سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

جهت چاپ بدون دردسر مقاله تون این 25 گام اساسی را رعایت کنید

مقاله نویسی

فهرست مطالب

25 گام اساسی برای نوشتن مقاله

برگرفته از کتاب «25 اصل اساسی در مقاله‌نویسی»، دکتر محسن گرجی، انتشارات فرهنگ  

گام اول: انتخاب ایده و موضوع مقاله

مقالۀ شما در مورد چه چیزی است؟ موضوع و ایدۀ اصلی آن چیست. به عبارت ساده‌تر، حرف اصلی شما در مقاله چیست؟ چه پیامی دارد؟ مثلاً ممکن است مقالۀ شما موضوعش «بررسی تأثیر میزان استفاده از جستجوی اینترنتی بر حافظۀ کوتاه‌مدت» باشد. بعضاً موضوع مقاله را به‌صورت یک سؤال می‌توانید بنویسید. مثلاً «آیا تفاوتی بین قدرت حافظۀ افرادی که از جستجوی اینترنتی استفاده نمی‌کنند و افرادی که به‌صورت مکرر از جستجوی اینترنتی استفاده می‌کنند وجود دارد؟» هرچه هست، ایده و موضوع مقالۀ شما باید مهم باشد. یعنی برای مخاطبین علمی دانستنش مهم باشد. علاوه بر این، ایدۀ مقالۀ شما باید جدید باشد. یعنی قبلاً کسی آن را به این شکل بیان نکرده است. همچنین ایدۀ مقالۀ شما باید دقیق هم باشد، یعنی فقط به یک موضوع محدود و کوچک بپردازد. خوب با این توصیفات، ایدۀ مقالۀ خودتان را در دو سه خط در زیر بنویسید: ایدۀ مقاله: ……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………… Top 5 reasons for local Content writer - Siliconchips

گام دوم: تعیین نوآوری‌های موضوع مقاله

قرار بود که ایده یا همان موضوع اصلی مقاله به‌دردبخور و جدید باشد. این یعنی یک نوآوری داشته باشد. نوآوری داشتن ،یعنی هم یک حرف جدیدی داشته باشد (برای مخاطبین علمی، یعنی آن‌هایی که مجلات علمی را می‌خوانند) و هم این حرف جدید مهم و به‌دردبخور باشد. فقط کافی نیست که احساس کنید که مقالۀ شما نوآوری دارد. بلکه باید این نوآوری(ها) را مشخصاً تعیین کنید، لیست کنید، و مطمئن شوید که واقعاً نوآوری هستند. مثلاً در مثال «بررسی تأثیر میزان استفاده از جستجوی اینترنتی بر حافظۀ کوتاه‌مدت»، نوآوری مقاله برای یک مجله‌ای که درزمینۀ یادگیری دانش‌آموزان است ،می‌تواند این باشد که مقالۀ ما یکی از دلایل کاهش حافظۀ کوتاه‌مدت دانش‌آموزان را توضیح می‌دهد. با این فرض که تابه‌حال این‌چنین تحقیقی به این شکل انجام‌نشده است، مقالۀ ما یک نوآوری دارد؛ چراکه هم یک پیام جدید دارد و هم این پیام جدید به درد میخورد (مثلاً می‌شود با آن پیش‌بینی کرد که افرادی که جستجوی اینترنتی می‌کنند، چه تأثیری بر حافظۀ کوتاه‌مدتشان گذاشته می‌شود). خوب حالا در زیر بنویسید که نوآوری‌های مقالۀ شما چه هستند. حداکثر 2 تا 3 مورد از مهم‌ترین نوآوری‌های مقالۀ خودتان را در زیر لیست کنید و برای خودتان مشخص کنید که چرا این‌ها یک حرف جدید به‌دردبخور هستند؟ نوآوری 1: ……………………………………………………………………………………………………………… نوآوری 2: ……………………………………………………………………………………………………………… نوآوری 3: ………………………………………………………………………………………………………………  

گام سوم: تعیین متدلوژی مقاله

حالا که میدانیم موضوع مقالۀ ما چیست و چه یافتۀ ارزشمندی را می‌خواهیم ارائه کنیم، بایستی مشخص کنیم که چگونه این یافته ارزشمند را با روش علمی به دست آورده‌ایم (متدلوژی مقاله). در مثال بالا، متدلوژی تحقیق ما می‌تواند انجام یک مقایسۀ آماری بین توان حافظۀ یک گروه کنترل (افرادی که از جستجوی اینترنتی استفاده نمی‌کنند) و یک گروه اصلی (افرادی که به میزان قابل‌توجهی در روز از جستجوی اینترنتی استفاده می‌کنند) باشد. حتی گاهی مشاهدۀ دقیق یک پدیده (مثلاً در مطالعات اکتشافی کیفی) می‌تواند یک روش مناسب پژوهش باشد. متدلوژی مناسب بایستی تضمین کند که یافته‌های صحیح هستند (روایی) و قابل‌اتکا هستند (پایایی). حال در چند خط زیر بنویسید که متدلوژی مقالۀ شما چیست: ……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………  

گام چهارم: هماهنگ کردن ایده، نوآوری، و متدلوژی مقاله

ایدۀ مقاله، نوآوری مقاله، و متدلوژی مقاله سه ضلع یک مثلث هستند که بایستی باهم هماهنگی داشته باشند. نوآوری مقاله بایستی از دل ایدۀ مقاله به دست بیایید و باید با متدلوژی مناسبی پشتیبانی شود. حال که این سه مورد تعریف‌شده‌اند، یک‌بار در سه جملۀ زیر، به‌صورت یکپارچه مشخص کنید که ایدۀ مقالۀ شما چیست، نوآوری(های) آن کدم‌اند و متدلوژی‌ای که این یافته‌های ارزشمند را به دست داده است چیست. ……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………    

گام پنجم: طراحی محتوای بخش‌های اصلی مقاله

یک مقاله معمولاً تشکیل‌شده است از: 1) مقدمه ،2) مرور ادبیات ،3) روش‌شناسی ،4) یافته‌ها و تحلیل ،5) بحث و نتیجه‌گیری. بر اساس ایده، نوآوری، و متدلوژی مقاله که در بالا تعیین شد، بایستی در هرکدام از این پنج جزء مقاله پاسخ این سؤالات را بگوییم:

مقدمه

    • ایدۀ اصلی مقاله چیست؟
    • چرا این ایده مهم است؟
    • چه نوآوری انتظار می‌رود که این مقاله داشته باشد؟
    • ترتیب مطالبی که در ادامۀ مقاله می‌آید چیست؟

مرور ادبیات

    • چه‌کارهایی تابه‌حال در ارتباط با ایدۀ اصلی مقاله صورت گرفته است؟
    • چه خلآیی در کارهای گذشته وجود دارد که نشان می‌دهد نوآوری مقالۀ ما واقعاً جدید است؟
    • مفاهیم و مبانی نظریه‌ای که مقالۀ ما بر آن استوار است کدام است؟

روش‌شناسی

    • سؤال تحقیق مقالۀ ما چیست؟
    • طراحی کلی تحقیق ما کدام است؟
    • چه قدم‌هایی را برای استخراج یافته‌های تحقیق و پشتیبانی آن‌ها برداشته‌ایم؟
    • چه ابزارهایی در این راه استفاده‌شده است (ابزارهای جمع‌آوری داده‌ها و تحلیل آن‌ها(؟

یافته‌ها و تحلیل

    • نتایج تحقیق ما چه هستند؟
    • این یافته‌ها چگونه پاسخ سؤال تحقیق ما را می‌دهند؟

بحث و نتیجه‌گیری

    • یافته‌های تحقیق ما چه ارتباطی با مطالعات و کارهای مرتبط انجام‌شده قبلی دارد؟
    • چه یافته‌های جدیدی (نوآوری‌هایی) را به کارهای قبلی اضافه می‌کند؟
    • چه ضعف‌ها و محدودیت‌هایی مقالۀ ما دارد؟
    • چه پیشنهاداتی برای پژوهش‌های بعدی می‌توان داد؟
خوب این سؤالات را به همین شکلی بردارید، و سعی کنید که در 2 خط پاسخ هرکدام از این سؤالات را بدهید.   با انجام این کار، عملاً شما طراحی مقالۀ خودتان را انجام داده‌اید. یعنی مشخص کرده‌اید که در هر بخش از مقاله چه مطلبی قرار است گفته شود (هرچند که هنوز آن را ننوشته‌اید).  

گام ششم: نوشتن پاراگراف‌های مقاله

بر اساس پاسخی که به سؤالات مرحلۀ پنجم دادید، حال شروع کنید و پاسخ هر سؤال را با یک یا دو پاراگراف بنویسید .دقت کنید که در نوشتن هر پاراگراف اصول اساسی نگارش علمی، یعنی مخاطب محوری، وضوح، هماهنگی و انسجام ،علمی نوشتن، صحیح نوشتن، و اختصار را رعایت کنیم. فرض کنید که یک نفر در قسمت مقدمۀ مقالۀ خودش که درزمینۀ تأثیر استفاده از نرم‌افزارهای موبایل برای تبلیغ کالاهای مصرفی است و برای متخصصین حوزۀ بازاریابی ارائه‌شده است نوشته باشد: «در سال‌های اخیر موبایل یکی از ابزارهای کاملاً رایج در سطح جامعه شده است. این ابزار قابلیت‌های فراوانی را به بشر داده است. بشر در طول تاریخ همواره به دنبال توسعه راه‌های ارتباطی خود بوده است. بر این اساس، موبایل یکی از نوآوری‌های بزرگ بشر است. کاربردهای فراوانی را امروزه موبایل در زمینه‌های فرهنگی، اجتماعی، و اقتصادی دارد. در حوزۀ کاربردهای اقتصادی، موبایل می‌تواند ابزاری برای معرفی محصولات باشد”. این نمونه یک پاراگراف است که مخاطب محور نیست! چرا؟ چون مطالبی دارد که با مخاطب مقاله ناسازگار است. مخاطب این مقاله، متخصصین رشتۀ بازاریابی هستند. برای این افراد ،صحبت کردن از تاریخچه و کاربردهای عمومی موبایل اصلاً ارزشی ندارد. به‌جای آن باید رفت سریع سر اصل مطلب و به بحث بازاریابی محصولات از طریق موبایل پرداخت. مثال‌های متعدد دیگر از اشتباهاتی که در نگارش پاراگراف‌های یک مقالۀ علمی می‌توانیم مرتکب شویم را می‌توانید در کتاب 25 اصل اساسی در مقاله‌نویسی ببینید. حال شروع کنید و بر اساس اصول نگارش یک پاراگراف علمی، چندین پاراگراف از بخش‌های مختلف مقالۀ خودتان را بنویسید و چک کنید که آیا این پاراگراف‌ها منطبق بر اصول مخاطب محوری، وضوح، هماهنگی و انسجام، علمی نوشتن ،صحیح نوشتن، و اختصار هستند یا نه. ……………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………    

گام هفتم: طراحی و تدوین عناصر تصویری

علاوه بر پاراگراف‌ها، در مقالۀ ما از عناصر تصویری مختلفی مانند نمودار، جدول، شکل، چارت، نقشه، و تصویر هم استفاده می‌کنیم. این عناصر برای خلاصه کردن مطالب مقاله، نمایش تصویری یافته‌ها و نتایج تحقیق و یا حتی برای تسهیل درک متن می‌تواند استفاده شود. مثلاً در بخش مرور ادبیات، می‌توانیم با استفاده از جدول، به‌صورت خلاصه نشان دهیم که درزمینۀ موردبررسی ما چه‌کارهایی صورت گرفته است و چه ضعف‌هایی وجود دارد. در قسمت متدلوژی مقاله معمولاً از نمودارها و جداولی که نتایج آماری و یا کیفی تحقیق ما را به‌صورت خلاصه نشان می‌دهند، می‌توانیم استفاده کنیم. در استفاده از عناصر تصویری باید چند اصل را رعایت کنیم.
  1. سادگی وضوح: یعنی یک عنصر تصویری مانند جدول باید به‌قدری واضح باشد که مخاطب فقط با دیدن آن به‌راحتی بتواند آن را بفهمد و هیچ ابهامی نداشته باشد. مثلاً نمودارها باید مشخص کنند که محورهای افقی و عمودی آن‌ها چه چیزهایی را نشان می‌دهد، هر گراف چه متغیری را نشان می‌دهد و ارتباط بین گرافهای مختلف چیست.
  2. ارتباط با متن: هر عنصر تصویری باید حتماً در داخل متن توضیح داده شود به شکلی که اگر مخاطب عنصر تصویری را نبیند، چیزی از دست ندهد و بتواند تمامی نکات لازم را درک کند. هرگز نباید به این خاطر که مطالب در عنصر تصویری آمده‌اند آن‌ها را توضیح نداده رها کنیم. تمامی عناصر تصویری باید به‌صورت مشخص در یکجایی از متن مقاله معرفی شوند. مثلاً گفته شود در جدول شماره 1، که فلان مطلب را به‌صورت خلاصه نشان می‌دهد، می‌بینید که این‌چنین است.
  3. ترتیب و شماره‌گذاری: تمامی عناصر تصویری بایستی بر اساس استاندارد نگارش مقاله به ترتیب شماره‌گذاری شوند .
معمولاً جداول به‌صورت جدا شماره‌گذاری می‌شوند و بقیۀ عناصر تصویری هم باهم شماره‌گذاری می‌شوند. برای مقالۀ خودتان سعی کنید که یک جدول یا یک نمودار بسازید. حالا به صفحۀ مربوط به دانلود مقالات الگو بروید و ببینید که مقالات الگو چگونه از عناصر تصویری استفاده می‌کنند و بر اساس آن جدول یا نمودار خودتان را اصلاح کنید.  

گام هشتم: نوشتن چکیدۀ مقاله

وقتی‌که پاراگراف‌ها و عناصر تصویری مقالۀ خودمان را آماده کردیم، متن اصلی مقاله ما آماده است. حالا باید برگردیم و چکیدۀ مقاله خودمان را بنویسیم. چکیدۀ مقاله یعنی خلاصۀ کل محتوای اصلی مقاله در یک پاراگراف. به‌صورت خلاصه باید بگوییم که مقالۀ ما در مورد چه موضوعی است، متدلوژی ما چیست، یافته‌های کلیدی مقاله ما کدام هستند. مخاطب بامطالعۀ چکیدۀ مقاله ما باید بتواند بفهمد که آیا مقاله به دردش می‌خورد یا نه. چکیده معمولاً اولین بخشی از مقاله است که به‌صورت دقیق توسط داوران خوانده می‌شود. در نوشتن چکیده باید چند اصل را رعایت کنیم. اول اینکه چکیده باید محتوای اصلی مقالۀ ما را به‌صورت کامل بیان کند .به عبارتی باید یک نمایندۀ خوب از محتوای مقالۀ ما باشد. چکیده نباید با متن مقاله متفاوت باشد. یعنی همان پیامی که مخاطب از خواندن متن مقاله می‌گیرد را باید از چکیده ما بگیرید. در چکیده باید فقط موارد مهم و کلیدی را بیان کنیم .بعضی وقت‌ها به‌جای اینکه در چکیده بگوییم که یافته‌های اصلی ما کدام هستند، فقط سایه می‌زنیم. یعنی فقط اشاره‌ای غیرمستقیم می‌کنیم به یافته‌ها. این اشتباه است. در نوشتن چکیده باید لحنی کاملاً محکم و خنثی داشته باشیم. نباید از موضع بالا حرف بزنیم و نباید احساسی بنویسیم. بهتر است در نوشتن چکیده از زمان حال استفاده کنیم. خوب حالا سعی کنید که در 5 خط زیر، چکیدۀ مقاله خودتان را بنویسید. برای این کار سعی کنید که اصول فوق را رعایت کنید. بعد از نوشتن چکیدۀ مقالۀ خودتان، سری به مقالات الگوی معرفی‌شده در وبسایت بزنید و ببینید که می‌توانید چکیدۀ خودتان را بهبود ببخشید؟ چکیده………………………………………………………………………………………………………. :…….. …………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………  

گام نهم: تدوین فهرست منابع مقاله

بعد از نوشتن متن مقاله، حالا بایستی فهرست منابع مقاله را تهیه کنیم. این کار معمولاً وقت‌گیر است چراکه بایستی دقیقاً مشخصات منابع مورداستفاده در متن را در انتهای مقاله به ترتیب مناسب بیاوریم. اما دست نگه‌دارید. برای اینکه دوباره‌کاری نکنید، اول بهتر است که نگاه کنید به مجلۀ موردنظرتان که می‌خواهید مقاله را برای آن ارسال کنید و ببینید که چه استانداردی را برای نگارش فهرست منابع معرفی کرده است. مثلاً استاندارد APA یک استاندارد شناخته‌شده و رایج است. مثلاً یک مقاله در استاندارد APA (نسخه 6) به شکل زیر بایستی مرجع دهی شود: Baumard, P., & Starbuck, W. H. (2005). Learning from failures: Why it may not happen. Long Range Planning, 38(3(, 281-298. بعضی از مجلات مثلاً استاندارد خاص خودشان را دارند. اما یک توصیۀ دیگر که حسابی کار شما راحت‌تر می‌کند، استفاده از نرم‌افزارهای ارجاع دهی مانند RefWorks و یا EndNote است. برای آشنایی بیشتر با این نرم‌افزارها و نحوۀ استفاده از آن‌ها می‌توانید به بستۀ آموزشی الکترونیکی مقاله‌نویسی یا سایر منابع موجود مراجعه کنید.  

گام دهم: نوشتن سایر اجزای مقاله (عنوان، کلمات کلیدی، مشخصات نویسندگان)

هنوز بخش‌هایی از مقالۀ ما باقیمانده است. اول‌ازهمه باید یک عنوان مناسب برای آن انتخاب کنیم. عنوان بایستی محتوای مقاله را در یک عبارت بیان کنید. عنوان بهتر است که حالت جملۀ کامل نداشته باشد، بلکه به‌صورت یک عبارت باشد. مثلاً بگوییم «بررسی چگونگی تأثیر اختلافات خانوادگی در میزان کاهش توجه کودکان در سنین 12 تا 15 سال». عنوان بهتر است که زیاد طولانی نباشد و زیاد هم کوتاه نباشد. عنوان مقاله باید جذاب باشد تا مخاطب با دیدن آن توجهش به مقاله جلب شود. بهتر است که عنوان حالت کلیشه‌ای نداشته باشد. حالا عنوان مقاله خودتان را در زیر بنویسید و سعی کنید که از دوستان یا اساتید خودتان نظرخواهی کنید که آیا این عنوان مناسب است یا نه. عنوان………………………………………………… :…………………………………………………………… معمولاً مجلات از ما می‌خواهند برای مقاله خودمان بین 3 تا 7 کلمه تخصصی را مشخص کنیم که نشانگر محتوای مقاله ما هستند. این کلمات کلیدی برای این هستند که افرادی که بعداً به دنبال یک موضوع خاصی می‌گردند، بتوانند با جستجوی این کلمات، مقالۀ ما را پیدا کنند. بهترین کلمات کلیدی آن‌هایی هستند که ارتباط بیشتری با موضوع مقالۀ ما داشته باشند. در مثال بالا، کلمات کلیدی می‌تواند «اختلافات خانوادگی»، «یادگیری کودکان»، «آموزش‌وپرورش»، «تربیت» و «اختلالات یادگیری» باشد. برای مقالۀ خودتان 3 کلمۀ کلیدی انتخاب کنید که نشانگر موضوع اصلی مقاله شماست و در زیر بنویسید: کلمات کلیدی: …………………………………… …………………………………… …………………………………… و بالاخره اینکه بایستی مشخصات نویسندگان مقاله را به ترتیب مناسب در ابتدای مقاله ذکر کنیم (البته در مرحلۀ ارسال مقاله این را برمی‌داریم!) ترتیب نویسندگان مقاله مهم است. نویسندۀ اول معمولاً به‌عنوان فردی که بیشترین سهم را در انجام پژوهش و نگارش مقاله داشته است شناخته می‌شود. امتیازی که معمولاً برای نگارش مقاله در نظر گرفته می‌شود ،بر اساس ترتیب نویسندگان است. خوب بهتر است که از همان ابتدا که یک مقاله را می‌نویسیم در مورد ترتیب نویسندگان به توافق برسیم. قاعده این است که ترتیب نویسندگان بر اساس میزان سهمی است که آن‌ها در انجام پژوهش و نگارش مقاله دارند. علاوه بر نام و نام خانوادگی، معمولاً مشخصات سازمان یا دانشگاه مرتبط، آدرس، تلفن، و ایمیل ارتباطی را هم ذکر می‌کنیم. خوب حالا متن مقالۀ شما نوشته‌شده است. قبل از اینکه به مرحلۀ بعدی بروید، مطمئن شوید که تمامی بخش‌های مقالۀ خودتان را به‌صورت کامل نوشته‌اید و یک نسخۀ اولیۀ تکمیل‌شده از مقاله در اختیاردارید. وقتی‌که متن مقالۀ خودمان را نوشتیم، هنوز آمادۀ ارسال به مجله نیست. زیرا اولاً باید مجله را انتخاب کنیم و دوم اینکه مقاله را بر اساس مجلۀ انتخاب‌شده ویرایش کنیم. در پنج گامی که در مرحلۀ سوم مقاله‌نویسی برمی‌داریم، به ترتیب مجلۀ مناسب برای مقالۀ خودمان را انتخاب می‌کنیم، آن را خوب می‌شناسیم، بر اساس آن مشخص می‌کنیم که چه ویرایش‌هایی بایستی روی مقاله صورت بگیرد، و این ویرایش‌ها را به ترتیب در مورد مسائل محتوایی و مسائل نگارشی اعمال می‌کنیم.  

گام یازدهم: انتخاب مجلۀ مناسب

یکی از مهم‌ترین تصمیمات ما در فرآیند مقاله‌نویسی، انتخاب مجلۀ مناسب است. مجلۀ مناسب چند ویژگی دارد:
  1. مرتبط بودن: یعنی اینکه محتوای مقالۀ ما در حوزۀ پوشش مجله باشد. هر مجله معمولاً یک حوزۀ مشخصی از موضوعات تخصصی را در دستور کار خودش دارد. چنانچه مقالۀ ما دقیقاً در داخل این حوزه پوشش نباشد، به‌راحتی در همان مراحل اول داوری مردود می‌شود. مرتبط بودن، هم باید ازنظر موضوع مقاله باشد و هم ازنظر رویکردهای متدلوژیک. مثلاً بعضی از مجلات به پژوهش‌های کمی بیشتر از کیفی توجه می‌کنند.
  2. سطح مناسب: یعنی اینکه ازنظر سطح علمی و کیفیت، در سطح مقالۀ ما باشد .نه خیلی بالاتر که باعث شود مقالۀ ما مردود شود و نه خیلی پایین‌تر که افسوس بخوریم چرا مقالۀ ما در سطح بالاتری چاپ‌نشده است.
  3. سرعت مناسب: بعضی از مجلات به دلایل مختلف کند هستند و فرآیند داوری در آن‌ها زمانی طولانی دارد. چنانچه امکان انتخاب داریم، بهتر است که سراغ مجلاتی برویم که فرآیند داوری آن‌ها سریع‌تر است.
برای شناخت مجلات می‌توانیم از فهرست‌های انتخاب‌شدۀ مجلات هر رشتۀ تخصصی استفاده کنیم .استادهای باتجربه در هر رشته می‌توانند مجلات مناسبی را برای مقالۀ ما پیشنهاد کنند و همچنین شرکت در کنفرانسها می‌تواند به ما کمک کند که مجلات مناسب را شناسایی کنیم. و بالاخره اینکه تجربیات قبلی مقاله‌نویسی ما و یا مقالاتی که از آن‌ها در مقالۀ خودمان استفاده کرده‌ایم هم می‌توانند برای یافتن یک لیست اولیه از مجلات مناسب به ما کمک کنند. سعی کنید با یک جستجو در لیست منابع مقالۀ خودتان، سه مجله مناسب که فکر می‌کنید ویژگی‌های بالا را دارند برای مقالۀ خودتان انتخاب کنید: فهرست مجلات مناسب: …………………………………… …………………………………… ……………………………………  

گام دوازدهم: شناخت مجلۀ انتخاب‌شده

حالا روی این چند مجله‌ای که انتخاب کردید تمرکز کنید. به وبسایت آن‌ها سر بزنید. بخش‌هایی از وبسایت که مجله را معرفی کرده است را دقیقاً بخوانید. سعی کنید که چند مورد از مقالات جدیدی که در ارتباط با مقالۀ خودتان در این مجله چاپ‌شده است را بخوانید تا دستتان بیاید که در چه سطحی هستند. اگر یادداشت‌هایی از سردبیر در شماره‌های اخیر مجله وجود دارد ،آن‌ها را به‌دقت مطالعه کنید و با استادان رشتۀ خود که با مجلات آشنا هستند ارتباط بگیرید تا ببینید که کدامیک از این مجلات برای مقالۀ شما مناسب هستند یا نه. شاید لازم باشد چند بار بین گام 11 و 12 رفت‌وبرگشت کنید تا درنهایت مجلۀ مناسب را انتخاب کنید. بر این اساس تصمیم نهایی خودتان را بگیرید و مجلۀ انتخابی خودتان را تعیین کنید. مجلۀ انتخابی…………………………………… :  

گام سیزدهم: استخراج لیست ویرایش مقاله

خوب حالا به وبسایت مجلۀ انتخاب‌شده مراجعه کنید. بخشی در وبسایت معمولاً است که توضیح داده است که یک مقاله باید چه ویژگی‌هایی ازنظر محتوایی و نگارشی داشته باشد. این موارد معمولاً در منوهایی با عنوان «راهنمای نویسندگان»، «برای نویسندگان مقاله» و «ارسال مقاله» می‌آیند. دقت کنید که این استانداردها بسته به هر مجله متفاوت است. حالا دو عدد فایل خالی بازکنید و سعی کنید که یکی‌یکی مواردی که در این راهنمای تدوین و ارسال مقاله ذکرشده است و باید روی مقالۀ خودتان اعمال کنید را یادداشت کنید. فایل اول مربوط به مسائل محتوایی است. مثلاً اگر در استاندارد گفته‌شده است که فرضیه‌های تحقیق بایستی یکی‌یکی در بخش بحث و نتیجه‌گیری مطرح‌شده و موردبحث قرار بگیرند، این‌یک تغییر محتوایی است. کم کردن تعداد کلمات مقاله (مثلاً مقالۀ شما 20 هزار کلمه است، اما مجله فقط 15 هزار کلمه می‌پذیرد) هم یک تغییر محتوایی است. فایل دوم مربوط به مسائل ویرایشی است. مثلاً مقاله ممکن است روش خاصی را برای طراحی جداول و شماره‌گذاری منابع و طراحی اشکال پیشنهاد کند. سعی کنید که ترتیب مواردی که در هر فایل می‌آورید را به شکلی مرتب کنید که نیاز به دوباره‌کاری به حداقل برسد .مثلاً در فایل دوم، اول «افزودن حاشیۀ 2 سانتیمتر از چهار جهت» را قرار دهید و سپس «چک کردن اینکه یک جدول به‌صورت کامل در یک صفحه قرار بگیرد و در دو صفحه شکسته نشود».  

گام چهاردهم: اعمال ویرایش‌های محتوایی

حالا دست‌به‌کار شوید و مواردی که در فایل اول، یعنی موارد مرتبط با ویرایش محتوایی را مشخص کرده‌اید را یکی‌یکی اعمال کنید روی مقالۀ خودتان. فراموش نکنید که مرتب از مقالۀ خودتان نسخۀ پشتیبان بگیرید و آن را درجایی مناسب ذخیره کنید. یکی از بهترین کارها این است که همیشه آخرین نسخۀ مقالۀ خودتان را به آدرس ایمیل خودتان ارسال کنید.  

گام پانزدهم: اعمال ویرایش‌های نگارشی

به همین شکل بعد از اعمال تغییرات محتوایی، موارد مربوط به ویرایش نگارشی مقاله را نیز اعمال کنید. در اینجا حتماً چک کنید که مقاله هیچ غلط املایی یا انشایی نداشته باشد. همه‌چیز به‌درستی نوشته‌شده باشد و کاملاً استانداردهای ارجاع دهی رعایت شده باشند. با انجام این کار، مقالۀ شما تقریباً آماده است که ارسال شود. اما دست نگه‌دارید. هنوز یک سری کارها را باید در گام بعدی انجام دهید.  

گام شانزدهم: چک کردن مقاله با استانداردهای مجله

معمولاً وقتی داریم مقاله را ویرایش می‌کنیم، یک سری مسائل از قلم میافتد. بعضی از نکاتی که می‌بایستی اعمال کنیم را فراموش می‌کنیم. به همین خاطر یک‌بار دیگر برای آخرین بار باید استاندارد ویرایش مقاله را که مجلۀ موردنظر ما پیشنهاد کرده را جلوی خودمان بگذاریم و یکی‌یکی این موارد را چک کنیم تا مطمئن شویم که همۀ بخش‌های مقاله به‌صورت کامل و بر اساس این استاندارد تهیه‌شده است.  

گام هفدهم: نگارش نامۀ ارسال به سردبیر

تا اینجا مقاله‌مان را به‌صورت کامل آماده کرده‌ایم. اما قبل از ارسال، باید یک نامۀ خطاب به سردبیر مجله بنویسیم. در این نامه باید بگوییم که:
  1. موضوع مقالۀ ما چیست؛
  2. مقالۀ حاصل چه پژوهشی است؛
  3. چرا به این مجله ارسال کرده‌ایم
  4. تصریح کنیم که مقالۀ ما بر اساس استانداردهای تعیین‌شده توسط مجله نوشته‌شده است؛
  5. تصریح کنیم که تمامی اصول اخلاقی و حرف‌های را در تدوین و ارسال مقاله رعایت کرده‌ایم
  6. و درنهایت از سردبیر و تیم داوران پیشاپیش به خاطر زحمتی که برای داوری مقالۀ ما می‌کشند تشکر کنیم.
خوب دست‌به‌کار شوید، و یک نامۀ ارسال به سردبیر برای مقاله و مجلۀ خودتان بنویسید. می‌توانید از تمپلیت زیر استفاده کنید و آن را تغییر دهید. سردبیر محترم مجله….. جناب آقای/سرکار خانم…..   ضمن عرض سلام و احترام، بدین‌وسیله مقالۀ خود با عنوان «………………» که حاصل پژوهش… …… است را برای داوری به مجلۀ ………….. ارسال می‌کنیم. دلایل انتخاب مجلۀ ….. عبارت‌اند از: …….. این مقاله بر اساس دستورالعمل پیشنهادی مجله تدوین و ویرایش شده است و لازم به ذکر است که تمامی اصول اخلاقی و حرف‌های متعارف در طول فرآیند پژوهش و در نگارش مقاله لحاظ شده است. پیشاپیش لازم میدانم از طرف خودم و همکارانم از زحمات شما در مجلۀ …. در ارتباط با فرآیند داوری مقاله تشکر کنم. با احترام ………… تاریخ / امضا  

گام هجدهم: تهیۀ مطالب و اطلاعات تکمیلی ارسال مقاله

علاوه بر نامۀ ارسال به سردبیر، معمولاً یک سری اطلاعات تکمیلی دیگری هم نیاز است که می‌بایست قبل از ارسال مقاله آماده کنیم. مثلاً بعضی از مجلات می‌خواهند که تمامی جداول و اشکال به‌صورت جداگانه در یک فایل قرار داده شود، یا اینکه بیوگرافی کوتاهی از نویسندگان ارائه شود، یا اینکه چند داور پیشنهادی را برای داوری مقاله خودمان پیشنهاد کنیم (این را می‌توانیم در نامۀ ارسال به سردبیر بیاوریم). یک کار مهم دیگر این است که حتماً چک کنیم که هیچ اثری از نویسندگان مقاله در مقالۀ ما نباشد (زیرا قرار است که مقاله برای داوران ناشناس باشد).  

گام نوزدهم: ارسال مقاله

در بعضی از مجلات ارسال مقاله می‌تواند به‌صورت ایمیل باشد. به این شکل که مقاله به همراه نامۀ ارسال به سردبیر (که در داخل متن ایمیل قرار داده می‌شود) به سردبیر ارسال می‌شود. اما بسیاری از مجلات سیستمی آنلاین برای ارسال مقاله دارند که با طی کردن مراحلی، مشخصات مقاله و نویسندگان دریافت می‌شود و درنهایت فایل مقاله را آپلود می‌کنیم .معمولاً مجلات راهنمای کاملی برای نحوۀ ارسال مقاله در سیستم خودشان ارائه می‌کنند. باید دقت کنیم که تا وقتی‌که تمامی مراحل را تکمیل نکرده‌ایم، مقالۀ ما به دست مجله نمی‌رسد. در انتهای این فرآیند بایستی یک تأییدیه از طرف مجله به‌صورت ایمیل و یا به‌صورت یک پیام آنلاین دریافت کنیم که تأیید کند مقالۀ ما به‌درستی ارسال‌شده است و به دست مجله رسیده است.  

گام بیستم: پیگیری فرآیند بعد از ارسال مقاله

از زمانی که مقالۀ ما ارسال می‌شود، وارد فرآیند داوری می‌شود. بعضاً مشکلاتی ممکن است ازنظر فایل‌های ارسالی یا نقص مطالب پیش بیاید که بایستی مرتباً آماده‌باشیم و در صورت تقاضای مجله آن‌ها را اصلاح‌کرده و ارسال کنیم. بسته به عرفی که هر مجله دارد، زمان داوری ممکن است بین چند هفته تا چند ماه طول بکشد. اگر مدت‌زمان داوری به‌صورت قابل‌توجهی بیشتر از این مدت طول کشید (مثلاً دو برابر عرف زمانی داوری) می‌توانیم یک نامۀ محترمانه به سردبیر بزنیم و از آخرین وضعیت داوری مقالۀ خودمان کسب اطلاع کنیم. البته باید دقت کنیم که فرآیند داوری زیاد قابل پیش‌بینی نیست و بسته به نوع مقاله و داوران می‌تواند بسیار متفاوت باشد.  

گام بیست و یکم: درک و تفسیر نامۀ سردبیر

خوب ایمیل خودمان را باز می‌کنیم و می‌بینیم که یک نامه‌ای از سردبیر یا از مجله آمده که نتیجۀ داوری را به ما گفته است. اولین کاری که باید بکنیم این است که بفهمیم که تصمیم چیست. چند حالت زیر ممکن است اتفاق بیافتد:
  1. مردود شدن مقاله: وقتی است که مقالۀ ما حداقل‌های لازم برای اینکه در مجله چاپ شود را ندارد و داوران و سردبیران مشکلات اساسی‌ را در مقالۀ ما یافته‌اند که تشخیص داده‌اند که مناسب نیست تا فرصتی برای بازنگری بدهند. در این حالت، کار تمام است. بایستی یک نامه تشکر به سردبیر بزنیم و از زحماتی که برای داوری مقاله ما کشیده‌اند تشکر کنیم.
  2. مشروط شدن مقاله: حالتی هست که مقالۀ ما مردود نشده است، اما پذیرفته هم نشده است؛ بلکه یک سری ایرادات در مقالۀ هست که نظر سردبیر و داوران این است که با دادن یک فرصت دیگر به ما ممکن است که ما بتوانیم مقاله را به سطح مناسبی که قابل‌چاپ در مجله باشد ارتقا بدهیم. این ممکن است خود دو حالت باشد. یکی حالتی که مقاله با تغییرات خیلی اساسی(Major Revision) مشروط شده که عملاً ریسک مردود شدن مقاله زیاد است، چراکه بایستی تغییرات زیادی را در بازنگری مقاله بدهیم. حالت دیگر زمانی است که مقاله با تغییرات نسبتاً کمی(Minor Revision) می‌تواند مجدداً ارسال شود.
  3. پذیرفته شدن مقاله: حالتی است که سردبیر و داوران تشخیص داده‌اند که مقاله از کیفیت کافی برای پذیرش در مجله برخوردار است.
معمولاً این تصمیم را به‌صورت واضح در نامۀ سردبیر به ما می‌توانیم بیابیم. دقت کنید که داوران معمولاً در مورد رد یا قبول مقاله نظر مستقیم نمی‌دهند. صرفاً بررسی می‌کنند و این سردبیر است که نظر نهایی را اعلام می‌کند. در هرکدام از این حالت‌ها، بایستی پاسخی را حداقل در فاصله دو سه روز به سردبیر بدهیم و از آن‌ها تشکر کنیم. چنانچه مقاله مشروط شده است باید به سردبیر اعلام کنیم که می‌خواهیم روی مقاله کارکنیم و مجدداً مقاله را بازنگری کرده و به آن‌ها ارسال می‌کنیم. اگر تصمیم ما این است که مقاله را مجدداً بازنگری نکنیم، بایستی این را هم سریعاً به سردبیر اعلام کنیم. اگر پاسخی به سردبیر ندهیم، به‌صورت خودکار بعد از یک مدت، مقالۀ ما به‌صورت کلی از فرآیند داوری خارج می‌شود (عین اینکه منصرف شده باشیم).  

گام بیست و دوم: درک و تفسیر نظرات داوران

اگر مقالۀ ما نیاز به بازنگری دارد، بایستی حالا با دقت نظرات سردبیر و داوران را مطالعه کنیم. حداقل باید دو تا سه بار نظرات را با دقت بخوانیم. معمولاً هر بار که نظرات را مطالعه می‌کنیم، نکات جدیدتری را می‌فهمیم (این عجیب است، ولی اتفاق میافتد!) در بعضی موارد ممکن است که نظرات سردبیر و داوران برای ما مبهم باشد. در این موارد بایستی با مراجعه به استادان و همکارانمان از آن‌ها کمک بگیریم. در بعضی موارد شاید نیاز باشد که چندبار مقالۀ خودمان را مجدداً مطالعه کنیم تا بفهمیم که منظور داوران و سردبیر چه بوده است. اگر احیاناً موارد باقی ماند که به‌هیچ‌وجه نتوانستیم درک کنیم ،می‌توانیم به سردبیر ایمیل بزنیم و دقیقاً همان موارد را به‌صورت خاص سؤال کنیم.  

گام بیست و سوم: استخراج و دسته‌بندی لیست تغییرات مقاله

وقتی‌که تمامی نظرات سردبیران و داوران را متوجه شدیم، بایستی آن‌ها را تحلیل کرده و دسته‌بندی کنیم. بهتر است دو عدد فایل بازکنیم. یکی تغییرات محتوایی و یکی تغییرات نگارشی. هر نکته‌ای را که ازنظر داوران یا سردبیر پیدا می‌کنیم ،به تفکیک قرار دهیم. و سعی کنیم که نظراتی که به هم مرتبط هستند را در کنار هم قرار دهیم. مثلاً: داور 1، نکتۀ 2: «نویسندگان بایستی تعریف مشخصی از نهادهای اجتماعی ارائه کنند». داور 2، نکتۀ 5: «نویسندگان مشخص نکرده‌اند که چه تفاوتی بین نهاد اجتماعی با محیط اجتماعی وجود دارد». بعضی وقت‌ها نظر یک داور دقیقاً برعکس نظر دیگری است. مثلاً یکی گفته است که یک مطلب را باید بیشتر توضیح دهیم و دیگری گفته است که مطلب اضافی است و باید حذف شود. در این موارد باید با تحلیل عمیق‌تری و کمک گرفتن از نظرات سردبیر، تصمیم‌گیری کنیم. درنهایت این دو فایل را بایستی به ترتیب از نظرات و اصلاحات مبنایی‌تر تا اصلاحات روبنایی‌تر دسته‌بندی کنیم.  

گام بیست و چهارم: اعمال تغییرات و نوشتن نامه پاسخ به داوران

در این گام، بایستی اول تغییرات محتوایی و بعد تغییرات نگارشی را اعمال کنیم. معمولاً مقالات در فرآیند داوری خیلی تغییر می‌کنند. در مجلات خوب، معمولاً مقاله‌ای که درنهایت از فرآیند داوری بیرون می‌آید فقط 30 درصد با مقاله‌ای که در ابتدا به مجله ارسال‌شده است شباهت دارد!!! به همین خاطر باید به‌صورت خیلی عمیق و اساسی مقاله را بازنگری کنیم. همیشه باید در نظر داشته باشیم که فرآیند داوری، یک فرآیند مهم برای یادگیری و بهبود کار ماست. قرار نیست که روی مطالبی که در ابتدا نوشته‌ایم پافشاری کنیم. بایستی به تعداد داوران و سردبیر نامه بنویسیم. نامه به سردبیر باید به این شکل باشد که:
  • تشکر بابت زحمات سردبیر و تیم آن‌ها در فرآیند داوری؛
  • بیان اینکه تمامی نکات، یک‌به‌یک اعمال‌شده‌اند و مقاله به‌صورت کامل بازنگری شده است؛
  • تغییرات اساسی مهمی که در محتوای مقاله صورت گرفته است را بیان کنیم؛
  • اعلام کنیم که مقاله را به‌صورت کامل بر اساس نظرات سردبیر و داوران و بر اساس استاندارد مجله ویرایش کرده‌ایم؛
  • اعلام کنیم که در زیر، پاسخ مشخص به تک‌تک نظرات سردبیر و داوران آمده است.
به‌عنوان‌مثال یک نمونه نامۀ پاسخ به سردبیر مفهوم نهاد بایستی به‌صورت دقیق تعریف‌شده و در مقاله به آن پایبند بود. در صفحه …، پاراگراف ….، تعریف مشخصی از نهاد به شکل …. ارائه‌شده است. این تعریف در ادامۀ مقاله مبنای تحلیل در بخش‌های … و …. قرارگرفته است و جمع‌بندی مقاله نیز بر این اساس بازنگری شده است. به‌صورت مشخص در صفحات … و ….، در پاراگراف … مشخص کرده‌ایم که…. حالا به تفکیک هرکدام از داوران هم این‌چنین نامه‌ای باید تهیه کنیم. یعنی اگر سه داور مقالۀ ما را داوری کرده‌اند، باید چهار عدد نامه بنویسیم. یک عدد پاسخ به سردبیر و سه عدد به تفکیک برای داوران. در هر نامه به داوران، باید به شکلی که در جدول بالا مثال زدیم، اول نظر داور را عیناً بیاوریم، و در مقابل آن به‌صورت مشخص بیان کنیم که چگونه و در کجای مقاله این نظر را اعمال کرده‌ایم و پاسخ ما به این نظر چیست.  

گام بیست و پنجم: ویرایش مقاله و ارسال مجدد مقاله

مقالۀ بازنگری شده حتماً نیاز به ویرایش مجدد دارد. عین فرآیندی را که در مرحلۀ سوم انجام دادیم، بایستی اینجا تکرار کنیم. یعنی بر اساس استاندارد مجله مقاله را مجدداً بازنگری و ویرایش کنیم تا مطمئن شویم که تمامی استانداردهای نگارشی لازم را دارد. سپس بر اساس دستورالعمل مجله، مقاله را مجدداً ارسال می‌کنیم. معمولاً مسیر ارسال مشابه حالت اول است. با این تفاوت که در این حالت، علاوه بر متن بازنگری شدۀ مقاله، بایستی نامه‌های پاسخ به سردبیر و داوران را هم ارسال کنیم.    
کلیدواژه : مقاله نویسی
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها