سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

روشهای گوناگون آرام سازي ترافيك در محله هاي شهري

روشهای گوناگون آرام سازي ترافيك در محله هاي شهري

 

مقدمه

افزایش روز افزون تعداد خودروها و حاکمیت آنها بر فضاهای همگانی، سطح ایمنی شهروندان را پایین آورده و افزایش تصادفات عابرین پیاده را به دنبال داشته است. براي اولين بار در دهه 70 كشورهايي همچون هلند و ‌آلمان مطالعات وسيعي در زمينه افزايش ايمني در شهرها انجام داده اند كه نتايج آن اين كشورها را به رويكردهاي گوناگون آرام سازي ترافيك هدايت كرده است.

در واقع واژه و مفهوم «آرام سازي ترافيك» توسط كشورهاي اروپايي مطرح شده است كه بيانگر طيفي از متدهاست براي آرام كردن سرعت حركت اتومبيل و نه لزوما ممنوع كردن استفاده از آن در محله هاي شهري و محدوده های اطراف مدارس.  مي توان گفت آرام سازي ترافيك راهكاري است ميانه رو و كاربردي تر نسبت به طرحهاي ممنوعيت مطلق ورود خودرو و يا غلبه اتومبيل بر فضاهاي عمومي شهرها.

 

سه روش متداول براي ايجاد محدوده هاي آرام سازي ترافيك وجود دارد،‌ يكي از آنها ايجاد محدوده هايي تحت عنوان «زون30» است، ويژگي بارز آنها اعمال محدوديت سرعت حركت وسايل نقليه موتوري به حداكثر km/h 30 است. متد ديگر آرام سازي ترافيك ايجاد محدوده هايي تحت عنوان « فضاي تبادل اجتماعي( فضاهاي ملاقات)» است كه همه انواع وسايل نقليه مجاز به ورود به آن هستند، حداكثر سرعت مجاز در آنها km/h 20 مي باشد. سومين روش ايجاد محدوده هايي تحت عنوان «فضاهاي پياده یا پیاده راه» است كه در آنها معابر به صورت دايمي يا موقتي به عبور و مرور عابرين پياده اختصاص يافته است.

خصوصيات بارز این محدوده ها ويژگيهاي فيزيكي خاص شبكه ي معابر اين محله ها و برخورداری از کف سازی و مبلمان شهری ویژه، نصب رادار و تابلو و علائم خاص می باشد.

 

تجربه شهرهای اروپایی نمايانگر تاثیرات مطلوب آرام سازی ترافیک بر افزایش ایمنی عابرین پیاده و کاهش تعداد و شدت تصادفات شهری است.

 

در مراحل تهیه و اجرای این طرحها شهروندان و ساکنان این محله ها بصورت علنی از طريق رسانه هاي جمعي (كنفرانس هاي مطبوعاتي، روزنامه ها و مجلات محلي)، انجمن هاي طرفدار حمل و نقل آرام و نیز از طريق تبليغات اطلاع رساني خواهند شد.

 

 

روشهای متداول آرام سازي ترافيك در محله هاي شهري

 

الف- زون 30 (Zone 30)

ب- فضاي تبادل اجتماعي یا فضای ملاقات (Living streets)

 ج-فضاي پياده  یا پیاده راه (Pedestrian zones)

 

ويژگيهاي گونه های مختلف محدوده هاي آرام سازي ترافيك


الف- زون 30 (
Zone 30)

يكي از روشهاي رايج آرام سازي ترافيك ايجاد محدوده هايي تحت عنوان «زون 30» مي باشد،‌ اين محدوده ها فضاهاي همگاني هستند كه با اعمال محدوديت بر سرعت حركت وسايل نقليه موتوري تا حداكثر km/h 30 ساماندهي شده اند.

 

  • هدف از ايجاد آنها ارتقا و توسعه زندگي ساكنان محلي، بهبود راحتي، آسايش و ايمني مجموع كاربران فضاهاي شهري بويژه عابرين پياده و استفاده كنندگان وسايل نقليه غيرموتوري است.

 

  • در اين زونها براي عابرين پياده اولويت خاصي وجود ندارند و موظف هستند كه از پياده رو براي عبور و مرور خود استفاده كنند. با اين وجود، كاهش سرعت وسايل نقليه اين امكان را فراهم مي كند كه عابرين پياده در شرايط خوبي از نظر ايمني قرار گيرند. در صورت عدم وجود خط كشي عابر پياده،‌ عابرين مي توانند از هرجا كه تمايل داشته باشند عبور كنند، البته بايد احتياط را رعايت نمايند. اگر يك خط كشي عابر پياده در فاصله اي كمتر از 30 متر وجود دارد عابرين ملزم به استفاده از آن هستند.

 

  • وسايل نقليه (دوچرخه ها، موتور سيكلتها، ماشين هاي سبك و سنگين) در آسفالت حركت مي كنند و مبناي حركت آنها چراغها، علائم و اولويت گردش به راست هستند. ترموا در اولويت نسبت به ساير وسايل نقليه حتي عابر پياده مي باشد.

 

ب- فضاي تبادل اجتماعي یا فضای ملاقات (Living streets)

«فضاي ملاقات» يا «فضاي تبادل اجتماعي» يكي ديگر از روشهاي آرام سازي ترافيك است كه همه انواع وسايل نقليه موتوري مجاز به ورود به آن هستند.

 

  • عابرين پياده مي توانند در هر نقطه عرض معابر در رفت و آمد باشند، ضمن اينكه از اولويت حركت بر تمامي وسايل نقليه حتي دوچرخه (به استثناي ترموا) برخوردار هستند.

 

  • حداكثر سرعت مجاز وسايل نقليه موتوري km/h 20 است. به غير از شرايط خاص تمامي مسيرهاي سواره رو براي دوچرخه سواران دوطرفه هستند. توقف و پارك اتومبيل بجز در مواقع اضطراري و يا حمل بار مجاز نمي باشد.
  • ورودي ها و خروجي هاي محدوده به تابلوهاي آگاهي دهنده مجهز هستند و كل محدوده به صورت منسجم با محدوديت سرعت عملكردي ساماندهي شده است.
  • دليل بكاربردن واژه «ملاقات» در خصوص این محدوده ها اين است كه اصرار وجود دارد بر اينكه عملكرد اين زونها مبتني است بر برقراري ارتباط و تعامل بين كاربران، ضمن قائل شدن اولويت استفاده از فضاهای همگانی برای كاربران ضعيف تر با کاهش سرعت حرکت وسایل نقلیه موتوری تا km/h
  • براي مجريان اين طرح ملاحظاتي مطرح است كه عبارتند از؛ از يك سو واداشتن عابرين پياده به مالكيت و در اختيار گرفتن كل خيابان با تكيه كردن بر شكل شهري،‌ مبلمان شهري و نوع كف پوشها و با محدود كردن تاثير لبه هاي جداكننده – پارك حاشيه اي،‌ موانع و نرده ها- و غيره.
  • از سوي ديگر حفظ تمايز قابل تشخيص و واضح بين فضاها، بويژه بين فضاهاي قابل تردد توسط اتومبيل ها و باقي مانده فضا از طریق اختلاف سطح و تغییر سنگفرش بدون اينكه احساس شود كه راهروي ويژه اي براي ماشين ها در نظر گرفته شده است.

 

هدفهاي اصلي ايجاد «زونهای 30» و فضاهاي تبادل اجتماعي

  • اگرچه هدف اصلي ايجاد اين زونها اين است كه جابجايي عابرين پياده در فضاهاي همگاني آسان تر،‌ مطمئن تر و در آسايش بيشتري صورت گيرد، اما علاوه بر آن، ساماندهي شبكه معابر در این محله ها اين امكان را براي دوچرخه سواران نيز فراهم مي سازد كه در فضايي تردد داشته باشند كه از نظر سرعت با وسايل نقليه موتوري همگن باشند.
  • ويژگيهاي اين زونها سبب مي شود كه وسايل نقليه موتوري و غير موتوري در شرايط همزيستي مسالمت آميزي بصورت مشترك از سواره رو خيابان استفاده كنند، بدون اينكه ضرورتي بر ايجاد مسيرهاي مجزا و ويژه ي دوچرخه وجود داشته باشد. تمامي معابري كه در این محدوده ها قرار مي گيرند بايد حتما براي دوچرخه سواران دوطرفه باشند.

 

ج-فضاي پياده  یا پیاده راه (Pedestrian zones)

  • «فضاهاي پياده» بخش يا مجموعه اي از شبكه راهها هستند كه به صورت دايمي يا موقتي به عبور و مرور عابرين پياده اختصاص يافته اند. در آنها حركت عابر پياده نسبت به تمامي ساير كاربران (بجز ترموا) در اولويت است.

 

  • حضور وسايل نقليه موتوري فقط در مواقع استثنايي و اتومبيل هاي خاصي همچون وسايل حمل و نقل عمومي،‌ خدماتي همچون آتش نشاني، آمبولانس، حمل زباله و ماشينهاي حمل بار و اتومبيل ساكنين محدوده مجاز به ورود به آن هستند.
  • توقف فقط براي وسايل نقليه اي كه مجاز به تردد در اين زون هستند امكان پذير مي باشد و ساير وسايل نقليه مجاز به پارك در اين محدوده نمي باشند.

 

  • لازم به ذكر است كه «فضاي پياده» به معناي تقسيم معابر (سهم بندي معابر) نيست، بلكه تخصيص موجه از طريق تمايل به اولويت بخشيدن به فعاليتهايي كه با وسايل نقليه موتوري سنخيت ندارند، مانند گشت و گذار، پياده روي و گردش، تفريح، بازي و سرگرمي مي باشد.

 

ساماندهي شبكه معابر، ايجاد مبلمان شهري و كف سازي ويژه و نصب تابلوها و علائم

 

  • در این محله ها نه تنها حداكثر سرعت مجاز تمام وسايل نقليه موتوري 20 یا 30 كيلومتر بر ساعت می باشد، بلكه ساختار فيزيكي معابر آنها به گونه اي است كه بر اين محدوديت سرعت حركت تاكيد دارند. اقداماتي همچون ساماندهي و بازنگري مستمر وضع موجود و رسيدگي به وضعيت توقفگاهها، كاستن از عرض آسفالت و غيره نيز در آنها صورت مي گيرد. مبلمان شهري و کف سازی ويژه آنها موجب شده در عين ملزم كردن اتومبيلها به رانندگي با سرعت كم و تامين امنيت بيشتر عابرين پياده، زمينه مطلوبيت استفاده مختلط و سازگار ترافيك بين دوچرخه سواران،‌ اتومبيلها، حمل و نقل عمومي و ترافيك عبوري فراهم شود.

 

  • براي اعتبار بخشيدن به «زونهاي 30» طبق اطلاع رساني و تبادل نظرهايي كه با ساكنين انجام مي شود يك سري اقدامات در خصوص ساماندهی معابر، کف سازی و ايجاد مبلمان شهری ويژه و متناسب با اين طرح در آنها بكار مي رود. از جمله بارزترين اين اقدامات نصب تابلوهاي ویژه، ‌نصب رادار در وروديهاي محدوده و يادآوري حضور در چنین محدوده هایی با علامت گذاري روي زمين، كم كردن عرض سواره روها،‌ افزايش تسهيلات رفاهي مربوط به عابرين پياده (بويژه كودكان، سالمندان و معلولين) و دوچرخه سواران مي باشد.

 

  • در دوره جا افتادن طرح كاهش سرعت از 50 كيلومتر به 20 یا 30 كيلومتر، در ورودي هاي اصلي این محدوده ها ‌رادارهاي ياد آوري كننده نصب خواهند شد تا رانندگاني را كه قصد نفوذ به درون اين محله ها را دارند اطلاع رساني شوند و حداكثر سرعت مجاز به آنها تذكر داده می شود.
  • بعد از اين دوره نيز تعداد تابلوها افزايش خواهند داشت و رادارهاي ثبت سرعت (كه جريمه خودرو را به دنبال خواهد داشت) نيز در محدوده نصب مي شود.

 

  • به منظور تاكيد هر چه بيشتر بر حفظ ايمني دانش آموزان و نيز افزايش حساسيت و هشدار رانندگان تابلوهاي متعدد «مراقب بچه ها باشيد» نيز مقابل هر مدرسه قرار مي گيرد. چرا كه يكي از اهداف اصلي اين طرح ايمن كردن اطراف مدارس است.

 

  • مطابق آمار سوييس و فرانسه تصادف در مسير مدرسه 25 الي 50 درصد تصادفهاي كودكان 0 الي 14 ساله را تشكيل مي دهد.

 

نمونه هاي اجرا شده طرحهای آرام سازی ترافیک در سایر کشورها

بيشتر شهرهاي اروپايي سالهاست كه اقدام به ايجاد چنین محله هایی نموده اند و در اين زمينه با روند افزايشي نيز مواجه بوده اند. در ادامه به چند نمونه از اين موارد اشاره مي شود.

بلژيك؛

در حال حاضر بزرگترين محدوده ي آرام سازي ترافيك اروپا متعلق به شهر بروكسل مي باشد. محدوده مركزي بروكسل با وسعت 4.6كيلومتر مربع (محدوده داخلي رينگ اول ترافيكي شهر) آرام سازي ترافيك شده است.

شهر رن در فرانسه؛

در شهر رن با هدف كاهش تصادفات و افزايش ايمني شهروندان 19 محدوده سرعت 30 ديگر از سال 2009 به زونهاي قبلي افزوده شد كه همگي به منظور كاهش سرعت و حفظ ايمني عابرين پياده در محدوده هاي منتهي به مدارس ابتدائي و راهنمايي مي باشد.

در سال 2010 در تداوم طرحهاي قبلي و علاوه بر افزايش ايمني در محدوده هاي ياد شده پروژه اي تحت عنوان افزايش پيوستگي مسيرهاي دوچرخه در دستور كار قرار گرفت. در كنار همه برنامه هاي ذكر شده شهرداري این شهر در نظر دارد اقدامات پيشگيرانه اي در تعامل و ارتباط با دانش آموزان انجام دهد كه در غالب برنامه هاي آموزشي ويژه به منظور آگاه سازي دانش آموزان نسبت به خطرات موجود در شبكه معابر،‌ مسئله حمل و نقل پايدار و فرهنگ سازي استفاده از دوچرخه و حمل و نقل عمومي مي باشد.

آلمان؛

در فرايبورگ تمامي راههاي محلي در محدوده «زون 30» قرار دارند (كه 60 درصد شبكه معابر این شهر را تشكيل مي دهد). بعد از سال 2004 كه اصلاحاتي روي مقررات راهنمايي رانندگي صورت گرفت در كلان شهر قوانين و مقررات «زونهاي 30» در همه معابر بجز راههاي اصلي تر بكار مي رود.

 

سوييس، زوريخ؛

اولين محدوده هاي آرام سازي ترافيك زوريخ در سالهاي 1991 ايجاد شدند كه در ابتدا با استقبال خوبي مواجه نبودند، در سالهاي بعد آرام سازي ترافيك در ساير محله هاي آن ادامه پيدا كرد تا جايي كه در سال 2003 تعداد اين زونها به 120 رسيد كه 80 زون آن در سال 2000 ايجاد شدند.

 

 

مزيتهاي اجراي طرحهای آرام سازی ترافیک

 

  1. كاهش تصادف
  2. همزيستي مسالمت آميز و تعامل اجتماعي بهتر بين همه كاربران فضاهاي شهري
  3. رواني ترافيك و كاهش آلودگي
  4. كاهش سر و صدا
  5. كاهش حجم ترافيك عبوري
  6. افزايش ارزش مسكن

 

  • كاهش تصادفات؛

با توجه به بررسي هاي انجام شده تقريبا در تمامي شهرهايي كه طرح محدوده هاي «زون 30» اجرا شده است نتايج و تاثيرات مطلوبي روي بهبود وضعيت تصادفات داشته است، اين كاهش سرعت وسايل نقليه علاوه بر اينكه از نظر كمي تعداد تصادفها را كاهش داده است از نظر كيفي نيز روي شدت آنها اثر گذار بوده است و جراحات و صدمات ايجاد شده را كم كرده است.

 

  • همزيستي مسالمت آميز و تعامل اجتماعي بهتر بين همه كاربران فضاهاي شهري؛

كاهش سرعت اجازه مي دهد تا ساكنين محلي و جريان ترافيك در مصالحه و سازش بيشتري با يكديگر باشند و ابعاد انساني تري را براي زندگي در محلات شهري فراهم آمده تا همه احساس خوشايندي از زندگي در شهر و محلات آن داشته باشند.

در واقع كاهش سرعت همزيستي زندگي ساكنين محلي، مراجعه كنندگان به محلات و ترافيك عبوري را موجب مي شود. هر گروه توجه و دقت بيشتري به جابجايي و حركت گروه ديگر دارد.

در محدوده هايی که آرام سازی ترافیک در خصوصشان انجام شده تطابق و توازن بيشتري بين دوچرخه سواران و عابران پياده وجود داشته و سالمندان و كودكان نيز بهتر و بيشتر در ايمني قرار دارند. محدوده هاي آرام سازي ترافيك زمينه بسيار مناسبي براي استفاده از دوچرخه و پياده روي فراهم مي سازند.

در اين شرايط شهر محلات و فضاهاي شهري آن براي ساكنان -خواه براي شهروندان و خواه براي گردشگران و بازديد كنندگان فضاي شهري را – به طريقي مناسب تر و شايسته تر سرمايه گذاري مي كند.

 

  • رواني ترافيك و كاهش آلودگي

كاستن از سرعت تردد در اين محدوده ها آلاينده هاي ناشي از وسايل نقليه موتوري و ميزان مصرف انرژي آنها را كاهش مي دهد. بهترين تاثيرات زماني خواهد بود كه رانندگان همزمان يك رانندگي روان و كم سرعت را در پيش گيرند.

 

  • كاهش سر و صدا

كاستن از سرعت وسايل نقليه موتوري كاهش حداقل 2 الي 3 دسي بل از سر و صداي ناشي از آنها را بهمراه دارد، حتي نتايج برخي مطالعات اندازه گيري سر و صدا تا كاهش 4 دسي بل را نشان داده است كه خود معادل كاهش نيمي از دريافت شدت سر و صداي ترافيك است.

 

  • كاهش حجم ترافيك عبوري

اجراي اين طرحها در واقع به مانند ابزاري بازدارنده براي وسايل نقليه موتوري است كه لزومي بر ورود به اين محدوده ها ندارند محسوب مي شود و سبب مي شود به خاطر كم بودن سرعت ترافيك عبوري از محدوده ها عبور نكند.

اجراي اين طرحها بدلیل پایین بودن پايين بودن سرعت مجاز مانند ابزاري بازدارنده براي ورود ترافيك عبوري به اين محدوده ها محسوب مي شوند. اين امر سبب كاهش حجم ترافيك عبوري از اين محدوده ها مي شود.

 

  • افزايش ارزش مسكن

مطالعات و بررسي هاي انجام شده در خصوص شهرهايي كه مجري چنين طرحهايي بوده اند نشان مي دهد كه ارزش مسكن در اين محدوده ها افزايش يافته است، از جمله ي اين موارد افزايش بهاي مسكن در منطقه مركزي بروكسل پس از اجراي طرح «زون 30» است.

 

شناسايي محدوده هايي كه در اولويت آرام سازي ترافيك هستند؛

بعضي از محدوده ها بطور ذاتي در اولويت هستند كه بعنوان اولين محدوده هاي آرام سازي ترافيك انتخاب شوند، اين فضاها عبارتند از؛ محورهای تجاري-خدماتی، ميدان ها، بازارهاي روز، اطراف مدارس، بخش هاي توريستي و از اين قبيل.

تجربه كشورهاي اروپايي نشان داده است كه بخش بسيار زيادي از شبكه معابر شهري – در حدود 70 الي 80 درصد شبكه راهها- اين قابليت را دارند كه آرام سازي ترافيك و بويژه ايجاد «زونهاي 30» در خصوصشان صورت گيرد.

اين ميزان، به خودي خود تعجب برانگيز نيست، چرا كه در شهرها، راههايي كه عملكرد اصلي آنها عبور جريان ترافيك است- مانند راههاي اصلي و بلوارها – عموما فقط حدود 20 درصد كل طول شبكه راهها را تشكيل مي دهند.

 

امكان پذيري ايجاد محدوده هاي «زون 30» در مقياس منطقه اي و فرامنطقه اي

  • مسئله ساماندهي شبكه راهها طبيعتا به استراتژي ساماندهي معابر و مبلمان شهري در مقياس منطقه اي بر مي گردد.
  • تجربه كشورهاي اروپايي نشان داده است از زماني كه شروع مي كنيم به طرح اين سوال، كه مقياس اجراي اين محدوده ها در كل شهر در چه وسعتي از سطح شهر مي تواند باشد، مي بينيم كه بخش بسيار زيادي از شبكه معابر شهري -در حدود 70 الي 80 درصد شبكه ي راهها- اين قابليت را دارند كه آرام سازي ترافيك در خصوص آنها صورت گيرد.
  • اين ميزان، به خودي خود تعجب برانگيز نيست، چرا كه در محيط شهري، راههايي كه عملكرد اصلي آنها عبور جريان ترافيك موتوري است – مانند راههاي اصلي، بلوارها و ساير معابر- عموما فقط حدود 20 درصد كل طول شبكه راهها را تشكيل مي دهند.
  • وظيفه اصلي ساير راهها ايجاد ارتباط بين محلهاي سكونت و فعاليتهاي مورد نياز و مرتبط با ساكنين اين محلات است، فعاليتهايي مانند؛ خريد، رفتن به مدرسه، انجام ملاقاتها و بازديدها، فعاليتهاي اجتماعي، گرفتن اتوبوس. در واقع اين تركيب كاربريها و عملكردهاي فضاهاي عمومي شهري آنها را مستعد مي كند كه به محدوده هاي آرام سازي ترافيك مجهز باشند.

 

  • بنابراين در اولين مرحله مطالعات و بررسيها در اين زمينه مسئله لزوما اين نيست كه بدانيم چه جاهايي مستعد هستند كه به محدوده هاي آرام سازي ترافيك مجهز شوند، بلكه شايد كاربردي تر اين باشد كه تعيين كنيم كه چه محلهايي اين قابليت را ندارند.

 

 

کلیدواژه : آرام سازي ترافيك
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها