سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

کاربرد GIS در مکان یابی کاربری ها

توضیحی در مورد Geocoding (آدرس دهی اینترنتی ) و نحوه استفاده آن در Arc GIS

1-1 کاربرد GIS در مکان یابی کاربری ها

یکی از وظایف اساسی مدیریت شهری یا به عبارت روشن تر شهرداری ها سازمان دهی نظام مدیریت همه جانبه خدمات رسانی می باشد و این خود ضرورت کاربرد GIS در مکان یابی کاربری ها را نشان می دهد .از این رو عمده ترین وظایف شهر داری ها به موضوع خدمات اختصاص می یابد.به منظور دستیابی به این مدیریت کارآمد همواره مقوله کاربری ها و چگونگی تخصیص فضا های شهری به کاربری های مختلف مطرح می شود.از سوی دیگر با توجه به کاربری های مختلف در مناطق شهری، چگونگی همگون کردن این کاربری ها و طراحی کاربری های مناسب در سطح فضا های همسایگی و محله ای از مسائل اساسی در نظام مدیریت شهری به شمار می رود.

در این ارتباط به استثنای شهر های جدید که در چند دهه اخیر در اقصی نقاط جهان طراحی و اختصاص یافته اند، بیشتر شهر های استقرار یافته در فضا های ملی دارای سابقه بسیار طولانی می باشند که بالطبع از شرایط اکولوژیکی و اجتماعی-اقتصادی آن دوره تاثیر پذیرفته اند.به همین دلیل دارای نظم خاصی نبوده و عمدتا آشفتگی ها و نابسامانی هایی در کاربری های شهر دیده می شود.

از سوی دیگر با طرح ادبیات توسعه پایدار شهری و لزوم توجه به ارتقا کیفیت محیطی و سطح زندگی مردم، توجه به سازمان بخشی فضا های درون شهر در طراحی ها و برنامه ریزی های شهری از موضوعات مورد توجه می باشد. این مقوله در مباحث شهری اغلب تحت عنوان ساماندهی شهری مورد بررسی قرار می گیرد. در واقع ساماندهی شهری عبارت است از نظم بخشی پدیده های مرتبط در یک فضای جغرافیایی. در بحث ساماندهی شهری پنج محور به عنوان عامل موفقیت به شمار می آید: سرزندگی، معنی، تناسب، دسترسی، نظارت و اختیار.

امروزه در بحث برنامه ریزی کاربری زمین که در آن مشخص کردن نوع مصرف زمین، هدایت سارماندهی فضایی شهر، تعیین ساخت ها و چگونگی انطباق آن ها با یکدیگر و با سیستم های شهری مورد نظر است و همچنین به منظور مکان یابی کاربری های مورد نیاز و مطلوب به کار گیری از ابزار سامانه های اطلاعات جغرافیای بسیار سودمند می باشد در این صورت نیز کاربرد GIS در مکان یابی کاربری ها ضرورت خود را هر چه بیشتر نشان می دهد  زیرا تسهیل در امر تطابق ظرفیت ها و محدودیت ها را به روشنی هویدا می سازد.

در این ارتباط یکی از محدودیت های موجود در کلان شهر های کشور تراکم کاربری های مزاحم در درون بافت شهری و نحوه ساماندهی آن ها می باشد. شهرداری ها هنگامی که به مسئله ساماندهی صنایع و مشاغل خدماتی می اندیشند، گرایشی تام به سوی تعطیل کردن واحد های آلاینده مزاحم و انتقال آن ها به خارج شهر دارند.

این راه حلی است که برنامه ریزان شهری به دلیل عواقب بسیار زیاد آن، همواره به عنوان آخرین گزینه در نظر میگیرند. تبعید صنایع از شهر ها چه بسا مشکلات ناشی حضور صنایع را برطرف سازد، لیکن مشکلات جدیدی را با خود به همراه می آورد. می توان گفت که امروزه اهداف کلان کاربری زمین بر دو پایه اصلی یعنی ارزش های توسعه پایدار و اعتلای کیفیت زندگی شهری استوار شده است. این اهداف بنا به صرورت جامع نگری، به چهار عرصه اصلی (زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی) تقسیم می شود.
یکی از جلوه های سازماندهی فضای شهر، تعادل و توازن بخشی به جمعیت و ظرفیت سازی برای ایجاد اشتغال می باشد. زیرا با انتقال صنایع و کاربری های مزاحم در فضا های شهری، انواعی از کاربری های مناسب جایگزین می شوند که بایستی دارای قابلیت ایجاد اشتغال پایدار بوده و افزایش فرصت های شغلی خدماتی را برای شهروندان به وجود آورد که در پی آن مدیریت مطلوب خدمات رسانی شهرداری و افزایش درآمد شهری و ارتقا کیفیت های محیطی را نیز باعث می شود.
برای انجام چنین مکان یابی ای استفاده از ابزار GIS بسیار ضروری می باشد.

کاربرد GIS در مکان یابی کاربری ها

1-1-2 معیار های مکانی و داده های مورد استفاده

در ساماندهی هر یک از عناصر شهری در جهت دستیابی به الگوی خاص لازم است ویژگی های هر یک از آن ها به صورت دقیق مورد بررسی قرار گرفته و کیفیت و کمیت فعالیت عناصر روشن شده تا روابط متقابل بین آن ها از جهت همگن یا نا همگن بودن مشخص گردد.

به طور کلی در هر مکان یابی برای اراضی شهری، برنامه ریزان کاربری اراضی معیار های زیر را جهت مکان یابی عملکرد های شهری پیشنهاد می نماید:

  1. سازگاری : منظور از مولفه سازگاری قرار گیری کاربری های ازگار در کناریک دیگر و برعکس جداسازی کاربری های ناسازگار از هم دیگر هست.
  2. دسترسی به عنوان معیاری در باره این که رسیدن به یک مکان چقدر آسان هست، استفاده می شود. نوع دسترسی با فاصله و زمان رسیدن از یک مکان به مکان دیگر سنجیده می شود.
  3. کارایی: یکی از عوامل اصلی تعیین کننده مکان کاربری ها در شهر، الگوی قیمت زمین شهری است؛ به لحاظ این کههر کاربری از لحاظ اقتصادی و سرمایه گذاری تابعی از قیمت زمین و هزینه های متصور بر آن است که بر اساس تحلیل هزینه و سود معین می شود.
  4. مطلوبیت: منظور از مطلوبیت حفظ عوامل طبیعی، چشم انداز ها، فضا های باز و غیره است.
  5. ایمنی: هدف از این کار حفاظت شهر ها در مقابل خطر های احتمالی است.خطر های طبیعی مانند سیل و زلزله و غیر طبیعی مانند قرار گیری منطقه صنعتی در کنار منطقه مسکونی.

لذا لازم است در هر تحقیق با توجه به معیار های پیشنهادی کاربری زمین و واقعیت های منطقه ای، معیار های مناسب برای رسیدن به هدف در جدولی مشابه جدول زیر گنجانده شوند.

جدول شماره 1. معیار ها و داده های مورد استفاده

معیار ها سری داده مورد استفاده
دسترسی به مراکز مذهبی موقعیت مراکز مذهبی
فاصله از مراکز تجاری مهم موقعیت مراکز تجاری
دسترسی به خطوط ارتباطی شبکه حمل و نقل
فاصله از مراکز نظامی موقعیت مراکز نظامی
فاصله از مراکز حمل و نقل موقعیت مراکز حمل و نقل
و …

 

1-1-3 ارزش گذاری داده ها

منظور از ارزش گذاری، دادن وزن هایی به لایه های اطلاعاتی متناسب با درجه اهمیت و تاثیر آن ها در انتخاب مکان مناسب هست. هدف اصلی از وزن دهی یا ارزش گذاری لایه های اطلاعاتی، بیان اهمیت هر معیار نسبت به سایر معیار هاست. پس از تعیین ارزش های وزنی برای معیار های مختلف، محسبه ارزش های نهایی بر اساس معادلات ارزیابی چند معیاره ممکن خواهد شد.

1-1-4 تلفیق لایه های اطلاعاتی

پس از تعیین وزن هر یک از لایه ها،تمامی عوامل تاثیر گذار در مکان گزینی عنصر مورد نظر (برای مثال مرکز آموزشی یا نظامی یا …)،با یکدیگر تلفیق می شوند.ر تلفیق لایه ها، لایه جدید یا لایه خروجی با ترکیب دو یا چند لایع ورودی تولید می شود.بدین ترتیب لایه صفت اختصاص یافته به هر موقعیت در لایه خروجی تابعی از ارزش های ورودی است.تافیق لایه های اطلاعاتی با توجه به ساختار رقومی داده های مورد استفادهو همچنین اطلاعات توصیفی جمع آوری شه متفاوت است ک هبه صورت حسابی، منطقی، احتمالی و فازی صورت می گیرد.

در انتهای کار نقشه ای از تجمیع تمام نقشه ها به دست می آید که مکان های مناسب برای ایجاد کاربری مورد نظر در آن نشان داده شده است.

می توان محدوده های مناسب را به گروه های بسیار مطلبو، مطلوب، نسبتا مطلوب و نا مطلوب تقسیم بندی کرد.

1-1-5 نتیجه گیری

یکی از کاربرد های اساسی ابزار سامانه های اطلاعات شهری در برنامه ریزی شهری همانا به کار گیری این فن در تحلیل مکانی طراحی کاربری های مورد نیاز و مطلوب در سطح فضا های محله و منطقه ای در فضا های شهری می باشد.

عدم مکان گزینی مناسب برای کاربری ها باعث افزایش طی مسیر، به تبع آن افزایش آلودگی هوا، افزایش تصادفات، ایجاد تنش بین کاربری های ناسازگار، در برخی موارد آلودگی محیط زیست می شود. لذا توجه به مکان گزینی مناسب از ضروریات مهم در برنامه ریزی برای احداث کاربری های مختلف می باشد.

GIS ابزار هایی را فراهم می کند تا حجم وسیعی از اطلاعات تجزیه و تحلیل شوند. با توجه به عوامل زیادی که در انتخاب مکان مناسب نقش دارند، رسیدن به این هدف با روش های سنتی و دستی بسیار دشوار و زمان بر می باشد.در مقابل با بهره گیری از GIS ، می توان به نتایج مطلوب تری در زمان بسیار کوتاه تر دست یافت.

کلیدواژه : نکات کاربردی GIS؛
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها