (آييني،1388: 48).

به عبارت ديگر، توسعه ي  دروني استفاده از تمامي توان ها و ظرفيت هاي بالقوه و بالفعل موجود در سطح شهر براي رسيدن به شهري پايدار و مشاركتي است و تمامي ساختارهاي اجتماعي، كالبدي، سياسي و اقتصادي را براي رسيدن به تعادل كيفي و كمي و پايدار ارتقا مي دهد. در مفهوم توسعه ي  دروني، محدوده­ي بافت شهر مشخص گرديده و توسعه هاي آتي در درون مرزهاي موجود شهر صورت مي پذيرد و راه حل شهر فشرده را نيز وسيله اي براي رسيدن به توسعه ي  پايدار و نقطه مقابل بحث حومه هاي گسترده و پراكنده­ي كنوني مي داند. در چنين توسعه اي، بيشترين توجه معطوف به استفاده مؤثرتر از عنصرهاي شهري است كه واجد توان بالقوه­ي توسعه مجدد بوده و در قلمرو بافت موجود شهر واقع شده اند. بخش اعظم رشد آينده جمعيت و نياز مسكن در منطقه يا شهر را مي توان از طريق استفاده­­ي بهينه از بافت موجود شهر، افزايش مناسب تراكم ناخالص شهري، نوسازي و بازسازي مناطق متروکه و فرسوده و احياء و استفاده مجدد از بناهاي قديمي موجود برآورده سازد (جنگجو، 1385).

اساساً سياست توسعه ي  شهري به مفهوم ارتقاي بهره وري و بهينه سازي استفاده از زمين و امكان توسعه درون شهري (به ويژه در شهرهاي بزرگ) و ارتقاي سطح دسترسي ساكنان بافت قديمي و فرسوده شهري به خدمات شهري و اجتماعي است. توسعه ي  درونزاي شهري، بر خلاف ساير سياست هاي توسعه شهري، با توجه به اينكه در بستر شهر موجود و با حضور ساكنان و شهروندان و واحدهاي همسايگي صورت مي پذيرد موضوعي پيچيده، چند وجهي، ميان بخشي و حتي فرابخشي است كه نه تنها مقوله اي كالبدي و شهرسازانه است بلكه واجد ابعاد قوي اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و زيست محيطي است. در توسعه ي  دروني، شهرها به جاي گسترش افقي، به صورت عمودي گسترش مي يابند، بافت هاي قديمي، فرسوده و ناكارآمد شهري احيا، بهسازي و نوسازي مي گردند، اراضي باير و رها شده شهري به كار گرفته مي شوند، كاربري هاي نامناسب و نامتناسب با زندگي امروزين شهري نظير زندان ها، پادگان هاي نظامي، كارخانجات و صنايع مزاحم در درون شهر اصلاح شده و سطح معابر و شبكه هاي دسترسي، سطح فضاي سبز به استانداردهاي شهرسازي نزديك مي شود (سازمان عمران و بهسازي شهري،1384: 1).

[1] Municipal research and services center of Washington

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها