سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

راهبرد توسعه شهری CDS بلگراد 

راهبرد توسعه شهری

راهبرد توسعه شهری بلگراد 

مقدمه

اهمیت مناطق شهری در رشد اقتصادی، کاهش فقر، حفاظت از انرژی و منابع طبیعی به غایت مهم است. تا حدودی علت این امر آن است که اکثریت جمعیت جهان در سال 2007 میلادی در شهرها زندگی می­کنند. فرآیند شهرنشینی با سرعت در نیمه اول قرن بیست­ویکم به حرکت شتابان خود ادامه می­دهد و یکی از این کانون­های رشد شهری آسیا است. از این رو شهر به عنوان یک پدیده در حال تغییر با چنان سرعتی دست خوش دگرگونی و تحول است که دیگر برنامه­ریزی و طرح­ریزی رایج نمی­تواند پاسخگوی این تغییرات باشد، و مسائل و مشکلات بسیاری دامنگیر مناطق شهری به ویژه در کشورهای در حال توسعه است.

به منظور حل مسائل و مشکلات ناشی از رشد روز افزون جمعیت شهری، سازمان ائتلاف شهرها در سال 1999.م توسط بانک جهانی و مرکز سکونتگاه­های انسانی سازمان ملل به منظور ارتقاء زندگی افراد فقیر شهرها تأسیس گردید. ائتلاف شهرها سازمانی است جهانی که هدف آن بهبود وضعیت زندگی فقیران شهری در کشورهای در حال توسعه است[1].

در این گفتار ابتدا به معرفی و بیان اجمالی از طرح راهبرد توسعه شهری، مشکلات و چالش­های آن، تفاوت بین برنامه توسعه راهبردی و طرح­های جامع متداول در کشور، و همچنین بیان موانع استفاده از طرح­های راهبردی در کشور پرداخته می­شود. در قسمت دوم به معرفی طرح راهبرد توسعه شهری بلگراد، ویژگی­ها، اهداف و روند تهیه طرح پرداخته خواهد شد. و در انتها، در بخش تحلیل و نتیجه­گیری نتایج و درس­های حاصل از مطالعه طرح راهبرد توسعه شهری بلگردا عنوان گردیده­است.

راهبرد توسعه شهری CDS

سند راهبرد توسعه شهر (CDS) ابزاری است که توسط سازمان ائتلاف شهرها و با حمایت بانک جهانی و مرکز سکونتگاه­های انسانی سازمان ملل و چند مؤسسه دیگر پیشنهاد شده­است. سند مزبور وسیله­ای است که در آن تکنیک­های مشارکتی به کارگرفته و هدف اصلی آن تأمین توسعه پایدار شهری از طریق ایجاد ظرفیت­های اجتماعی برای چشم­اندازسازی مشارکتی و اقدام همگانی می­باشد. مبحث فقر شهری و اتخاذ سیاست­های حمایت از اقشار فقیر و ارتقاء وضعیت آنان در این سند جایگاه ویژه­ای دارد. سند مذبور وسیله­ای است که در جهت رشد منطبق با عدالت اجتماعی از طریق همکاری و مشارکت گسترده جامعه در جهت ارتقاء کیفیت زندگی کلیه شهروندان تهیه می­گردد. این سند براساس یک چشم­انداز مشترک جهت ارتقاء کیفیت اداره و مدیریت شهری، افزایش میزان سرمایه­گذاری به منظور بالا بردن نرخ اشتغال و کاهش منظم و پایدار فقر شهری تدوین می­گردد[2].

مشکلات و چالش­های فراروی برنامه راهبرد توسعه شهری

هر حرکت تازه­ای، به ویژه اگر تجربه نیز کم باشد، با مشکلات و سختی­هایی همراه خواهد بود. تهیه و اجرای سند راهبرد توسعه شهری نیز از این امر مستثنی نیست. برای تدوین و اجرای سند CDS باید بستر مناسب آن فراهم گردد. در طول تهیه و اجرای سند مشکلات عدیده­ای فراروی متولیان قرار دارد که شناخت و آگاهی از آن­ها و بهره­گیری از تجربیات سایرین برای کلیه طرف­های ذینفع می­تواند کمک شایانی در رفع آن­ها و در طول فرآیند تدوین و اجرای سند باشد.

عدم تجربه کافی در کارهای گروهی، عدم شناخت کافی از توانایی­ها و پتانسیل­های بالقوه بخش­های مختلف شهری، کمبود آمار و یا نقص داده­های موجود، توانایی و تجربه کم در تعریف اهداف مثبت و مؤثر و بلندمدت، همچنین مقابله شدید مسئولان در قبال تغییر و تحول­های ساختاری و … از جمله چالش­هایی است که فرا روی تهیه و اجرای سند CDS قرار دارند[3].

موانع استفاده از الگوی طرح­های راهبردی در ایران

پیدایش و رواج الگوی برنامه­ریزی راهبردی در کشورهای پیشرفته جهان، محصول تجارب طولانی و تحولات مستمر سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، علمی و فنی در این کشورهاست. در واقع امکانات این گونه برنامه­ریزی، مبتنی بر وجود زیرساخت­ها و پیش­شرط­هایی است که به مرور زمان در این کشورها شکل گرفته­ و به صورتی درون­زا خصلت کاربردی پیدا کرده­است. مجموعه این زیرساخت­ها و پیش­شرط­ها را می­توان به چند گروه مختلف تقسیم کرد:

  1. زیرساخت­های اقتصادی – اجتماعی
  2. زیرساخت­های حقوقی، اداری و مالی
  3. زیرساخت­های علمی و فنی
  4. زیرساخت­های مشارکت و اجرا

اما در کشورهای جهان سوم و از جمله ایران، هنوز بسیاری از این پیش­شرط­ها تحقق پیدا نکرده­است. به همین دلیل برنامه­ریزی در این کشورها با انبوهی از مسائل حل نشده پیشین و انبوهی از تغییرات و پدیده­های ناشناخته و پیش­بینی ناپذیر روبروست که فعالیت شهرسازی را به یک حرفه پرمشغله، پرمخاطره، نامعین و دنباله­رو تحولات روزمره سیاسی و اقتصادی تبدیل می­کند. از جمله مهم­ترین موانع و تنگناهای موجود در راه کاربرد الگوی برنامه­ریزی راهبردی در کشور به قرار زیر است:

  1. ناپایداری زیرساخت­های اقتصادی – اجتماعی شهرسازی
  2. ناهماهنگی در نظام برنامه­ریزی و مدیریت توسعه و عمران
  3. مشکلات حقوق مالکیت و مقررات کاربری زمین
  4. ضعف بنیادی مدیریت شهری و برنامه­ریزی محلی
  5. ضعف بنیادهای مشارکت در توسعه و عمران شهری[4]

تفاوت میان طرح­های توسعه شهری متداول در ایران با برنامه راهبرد توسعه شهری

تجربیات داخلی و جهانی نشان می­دهند که طرح­های جامع گرایش کاملی به مسائل و موضوعات فیزیکی و کالبدی شهر دارد. این موضوع بالذاته امری منفی تلقی نمی­شود، ولی خلاصه و ساده نمودن کلیه موضوعات و معضلات شهر به این عرصه یک مشکل اساسی و زیربنایی است. شهر، یک موجود زنده و پیچیده، پویا و دارای مسائل بسیاری است، که همه آن­ها به یکدیگر ربط داشته  و درهم تنید شده­اند. ما نمی­توانیم همه مسائل شهر را نادیده گرفته و به مانند طرح جامع تنها به برخی از موضوعات آن بپردازیم.

برنامه­ریزی توسعه راهبردی، برخلاف طرح جامع که فقط کالبد شهر را با استانداردهای از قبل تعیین شده ارزیابی و سپس کمبودها و نقص­های کالبدی را بر روی یک نقشه برطرف می­کند، ابتدا به این نکته توجه می­کند که شهر می­خواهد در آینده به کجا برسد؟ اما طرح­های جامع سنتی اصولا چنین جهت­گیری ندارند و به لحاظ ضعف درونی و تعدد، پراکندگی و تضاد مدیران شهری نتوانسته­اند شهرهایی به­وجودآورند که مایه مباهات و افتخار باشند. بلکه برعکس همیشه مدیران، مسئولان و مردم ما از دیدن شهرهایی که با برنامه درست، علمی و منطقی ساخته و مدیریت می­شوند متعجب و حیرانند.[5]

راهبرد توسعه شهری بلگراد

در ابتدای طرح راهبرد توسعه شهری بلگراد، رئیس شورای شهر، طرح توسعه شهری را به قرار زیر برای شهروندان شهر  عنوان می­کند: هدف بنیادی راهبرد توسعه شهری بلگراد، یافتن بهترین روش­ها در راستای ارتقاء جایگاه شهر بلگراد در بالاترین سطوح، در سطح شهرهای بزرگ اروپایی، از طریق معیارهایی چون اقتصاد مدرن، تکنولوژی پیشرفته، تا تبدیل به مرکزی گردد که شهروندان در آن با خوشبختی، امنیت و در محیطی سالم زندگی کنند.

هدف دیگر، توسعه سیستم حکمروایی مدرن شهری با تأکید بر روش­های جدید مدیریت مالی و نیز مشارکت شهروندان در پروژه­ها و دستیابی به آن­هاست.

هدف بنیادی راهبرد توسعه شهری بلگراد، توجه به موضوع توسعه شهر و بهره­برداری بهینه از منابع ارزشمند و پتانسیل­هایی است که سبب ایجاد توسعه پایدار در محیطی سالم می­گردد.

. زمان آغاز طرح راهبرد توسعه شهری بلگراد و افق طرح: آغاز و پایان افق طرح مذکور 1012- 2008 میلادی عنوان گردیده است.

. رویکرد طرح راهبرد توسعه شهری بلگراد: مهمترین رویکردی که در گزارش طرح راهبرد توسعه شهری بلگراد دیده می­شود، توسعه پایدار است. توسعه پایدار در تمامی زمینه­ها، محیط­زیست، اقتصاد، اجتماع و … مطرح بوده­است.

معرفی شهر بلگراد

بلگراد، پایتخت، و بزرگ­ترین شهر یوگسلاوی به وسعت 184 کیلومترمربع می­باشد. این شهر، که حدود 110 متر از سطح دریا ارتفاع دارد، در تقاطع رودهای ساوا و دانوب واقع شده­است.

گزینش بلگراد به عنوان پایتخت یوگسلاوی، علاوه بر پاره­ای دلایل تاریخی، بیش­تر به علت موقعیت جغرافیایی آن است. این شهر در مرکز راه­های آهن و راه­های هوایی بین­المللی، و در ساحل رود دانوب در محل تلاقی رودهای عمده­ای واقع شده­است. بلگراد بندر مهم رودخانه­ای یوگسلاوی است، و واقع شدن آن در محل پیوستن دو منطقه طبیعی (اراضی هموار دانوب مرکزی و کوهستان­های کم ارتفاع شومادیا)، در توسعه اقتصادی آن تأثیر فراوان داشته­است.

اکنون بلگراد مرکز مهم سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و صنایع سنگین است، بلگراد مرکز مهم فرهنگی و ملی کشور یوگوسلاوی است.

فرآیند تهیه طرح راهبرد توسعه شهری بلگراد

مراحل کلی CDS بلگراد به شرح زیر می­باشد، و در برگیرنده زیربحث­های دیگر نیز می­باشد که در ادامه به شرح و بیان آن­ها پرداخته خواهد شد:

  1. ارزیابی شرایط توسعه شهر بلگراد از گذشته تا حال

1.1. توسعه شهر بلگراد از گذشته تا کنون

  1. چشم­انداز، اهداف و ایده­های توسعه آینده شهر بلگراد

2.1. اهداف کلی – چشم­انداز توسعه پایدار شهر

2.2. پایداری محیط طبیعی و محیط زندگی و  ارتقاء هویت شهر بلگراد

2.3. توسعه اقتصادی – فعالیت­ها و ارتباطات پایدار

2.4. توسعه اجتماعی – ارتقاء سلامت جسمی و روانی شهروندان

2.5. توسعه سازمانی- به سوی تمرکززدایی، چندمرکزی و یکپارچگی

  1. اولویت­های راهبردی – ابزار و مقیاس اجرا

3.1. اولویت­های راهبردی

1- ارزیابی شرایط توسعه شهر بلگراد از گذشته تا حال

. در این بخش، CDS بلگراد به معرفی تغییر و توسعه شهر اعم از تغییرات اجتماعی و جمعیتی، زیست­محیطی، رشد اقتصادی و ساختار آن، زیرساخت­های شهر و شبکه حمل­و­نقلی آن، پرداختن به مشکل حمل­ونقل، به عنوان اصلی­ترین مشکل شهر، چگونگی رشد شهری در طی قرن بیستم (2000 1991.م)، زمین­های کشاورزی و رودخانه­ها، و سپس به بیان قابلیت­ها و مزیت­های شهر پرداخته است، و در نهایت ویژگی اصلی طرح بیان شده­است: وظیفه اصلی استراتژی توسعه بلگراد، رسیدگی کردن به مسئله توسعه شهر، به ویژه توسعه نامنسجم و نامتناسب آشکار میان شهر و حومه آن می­باشد. از سوی دیگر، استراتژی توسعه بلگراد، استفاده مناسب از منابع باارزش را که سبب توسعه پایدار در محیط زیست سالم می­گردد را هدف قرار داده­است. ­

1-1- توسعه شهر بلگراد از گذشته تا کنون

نتایج توسعه در اواخر قرن بیستم، گرچه سبب ویرانی ساختار و توسعه شهر بلگراد گردید، اما موجبات شتاب در نوسازی را در آغاز قرن بیست و یکم فراهم آورد، که بیش­تر متکی بر نیروی خود شهر صورت گرفت، اما کمک­های جمهوری یوگسلاوی و همچنین سرمایه­های بین­المللی نیز حضور داشتند.

. جمعیتی- اجتماعی: شهر بلگراد به طور قابل ملاحظه­ای تصویر آماری و اجتماعی خود هم از نظر کمی و هم کیفی، از طریق ایجاد تغییرات پویا در ساختار جمعیتی؛ با ارقام بالای پناهندگان و اشخاص بی­خانمان و همچنین مهاجران فقیر؛ که به طور قابل ملاحظه­ای بر ساختار و هویت شهر تأثیر گذاشته بودند، متحول نمود. سرمایه­ای که شهر برای این هدف تخصیص داده­بود، هنوز هم به طور عمده بر مشکلات عنوان شده چیره گشته­است، این امر به وضوح در قسمت­های توسعه نیافته شهر، ساخت و سازهای غیرقانونی، زاغه­ها و… قابل مشاهده است.

. زیست­محیطی: سیستم­های زیست محیطی بر حسب نوع استفاده و توسعه­شان به شکل قابل توجهی تحت کنترل درآمده­اند. گرچه کنترل ناکارآمد بهره­برداری از سیستم­ها، سبب شکست در بررسی ظرفیت­های محیطی و عملکردی ساختارهای کالبدی شهر، آسیب­پذیری آب­های زیر­زمینی، سطحی، آلودگی هوا، آلودگی صوتی در قسمت­هایی از شهر، آلودگی و توسعه نامطلوب سواحل رودخانه­ها، آلودگی زمین­های کشاورزی و سایر آثار گردیده است، اما این موضوع تنها توجه به آمادگی کامل موسسات شهری را مورد خطاب قرار نمی­دهد، بلکه ایجاد آگاهی کامل در تمامی بهره­وران و شهروندان شهر ضروری می­باشد.

. اقتصادی: از سال 2000 میلادی، اقتصاد شهری به تدریج بهبود یافت. GDP با متوسط رشد سالیانه 5.6%، رشد پیوسته­ای داشته، و این امر سبب رشد چندگانه در GDP گردید. ساختار اقتصادی به تدریج در حال تغییر بوده­است. ساختار اقتصادی بلگراد، تحت سلطه بخش سوم اقتصادی می­باشد، که در بخش­های سازمانی، مدیریت، خدمات، تحصیلات، پژوهش­های علمی و فرهنگی نقش­آفرینی می­کند. در همان زمان، صنایع مدرن شده، و سبب گردید تا بلگراد به عنوان مرکز صنعتی در جایگاه برجسته­ای قرارگیرد. اگرچه صنایع بخش مسلطی نبود، اما موجب توسعه در برخی از بخش­ها گردید.

. زیرساخت­ها: امکانات و شبکه­های فنی زیرساخت، دارای اهمیت ویژه­ای برای توسعه شهر بلگراد هستند. در دوره پس از سال 2000 میلادی، شهر تلاش­های عظیمی را در توسعه، بازسازی و مدرن کردن خدمات و تسهیلات مورد نیاز مردم انجام نمود. توسعه پویا، همانند توسعه سیستماتیک، نیازمند بهبود در کیفیت زندگی و محیط­زیست و همچنین حذف کمبودهای سیستم فاضلاب، توسعه ظرفیت سیستم ذخیره آب، از میان برداشتن کمبود در انرژی، توسعه شبکه­های گاز و گرمایشی می­باشد.

. حمل­و­نقل: به طور کلی، حمل و نقل یکی از اصلی­ترین مشکلات شهر بلگراد می­باشد. حمل و نقل عمومی، حمل و نقل پیاده و دوچرخه­سواران، همگی از جمله نتایج کمبود ظرفیت حمل و نقل عمومی، مشکلات کالبدی شبکه جاده­ای، کمبود تسهیلات اساسی (پل و گذرگاه فرعی)، مداخلات در نوسازی جاده­های شهری، مشکلات پارکینگ، نظام حمل و نقلی و …  می­باشند. مرتبط کردن تمامی بخش­های بلگراد به وسیله یک شبکه حمل و نقلی پیوسته، کارایی و بهره­وری مناسب تمامی بخش­های بلگراد را سبب می­گردد و همچنین از طریق سیستم منطقه­ای گسترده و کریدورهای اروپا و کمربندی پیرامون بلگراد این مسئله تکمیل می­گردد.

سیستم سکنی گزیدن در شهر بلگراد در دوره 2000-1991 میلادی، به وسیله شیوه­ای برنامه­ریزانه کنترل نگردیده­بود. از این رو تعداد عظیمی از پناهندگان و تعدادی از مهاجران داخلی به منظور حل مسئله مسکنشان به صورت فردی، به قلمرو شهر بلگراد وارد شده و دست به عمل زدند. کمبود سیاست­های قوی در راستای کنترل ساخت و سازها، موجب ساخت و سازهای غیرقانونی گردید. این امر موجب، ساخت و سازهای غیرقانونی، ایجاد تغییرات در کاربری زمین، فقدان هویت به ویژه در حومه­های شهر بلگراد گردید، اما در اطراف مراکز شهری کوچک نیز، سیستم­های طبیعی، ظرفیت­ها و ساختارها به خطر افتادند. اگرچه حکومت شهری تلاش­های بسیاری را از سال 2000 میلادی در این زمینه سرمایه­گذاری کرده­است، اما ساخت و سازهای غیرقانونی هنوز ادامه دارند، و به ویژه سبب به خطر افتادن بخش خدماتی عمومی می­گردند.

زمین­های کشاورزی و آبی (رودخانه­ها، سواحل رودخانه)، منابع مهمی در توسعه آینده شهر محسوب می­شوند. شهر بلگراد در حدود 200 کیلومتر ساحل رودخانه­ای دارد. به سبب کمبود هماهنگی میان جمهوری و شهر بلگراد به علت رقابت برای کسب مدیریت این سیستم­ها، زمین­ها (ابنیه، کشاورزی، جنگل و رودخانه) به شیوه مناسب زیست­محیطی و اقتصادی مورد استفاده قرار نمی­گیرند. تضاد و اختلاف میان فعالیت­های دوره پیشین و پتانسیل­ها، ارزش­های سواحل رودخانه­های ساوا و دانوب، نشان­دهنده تهدیدی برای محیط­زیست و یکپارچگی عملکردی میان این واحدهای طبیعی است. گرایش به تراکم­های بسیار بالا در فعالیت­های تجاری در مرکز شهر جدید بلگراد و بخش قدیمی شهر، به همراه توسعه نامناسب سیستم حمل و نقلی که بایستی تجهیز گردد از دیگر مسائل این شهر می­باشد. از سوی دیگر، توسعه تجارت و سایر عملکردهای مرتبط با آن در شهر جدید بلگراد توسعه مثبتی است که موجب می­شود شهر بلگراد به مرکز مهم اروپائی مبدل گردد.

و در آخر اینکه، تمامی سیستم پیچیده بلگراد به همراه زیرسیستم­ها و ارتباطات بی­شمار و فزاینده میان آن­ها، نیازمند مدیریت سازماندهی شده می­باشد. ابزار مدیریت نظیر، سیستم اطلاعاتی، بودجه، سیستم مالیات، زمین، خدمات و تسهیلات، مسکن و سایر سیاست­ها و ابزارها، نیازمند نوگرایی و انسجام و پایداری در مرحله­ای بالاتر از حال است. این امر همچنین دربرگیرنده مسئله تشکیلات اداری، مسئله برنامه­ریزی شهری و فضایی، و همچنین ارتباطات میان شهروندان و شهرداری نیز می­گردد.

مسائل مذکور، سبب کم­رنگ شدن اهمیت مرتبه شهر بلگراد در میان مراکز اروپائی گردیده­است، درحالیکه شهر بلگراد با مزیت­ها و قابلیت هایی که در زیر عنوان می­گردد، روبروست:

  1. پتانسیل نیروی انسانی، سبب می­شود تا توسعه در سطوح بالاتر تکنیکی به وقوع بپیوندد.
  2. پتانسیل جغرافیایی و استعداد و قابلیت­های محیطی، به ویژه نقش اصلی دو رود ساوا و دانوب که در مرکز بلگراد به یکدیگر می­پیوندند.
  3. تلاقی با دو کریدور اروپائی از ده کریدور.
  4. شبکه توسعه­یافته امکانات اجتماعی و زیرساخت­های تکنیکی در سطح بالای عملکردی.
  5. قابلیت­های مهم در ساخت و ساز و فضای اقتصادی برای توسعه فعالیت های بخش دوم و به ویژه بخش سوم.
  6. ظرفیت­های مالی و شبکه­های مؤسسات مالی در بسیاری از نواحی.

و …

2- چشم­انداز، اهداف و ایده­های توسعه آینده شهر بلگراد

. این بخش از CDS بلگراد در برگیرنده مراحل زیر است:

  1. چشم­انداز، اهداف و ایده­های توسعه آینده شهر بلگراد

2.1. اهداف کلی چشم­انداز توسعه پایدار شهر

2.1.1. اصول کلیدی توسعه شهر بلگراد

2.2. پایداری محیط طبیعی و محیط زندگی و  ارتقاء هویت شهر بلگراد

2.2.1. حفاظت و ارتقاء محیط زندگی و محیط زیست طبیعی

2.2.2. حفاظت و ارتقاء شهر بلگراد به عنوان یک کل و اجزاء آن

2.3. توسعه اقتصادی فعالیت­ها و ارتباطات پایدار

2.3.1. توسعه اقتصادی

2.3.2. ایده توسعه اقتصادی

2.3.3. توسعه حمل­و­نقل

2.3.4. ایده توسعه حمل­و­نقل و ارتباطات

2.3.5. توسعه زیرساخت­های فنی

2.3.6. ایده توسعه زیرساخت­های فنی

2.4. توسعه اجتماعی – ارتقاء سلامت جسمی و روانی شهروندان

2.4.1. توسعه اجتماعی شهر

2.4.2. ایده توسعه اجتماعی

2.5. توسعه سازمانی- به سوی تمرکززدایی، چندمرکزی و یکپارچگی

2.5.1. حکمروایی شهری

2.5.2 ایده مدل ارتقاء یافته حکمروایی شهر بلگراد

2-1- اهداف کلی –  چشم­انداز توسعه پایدار شهر

. چشم­انداز شهر بلگراد: طرح CDS بلگراد، چشم­انداز شهر را اینگونه ترسیم می­کند: ترفیع شهر بلگراد به جایگاهی بالا در میان کلانشهرهای شرقی و شمال شرقی اروپا، در کنار پارامترهایی چون، اقتصاد پایدار، تکنولوژی پیشرفته، یکپارچگی قلمرو شهر، دسترسی بالاتر، شهری چند مرکزی و نامتمرکز با هویت شهری.

دستیابی به این چشم­انداز بدان معناست که شهر بلگراد به وسیله مدیران و بهره­وران، بایستی تلاش­های بزرگی را در دستیابی به موارد زیر سرمایه­گذاری نماید:

. تعریف مجدد پیشینه تاریخی شهر بلگراد.

. استفاده از موقعیت استثنائی و استراتژیک شهر، در دو کریدور اروپایی در راستای ایجاد ارتباط و همکاری با سایر شهرها و مناطق اروپائی.

. تسریع در توسعه پایدار اقتصادی، با حمایت بالا از شاخه­های متراکم اقتصادی به ویژه بخش خدماتی.

. ارتقاء توسعه اجتماعی با توجه به آموزش و اشتغال جوانان، و همچنین توجه به گروه­های سالمند و آسیب­پذیر با ارتقاء خدمات عمومی.

. توسعه ویژه سیستم فرهنگی و مؤسسات آن، ورزشی و تفریحی.

. به کارگیری حداکثر توجه در نگهداری، توسعه و ارتقاء میراث طبیعی و فرهنگی به عنوان پایه هویت، جاذبه و توسعه اقتصادی هم در شهر بلگراد و هم در جمهوری صیبری.

. حل مسائل کلیدی حمل و نقل در تمامی اشکال حمل و نقلی، و توسعه یکپارچه سیستم حمل­و­نقلی و ارتباط از راه دور. و …

2-1-1- اصول کلیدی توسعه شهر بلگراد

. اصول کلیدی توسعه شهر بلگراد عبارت­اند از: پایداری، رقابت­پذیری، یکپارچگی(پیوستگی)[6]، چندمرکزی بودن، دسترسی و هویت می­باشد، که به صورت تفصیلی به بیان هریک از آن­ها پرداخته است.

مطابق با هدف کلی و چشم­انداز توسعه شهر بلگراد، توسعه پایدار، هویت، رقابت، به مانند ارتقاء شیوه جدیدی از حاکمیت شهری، اهمیتی استثنائی خواهند داشت.

. پایداری: به عنوان اصل پایه­ای در توسعه شهر بلگراد، و شاخص کلیدی پایداری جامعه و کیفیت توسعه در آینده خواهد بود. شاخص جدیت و مسئولیت اجتماع محلی و مدیریت آن در تمامی سطوح از سطح شهری تا سطح اجتماع محلی را در بر خواهد گرفت. استفاده و ارتقاء هویت و گسترش رقابت­پذیری، شهر بلگراد، اصول رفتار دوستانه با محیط زیست، طبیعت، میراث فرهنگی و سنتی را گسترش خواهد داد.

شهر بلگراد گرایش به حفاظت از منابع (به ویژه منابع تجدیدناپذیر)، کیفیت میراث فرهنگی و طبیعی، و ارتقاء ارتباطات میان مردم و محیط زندگی و محیط طبیعی­شان دارد. و این مهم از طریق موارد زیر برآورده می­شود:

. گسترش ارتباط سازمند[7] میان محیط طبیعی و انسان­ساخت.

. سازماندهی مناسب در راستای حداکثر دارایی و منافع عمومی.

. حفاظت از تنوع فرهنگی و طبیعی، تأکید بر سنت محلی، گرامی داشتن گونه و سبک­های معماری.

. توسعه و ارتقاء رفتارهای مناسب زیست­محیطی در راستای حفاظت از زمین­های کشاورزی، انرژی، معدن، صنعت، حمل­و­نقل، توریسم و سایر فعالیت­ها.

. گسترش حمایت از  ایجاد “منظر فرهنگی[8] ” و نواحی ویژه بر اساس کنوانسیون اروپا.

. پیش­گیری حتمی از استفاده غیرقانونی از زمین و ساخت­وسازهای غیرقانونی.

. رقابت­پذیری: توسعه رقابت­پذیری، یکی از ایده­های اصلی توسعه در اروپا، به عنوان اصل پایه­ای توسعه شهر بلگراد مطرح می­باشد. که به وسیله موارد زیر قابل دستیابی است:

. فعال کردن تعدادی از منابع غیرفعال.

. به حداقل رساندن نیاز به مداخلات اجتماعی در بحران­های اقتصادی و اجتماعی در تمامیت ارضی.

. توسعه دانش، حفاظت از کارگران واجد شرایط با کیفیت بالا و توسعه مدیریت ظرفیت مؤسسات.

. امکان پراکندگی فضایی توسعه و استفاده برابر از پتانسیل­ها و منابع در سرتاسر قلمرو. مزیت­های قابل مقایسه شهر بلگراد که موجب رقابت­پذیری شهر می­گردند: موقعیت استراتژیک، اقلیم مناسب برای سرمایه­گذاری و ایجاد تجارت، برانگیختن سیستم مالی و مالیات، ظرفیت­های ورزشی و تفریحی.

شهر بلگراد تمایل به، به دست آوردن موقعیتی قابل توجه، ابتدا در جایگاه منطقه­ای خود و سپس در اروپا را دارد. هدف دستیابی به مرحله­ای برتر در سیستم کلانشهرهای اروپا­یی ا­ست. شهر بلگراد، پتانسیل رقابت­پذیری خود را به وسیله سنجه­هایی چون اقتصاد، زمین، مالیات، سیاست، عدم تمرکز خدمات عمومی، توانایی بخش خصوصی و مشارکت با بخش عمومی همانند فعالیت­هایی چون همکاری و ارتباط با سایر شهرها و مناطق اروپائی، کسب خواهد نمود.

. یکپارچگی (پیوستگی): پیوستگی شهر بلگراد، به دسترسی، ارتباطات زیرساختی و همچنین پایداری اقتصادی و سیستم اجتماعی، جائیکه سلامت شهروندان معیاری است حیاتی، بستگی تام دارد. همانگونه که زیرساخت­­ها حائز اهمیت می­باشند، یکی از نقاط قوت قابل توجه شهر بلگراد، دو کریدوری هستند که از میان این شهر عبور می­کنند. کوریدور ساوا تقریبا از میان شهر بلگراد عبور کرده و سبب ایجاد مسائل جدی عملکردی و زیست­محیطی می­گردد و یک نقطه ضعف محسوب می­شود، در حالیکه کریدور رود دانوب، به صورت مطلوبی مورد استفاده قرار نگرفته است. از دیگر نقاط ضعف پیوستگی در شهر بلگراد، مدیریت نامطلوب هفده شهرداری است، که سبب جدایی عملی قدرت میان بلگراد و شهرداری­های هفت شهر مجاور می­گردد.

بنابراین، وظیفه کلیدی در گسترش پیوستگی و یکپارچگی شهر : 1. افزایش میزان دسترسی، 2. توسعه متعادل اقتصاد پایدار، 3. بهبود شیوه مدیریت شهر، و به صورت همزمان، بهبود واحدهای کوچک­تر حکمروایی است.

. چندمرکزی بودن: عدم تمرکز یکی از سیاست­های اصلی شهر بلگراد می­باشد، تا به این وسیله، دارایی­ها و پتانسیل­های مورد استفاده قرار نگرفته بتوانند به شیوه مطلوبی مورد استفاده قرار گیرند. شهر بلگراد سیاست چندمرکزی(عدم تمرکز) را در راستای افزایش رقابت میان پایتخت­های اروپایی افزایش خواهد داد. توسعه سیاست چندمرکزی و سیستم شهری در تعادل، همانند گسترش ارتباطات میان نواحی شهری و روستایی سبب کاهش بی­قوارگی و دوگانگی میان شهرداری­های شهر و پیرامون آن می­گردد. در این مورد، شهر بلگراد، مشوق­ها و حمایت­هایی را به منظور توسعه و افزایش مراکز شهری فراهم آورده و سبب ارتقاء روابط میان این مراکز و تعداد زیادی روستا در حومه خواهد گردید. این موضوع سبب افزایش مساوات و پذیرش زیرساخت­ها و آگاهی و ارتقاء مساوات در حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی در راستای دستیابی به هدف، افزایش هویت هر یک از بخش­های شهری خواهد گردید. شهر توجه بیش­تری را صرف کنترل فیزیکی شهر و مراکز شهری و روستایی خواهد نمود، تجهیز متعادل زیرساخت­های اجتماعی و فیزیکی، استفاده حداکثر و بهینه از منابع به ویژه آب و انرژی، و همچینین فراهم آوردن حمل و نقل مؤثر زیست­محیطی.

. دسترسی: دسترسی شهر بلگراد، در مقیاس منطقه­ای و همچنین در واحدهای تحت قلمرو خویش، یکی از اصول اصلی در سیاست شهر بلگراد و به عنوان یکی از مهم­ترین معیارهای توسعه موفق و پایدار این شهر می­باشد.

دسترسی به گره­های مهم شهری، نظیر مراکز شهری، تمامی سکونتگاه­ها، مناطق تجاری، تجهیزات و جاذبه­های توریستی، بایستی فراهم کننده، راحتی و امنیت ارتباطات برای شهروندان، تجهیزات عملکردی با کارایی بالا برای سرمایه­گذاران، زون­ها و مجموعه­هایی که سرمایه­گذاران علاقمند به سرمایه­گذاری در آن هستند و توریست­ها با دسترسی راحت و و آسان­تر برای مقاصد فردی، باشد.

زیرساخت­های مناسب اجتماعی بایستی برای تمامی سکونتگاه­ها با توجه به رتبه ویژه سکونتگاه فراهم گردد، با اولویت مراکز سلامتی و تجهیزات آموزشی با توجه به امکانات شهر و اجتماع محلی. زیرساخت­های فنی موارد زیر را فراهم می­کنند:

  1. ارتباطات و دسترسی به شهر در مقیاس منطقه­ای در تمامی شیوه­های حمل و نقلی و … .
  2. توسعه و بهبود ارتباطات میان مراکز شهری.
  3. توسعه شبکه جاده­های محلی و سایر زیرساخت­های ارتباطی و خدمات رسانی به سکونتگاه­های محلی.

شهر بلگراد توجه ویژه­ای را به توسعه سیستم چندمدلی و گره­ها در قلمرو، حمل و نقل عمومی با ظرفیت بالا، همچنین مدرن­سازی و توسعه ارتباطات زمینی، هوایی و دریایی در همکاری با حکومت جمهوری خواهد داشت.

. هویت: هویت شهر بلگراد معیار بسیار مهمی در توسعه اقتصادی این شهر محسوب می­شود، و به ویژه در توسعه توریسم و همچنین حس تعلق برای شهروندانی که در این شهر زندگی می­کنند. هویت شهر بلگراد، به وسیله بخش مرکزی شهر بلگراد و به ویژه موقعیت شهر که در دهانه رود ساوا و دانوب واقع گردیده­است، بیان می­گردد. در مقیاس محلی، معیار هویت به وسیله مراکز شهری با ویژگی خاص آن­ها تعریف می­شود. اگرچه، ویژگی­های جغرافیایی شهر با تنوع طبیعی، فرصتی را در راستای تأکید بر ویژگی­های فردی شهر بلگراد فراهم می­آورد. علاوه بر این، ویژگی­های محیط­های شهری و روستایی، به ویژه ویژگی­های فرهنگی و اقتصادی بیش از پیش مورد توجه هستند، با توجه بر بهبود هویت و ساختار کالبدی شهر و همچنین سکونتگاه­های روستایی به عنوان بخش­های جدایی ناپذیر از کل شهر بلگراد، تأکید بر بازیابی ساختارهای شهری موجود خواهد بود، به ویژه بازیابی بخش­های مرکزی، تراکم­، هویت، اختلاط کاربری، فضاهای سبز، سواحل رودخانه و همچنین تجهیزات و مجموعه­های مالی با ارزش. میراث طبیعی و فرهنگی نقش ویژه­ای در این موضوع خواهند داشت، و شهر سعی خواهد داشت تا در رقابت با سایر پایتخت­های اروپا، حداکثر ارزش را برای این میراث به تصویر بکشد.

2-2- پایداری محیط طبیعی و محیط زندگی و  ارتقاء هویت شهر بلگراد

. دو اصل اساسی در توسعه شهر بلگراد مدنظر قرار گرفته­شده­است. اصل اول، بر معرفی آگاهی­های زیست­محیطی دلالت دارد، تفکر لزوم محیط­زندگی و محیط­طبیعی پایدار به عنوان پیش­شرط توسعه. اصل دوم، بر توسعه هویت شهر بلگراد و شناساندن بخش­های جغرافیایی و فرهنگی شهر به عنوان پیش­شرط­های لازم در راستای دستیابی به مرتبه­ای بالاتر برای شهروندانش، تجار و سرمایه­گذاران شهر دلالت دارد.

2-2-1- حفاظت و ارتقاء محیط زندگی و محیط زیست طبیعی

هدف راهبردی پایه          یکی از اولویت­های کلیدی در توسعه شهر بلگراد، رسیدن به سازماندهی منطقی، استفاده و توسعه منطقی فضا در کنار حفاظت از دارایی­های طبیعی موجود و نگهداری از محیط زیست می­باشد. این هدف می­تواند از طریق ایجاد هماهنگی میان پتانسیل­ها و محدودیت­ها در مدیریت ارزش­های طبیعی و انسان­ساخت فضا حاصل­شود.

اهداف و اعمالی که سبب دستیابی به هدف فوق می­شود به قرار زیر است:

. حفاظت از ارزش­های طبیعی موجود

. جلوگیری از ایجاد آلودگی

. بهبود و ارتقاء زیست­محیط و زمین­های قهوه­ای تنزل­یافته

امنیت شهروندان

هدف اصلی در ایجاد امنیت در شهر بلگراد، تضمین شرایط امن در تمامی نواحی که شهروندان زندگی و کار می­کنند، به منظور حفاظت از سلامتی شهروندان، جلوگیری از بلایا و مخاطرات طبیعی و حفاظت از اعمال تبهکارانه، می­باشد.

در راستای دستیابی به این هدف، شهر بلگراد مقاصد زیر را دنبال می­کند:

. حفاظت در برابر زلزله

. حفاظت در برابر سیل

. حفاظت در برابر لغزش زمین

. حفاظت از جرم و جنایت

ایده حفاظت و ارتقاء محیط­زیست طبیعی

حفاظت از محیط­زیست شهر بلگراد به عنوان یکی از ضرورت­های توسعه آینده این شهر محسوب می­شود. شهر بایستی توسعه زیست­محیطی را برگزیند، نه به عنوان ضرورتی که سبب کاهش میزان توسعه اجتماعی و اقتصادی گردد بلکه توسعه زیست­محیطی به عنوان یکی از اصول توسعه پایدار بایستی مدنظر قرار گیرد. پایداری بایستی به عنوان فرآیندی خلاق در ایجاد تعادل میان منابع طبیعی و عملکردهای شهری در تعامل با تمامی بهره­وران شهر شناخته شود.

ایده حفاظت و ارتقاء زیست­محیطی از طریق زیر قابل دستیابی است:

. فراهم آوردن محیط­زیستی با کیفیت، با تأکید بر هوای پاک،  میزان کافی از آب پاک نوشیدنی و با کیفیت، حفاظت از زمین­های کشاورزی، اکوسیستم­ها و تنوع زیست­محیطی، نواحی با کیفیت برای تفریح و توریسم، غذای سالم، توسعه سکونتگاه­ها و … .

. دستیابی به سازماندهی منطقی، توسعه و حفاظت از فضا، از طریق استفاده هماهنگ با درنظرگرفتن امکانات و محدودیت­ها در مدیریت منابع طبیعی و ارزش­های انسانی.

. ممانعت و جلوگیری از تنزل زیست­محیطی، از طریق ایجاد موقعیت، حفاظت از اولویت­ها و شرایط برای استفاده پایدار از فضا.

. اتخاذ تدابیر پیش­گیری­کننده، از طریق ایجاد سیستم کنترلی برای تمامی گونه­های آلودگی.

2-2-2- حفاظت و ارتقاء شهر بلگراد به عنوان یک کل و به همراه اجزاء آن  

قلمرو شهر بلگراد دربرگیرنده مساحتی معادل 322،268 هکتار، که 2،766 هکتار آن دربرگیرنده رودخانه و سواحل رودخانه­ها می­باشد. این قلمرو شامل جمعیتی در حدود 1،576،124 نفر (2002.م) می­باشد.

نشانه اصلی هویتی شهر بلگراد در اروپا، اتصال و تلاقی رود ساوا و دانوب می­باشد، و همچنین سایر آثار طبیعی و معماری از نشانه­های هویتی شهر بلگراد می­باشند.

هدف راهبردی پایه         هدف کلی استراتژی توسعه شهر از دیدگاه فرهنگ کالبدی[9] ، بیان و به تصویر کشیدن هویت و ارتقاء ساختار فیزیکی مرکز بلگراد، تمامی سکونتگاه­های شهری، حومه و روستاها به عنوان قسمت­های مرتبط جدایی­ناپذیر از کل شهر بلگراد است، بنابراین این موضوع می­تواند از نظر مقاصد تجاری و توریستی، رقابتی در قسمت غرب منطقه بالکان و جنوب-شرقی اروپا حائزاهمیت باشد.

اهداف و اعمالی که سبب دستیابی به هدف فوق می­شود به قرار زیر است:

.  سیاست ثابت به سوی توسعه پایدار فیزیکی شهر منجر خواهد گشت.

. حفاظت از هویت شهر به عنوان یک کل منسجم به همراه ویژگی­های هر یک از اجزا آن.

. اجبار در تسریع­دهنده­های توسعه[10].

. ایجاد جذابیت­های جدید در شهر و یا تأکید بر جذابیت­های موجود.

. ارتقاء شهر بلگراد – شهری خلاق.

ایده ساختار فیزیکی و توسعه هویت شهری

ساختار فیزیکی سکونتگاه­های شهری و روستایی بلگراد، به همراه سه حوزه طبیعی، به مانند هویت مراکز شهری، از طریق اصول زیر قابل دستیابی است:

. اصل نظم شهری، با توجه به ویژگی­های قابل شناسایی ساختمان و ساختار مورفولوژیکی شهر و واحدهای آن.

. اصل حفاطت کامل از دارایی و منافع عمومی (خیابان­ها، میادین،اسکله، پارک، تسهیلات عمومی، زیرساخت­ها و …)

. اصل بهبود و ارتقاء بخش­های هویت شهری که در توسعه مثبت ارزیابی گردد.

. اصل توسعه هویت محلی متکی بر ویژگی­های فرهنگی و جغرافیایی بخش­های ویژه­ای از شهر.

. اصل حفاظت از دارایی­های فرهنگی و توسعه منظر فرهنگی.

. اصل حفاظت از منظر طبیعی.

. اصل حمایت از نوآوری و خلاقیت در صنعت در مکان­های جذاب.

ایده ساختار کالبدی و هویت شهری بلگراد بر پایه 4 سطح هماهنگ خواهد بود:

  1. سطح شهر به عنوان یک کل.
  2. سطح واحدهای شهری.
  3. سطح نواحی برجسته و چشم­گیر منفرد که از طریق برخی کارکردهای غالب به شهر مرتبط می­شوند (توریسم، تفریح، ورزش، فرهنگ، تجارت و …)
  4. سطح مکان­ها و تسهیلات برجسته و چشم­گیر که به عنوان نشانه­های شهری مطرح هستند.

 

2-3- توسعه اقتصادی – فعالیت­ها و ارتباطات پایدار

. موفقیت توسعه شهر بلگراد بر اقتصاد رقابتی و توانمند استوار است. اصل اقتصاد رقابتی در رقابت اقتصاد جهانی، مشروط بر استفاده پایدار از پتانسیل­های شهر و قلمرو آن خواهد بود، که موجب تحریک نیروها در سطح شهری ومحلی خواهد گردید. اصل توانمندی مشروط بر توسعه پایدار، بازساری و مدرنیزه­کردن شبکه زیرساخت­های فنی و همچنین توسعه حمل­و­نقل و ارتباطات می­باشد.

2-3-1- توسعه اقتصادی

استفاده منطقی از موقعیت جغرافیایی شهر و همچنین امکان اتخاذ ساختار اقتصادی در راستای فرآیندهای توسعه مدرن(جهانی­شدن، انقلاب صنعتی، رقابت در جهان و بازار متحد) و گسترش توانایی­های رقابتی، موجب تعیین موقعیت و نقش بلگراد در تقسیم­بندی بین­المللی خواهد گردید. فرآیند جهانی شدن سبب ایجاد تغییرات سریع اقتصادی، ایجاد امکانات جدید و همچنین خطرپذیری بیش­تر گردید.

ساختار اقتصادی شهر بلگراد، تحت سلطه بخش سوم اقتصادی می­باشد، که نقش شهر را اینگونه تعریف می­کند: سازمانی، اداری، خدماتی، آموزشی، علمی/پژوهشی و مرکز فرهنگی. به طور همزمان، صنعت مدرن شده و بلگراد را به عنوان مرکز مهمی صنعتی در منطقه تعیین نمود.

هدف راهبردی پایه          هدف راهبردی پایه، ایجاد موقعیتی بهتر برای شهر بلگراد در میان پایتخت­های، مرکزی، شرقی و جنوب­شرقی اروپا می­باشد. برای دستیابی به این منظور، بهبود ساختار و عملکردهای فضایی اقتصادی شهر از جمله ضروریات می­باشد. هدف پایه­ای اقتصاد شهری: رشد و توسعه مداوم، پویا، هماهنگ و رقابتی می­باشد که در تناسب با چشم­اندازهای جهانی و گرایشات توسعه در اروپا و جهان باشد، با تکیه بر اصول پایداری، کارایی در هزینه، آگاهی، کیفیت کالا و خدمات بازار محور، مزیت­های نسبی راهبردی شهر، و هویتی قابل شناسایی در منطقه.

اجرا هدف راهبردی اقتصادی شهر در ارتباط نزدیک با اجرا اهداف زیر می­باشد:

. استفاده از پتانسیل­های شهر در راستای ایجاد اقتصادی رقابتی و تضمین رفاه.

. تضمین فعالیت­های اقتصادی در راستای نیازها و پتانسیل­های شهر؛ حمایت از شناخت­پذیری شهر بلگراد و بخش­های آن و همچنین اصول پایداری و کارایی هزینه.

. فراهم کردن منابع مالی برای اجرای اهداف راهبردی.

. تضمین نرخ بالاتر اشتغال به عنوان مهم­ترین فاکتور توسعه اقتصادی و اجتماعی است.

توسعه فعالیت­های قلمرو

هدف پایه­ راهبردی در توسعه بخش خدمات، توسعه پویا می­باشد – نقشی غالب و محرک در توسعه سریع و همه­جانبه شهر و ایجاد ساختار اقتصادی رقابتی در میان سایر شهرهای بزرگ و پایتخت­های اروپائی می­باشد.

توسعه توریسم

شهر بلگراد دارای پتانسیل­های متنوع و قابل­توجه (موقعیت شهر، تنوع طبیعی، ارزش­های فرهنگی و تاریخی و …) برای توسعه اقتصاد توریسم می­باشد. ارزش­ اقتصادی دارایی­های قلمرو شهر (موقعیت استراتژیکی، سنت، آموزش­های حرفه­ای و …) موجب می­گردد تا توریسم به عنوان اولویت در شکل­گیری ساختار اقتصادی شهر ایفای نقش کند. همچنین، توریسم، می­تواند به صورت موفقیت­آمیزی هویت اقتصادی، فرهنگی و طبیعی شهر را بهبود بخشد.

هدف شهر بلگراد آن است که به عنوان مقصد توریستی مطرح گردد با جوی مطبوع، و امکانات بسیار در راستای گذران تعطیلات، تا بدین ترتیب بازدیدکنندگان خواهان بازدید مکرر از شهر باشند.

توسعه صنایع  

توسعه اقتصادی شهر بلگراد بایستی برحسب اقتصاد شهر  و صنعت به عنوان یکی از  زیربخش­های آن مورد توجه قرار گیرد. از جمله نقاط مهم در توسعه صنعتی شهر، می­توان به کاهش بخش تولیدی به منظور توسعه و گسترش بخش خدماتی اشاره نمود.

توسعه کشاورزی

هدف بلند­مدت توسعه کشاورزی (استفاده و نگهداری از زمین­های کشاورزی)، ایجاد ارتباطات هماهنگ و سودمند، میان عملکردهای اقتصادی، پایداری، منظر و اجتماعی فرهنگی زمین و فضاهای روستایی به عنوان یک کل است و همچنین به طور همزمان موفقیت تدریجی در بهبود مداوم شرایط اقتصادی جمعیت روستایی و ارتقاء کیفیت زندگی و استانداردها در سطح روستا می­باشد.

2-3-2- ایده توسعه اقتصادی

تشدید توسعه عملکردهای بلگراد به عنوان مرکز بخش سوم اقتصاد: تجارت، حمل­و­نقل، مالی، توریسم و …، ایده پایه توسعه اقتصادی بلگراد می­باشد. علاوه بر توسعه خدمات، شهر بلگراد به طورهمزمان بخش تولیدی سودآور و پایدار را تقویت خواهد نمود.

ایده اشاره شده در بالا از طریق استفاده از پتانسیل­ها و سرمایه­های شهر و به حداقل رساندن موانع داخلی و خارجی تحقق­پذیر می­باشد.

از مهم­ترین سرمایه­های قلمرو شهر در راستای توسعه اقتصاد مدرن، سودآور و رقابتی به قرار زیر است:

. موقعیت خاص جغرافیایی شهر بلگراد، مطلوب در راستای توسعه اقتصاد، تجارت، توریسم و همکاری­های منطقه­ای و درون­منطقه­ای.

. زمین

. پتانسیل­های طبیعی، به ویژه آب (برای توسعه حمل­و­نقل، توریسم و ورزش) و انرژی (تولید گرما و انرژی)

. بازارهای ایجاد شده

. توسعه ظرفیت­های علمی و سرمایه انسانی

. چارچوب قانونی و سازمانی مناسب

. جایگاه سازمانی

. موقعیت زیربنایی

. شرایط برای تأیید فعالیت­های خدماتی و تولیدی

. ویژگی­های فضایی مدرن عملکرد اقتصادی

. شرایط مطلوب مالی

2-3-3- توسعه حمل­و­نقل

هدف راهبردی پایه             افزایش سطح دسترسی بلگراد، به ویژه به عنوان شهر اصلی مرکزی که نیاز به فعالیت­های قابل­توجه در بخش حمل­و­نقل، مداخله در تمامی زیرسیستم­های حمل­و­نقلی به منظور افزایش کارایی، ایمنی و راحتی خواهد داشت. این امر نیازمند همکاری عمودی و افقی سازماندهی­شده تمامی بهره­وران، به منظور هدایت حمل­و­نقل بلگراد به سوی هدف پایه­ای معین شده برای آن دارد: موفقیت، ایجاد و توسعه چنین سیستم حمل­و­نقلی در بلگراد موجب حرکت پایدار جمعیت، حمایت از توسعه شهری و رقابت­پذیری در منطقه و جنوب­شرقی اروپا می­گردد.

اهداف در راستای دستیابی به چنین سیستم حمل­و­نقلی به قرار زیر است:

. شهر بلگراد به عنوان مرکز اصلی حمل­و­نقل چندگانه در این بخش از اروپا.

. شهر بلگراد به عنوان قطب مسافربری.

. حمل­و­نقلی که موجب مطلوبیت و بهینه بودن زیست­محیط می­گردد.

. حمل­و­نقل به عنوان حمایت­کننده توسعه توریسم.

2-3-4- ایده توسعه حمل­و­نقل و ارتباطات

فکر اصلی در ایده توسعه حمل­و­نقل و ارتباطات، نشان­دهنده شهر بلگراد به عنوان مرکز اتصال دو کریدور اروپایی و توسعه سیستم ارتباطی، که شرایط ایده­آلی را در راستای دستیابی به سیستم حمل­و­نقل یکپارچه و کارکرد شهر به عنوان قطب چندگانه به دست­می­دهد.

اهداف حقیقی[11] در راستای دستیابی به این ایده به قرار زیر است:

. توسعه حمل­و­نقل و زیرساخت­های حمل­و­نقلی به عنوان اولویت در توسعه اقتصادی و اجتماعی.

. تعادل میان ارتباطات بیرونی و درونی شهر.

. ایجاد هماهنگی و تعادل در میان تمامی اشکال حمل­و­نقلی.

. اجرای برنامه­هایی که تأکید بر نقش دو کریدودر دارند.

. توسعه مشارکت بخش عمومی و خصوصی در برنامه­ریزی، ساخت و بهره­برداری از شبکه حمل­و­نقل و تجهیزات.

. توسعه سیستم حمل­و­نقل عمومی راحت و کارا.

. احیاء و بازسازی شبکه حمل­و­نقل عمومی.

. به روزرسانی و استاندارد کردن سیستم­های فنی.

. حمایت از توسعه اقتصاد حمل­و­نقلی.

این ایده توسعه چندین سیستم و زیرسیستم را مورد حمایت قرار می­دهد، که مهم­ترین آن­ها به قرار زیر است:

. شبکه جاده­ای

. شبکه ریلی

. حمل­و­نقل رودخانه­ای

. مراکز حمل کالا

. حمل­و­نقل عمومی

. پارکینگ

. حمل­و­نقل دوچرخه و مسافر

2-3-5- توسعه زیرساخت­های فنی

زیرساخت­های فنی شهر بلگراد در مقایسه با سایر پایتخت­های اروپائی به طور ناکافی توسعه یافته است: (1) فقدان چارچوب عملیاتی در سطح ملی، (2) تنظیم[12] آرام بخشی در نسبت با استانداردهای اروپایی، (3) فقدان منابع کافی مالی، (4) مسائل و مشکلات سازمانی به جای اجرا و همکاری در ساخت سیستم زیرساخت­های فنی بزرگ.

زیرساخت­های فنی به عنوان پایه­ای برای تمامی فعالیت­هایی که در شهر بلگراد انجام می­شود، محسوب می­گردد. توسعه زیرساخت­های فنی در شهر بلگراد و عملکرد مؤثر آن تأثیر مستقیمی بر اقتصاد، تولیدات شهر، جذب سرمایه­گذاری­های جدید، حفاظت مستقیم و غیرمستقیم زیست­محیطی و … دارد.

هدف راهبردی پایه            توسعه قلمرو شهر بلگراد، اقتصاد و عملکرد آن در سطح منطقه­ای، به توسعه مناسب زیرساخت­های فنی وابسته­است. در راستا هدف راهبردی پایه­ای: توسعه عقلانی و پایدار زیرساخت­های فنی و افزایش سطح دسترسی به شبکه­ها و تجهیزات زیرساخت­های فنی  برای سکونتگاه­های شهری و روستایی، در راستای دستیابی به هدف فعال­سازی سرمایه­ها و پتانسیل­های قلمرو شهر بلگراد در سطح درون منطقه­ای و برون­منطقه­ای.

اهداف به قرار زیر می­باشند:

. افزایش کارایی و اطمینان­پذیری ذخیره انرژی.

. توسعه سیستم گرمایشی بخشی با افزایش میزان مصرف­کنندگان مرتبط با سیستم.

. توسعه سیستم ذخیره گاز با هدف بهبود مصرف گاز در منازل.

. ارتقاء کیفیت سیستم ذخیره آب از طریق بهبود سیستم و کاهش میزان هدرروی­ها در سیستم.

. توسعه بیش­تر سیستم ارتباطات از راد دور.

2-3-6- ایده توسعه زیرساخت­های فنی

دستیابی به اهداف ذکر شده در بالا، توسعه فنی زیرساخت­ها را بر موارد زیر متکی می­سازد:

. تلقی از زیرساخت­ها به عنوان یک راهبرد، به معنای بهبود و ارتقاء شرایط مسکن، اقتصاد و تفریح است.

. توسعه سیستم­های زیرساختی جامع که زندگی بهتر و محیط­زیست سالم­تری را به ارمغان می­آورد.

. تعریف و هماهنگ­سازی اهداف، سازمان­دهی استفاده از زمین و توجه به چگونگی ظرفیت زیرساخت­ها با توجه به تراکم جمعیت در نواحی.

. سازمان­دهی شبکه زیرساخت­ها در راستای دستیابی به سطوح بالاتر اقتصادی، عملکردی، زیست­محیطی و کارایی فضا: ایجاد هماهنگی در ناسازگاری اهداف استفاده از زمین، بهینه­سازی در توزیع مناطق تجاری، تولیدی، جاده­ها و سکونتگاه­ها.

. خنثی نمودن تناقضات توسعه کنونی و تأثیرات منفی بیرونی.

. ایجاد نسبت بهینه و مطلوب میان تأثیرات نسبتا کوتاه­مدت و نتایج منفی بلندمدت که نیازمند راه­حل­های زیرساختی فنی و تکنولوژیکی مناسب و همچنین سازماندهی منطقی در زمان و فضا می­باشد.

2-4- توسعه اجتماعی – ارتقاء سلامت جسمی و روانی شهروندان

مرکز اجتماعی شهر بلگراد قابل­توجه­ترین و قدرت­مندترین عنصر توسعه حال و آینده بلگراد می­باشد. فعالسازی این مرکز بستگی به یکپارچگی قلمرو شهر، انسجام پایدار، ارتباطات و یکپارچگی اجتماعی به عنوان یک کل، توسعه و حمایت از ویژگی­ها و خصوصیات محلی زیرواحدها دارد، و همچنین به سنت، فرهنگ و ویژگی­های جغرافیایی از دیگر سو وابسته است. خدمات عمومی در بخش­های عمومی و خصوصی و فورم­های متنوع سازمان­های جامعه مدنی، نقشی کلیدی در توسعه شهر بلگراد، فعالسازی سرمایه اجتماعی، تقویت یکپارچگی قلمرو، و توسعه متعادل و مساوی خواهدداشت.

2-4-1- توسعه اجتماعی شهر

هدف راهبردی پایه           توسعه فضایی شهربلگراد متکی بر فراهم نمودن استانداردهای بالای زندگی برای شهروندان بهبود و ارتقاء مراقبت­های بهداشتی و سایر خدمات اجتماعی برای اکثریت شهروندان، به ویژه برای گروه­های آسیب­پذیر اجتماعی، بهبود و ارتقاء کیفیت زندگی و دسترسی به خدماتی که دربرگیرنده منافع عمومی است.

توسعه اجتماعی، کانون توجه رویکرد یکپارچه در توسعه پایدار شهر خواهد بود.

پیچیدگی سیستم اجتماعی و شبکه سازمان­های خدماتی عمومی، نیازمند تکمیل اهداف زیر می­باشند:

. در سیستم مراقبت­های بهداشتی: توسعه شهر بلگراد در بهبود وضعیت بهداتی شهروندان، ارزیابی مداوم از توسعه شهر بلگراد از دیدگاه کمک به وضعیت بهداشتی شهروندان.

. در سیستم آموزشی: مشمول شدن گروه هدف در آموزش اجباری متعادل و با کیفیت، طولانی­تر کردن دوره آموزش اجباری و افزایش دسترسی به تحصیلات بالاتر برای اقشار جوان از گروه­های محروم جامعه.

. در سیستم آموزشی پیش از مدرسه: افزایش گنجایش کودکان در واحدهای پیش از مدرسه با هدف  فراهم کردن، مکانی برای کودکان علاقمند و مشتاق.

. در سیستم خدمات اجتماعی: تقویت و تشدید اصل انسجام از طریق تداوم برنامه­های حمایتی برای گروه­های آسیب­پذیر اجتماعی، و حمایت سازمانی از ارائه خدمات پایدار اقتصادی برپایه اصل عدم توجه به سودآوری.

. فعالیت­ها در زمینه فرهنگی: شهرهای متحد و حکومت­های محلی(برنامه 21 برای فرهنگ)

. فعالیت­ها در زمینه مسکن: هماهنگی ساخت­وسازهای مسکونی مطابق با بازار و گونه­های مسکن جدید اجتماعی.

2-4-2- ایده توسعه اجتماعی

توسعه اجتماعی شهر بلگراد بر پایه چهار معیار استوار است، که پایه­ای برای شناسایی اولویت­های توسعه، ارزیابی و سنجش برنامه­ها، پروژه­ها و تصمیمات می­باشد.

. معیار حرفه­ای، بر پایه بهترین دانش و آگاهی و ارزیابی متخصصان زمینه­های گوناگون.

. معیار زمینه­ای، بر پایه برآورد روشن از ارزش­های واقعی، به­ویژه ارزش­های مرتبط با حقوق انسانی.

. معیار توسعه: که دلالت دارد بر مفاهیم منتخب در سطوح خرد و کلان با نیاز به توسعه همه­جانبه، به معنای توسعه کیفی و نه فقط کمی.

معیار اقتصادی: دلالت دارد بر فعالیت­های منطبق بر اصول اقتصاد پایدار.

تقویت و توسعه دارایی­های فرهنگی و اجتماعی، همبستگی اجتماعی، ارتقاء کیفیت زندگی شهروندان نقطه شروع و پایه­ای برای ایده توسعه اجتماعی، در سطح خرد و کلان می­باشد.

ایده توسعه اجتماعی به وسیله چهار الزام زیر قابلیت اجرایی می­یابد:

(1) توسعه جامعه مدنی، به عنوان فرم ویژه­ای از همبستگی­های اجتماعی.

(2) فعالسازی محیط فرهنگی و روانی مهیج.

(3) فعالسازی محیط بیرونی مهیج

(4) ایجاد آمادگی برای آینده

2-5- توسعه سازمانی – به سوی تمرکززدایی، چندمرکزی و یکپارچگی

توسعه پایدار شهر بلگراد و توسعه مناسب رقابت­پذیری، دسترسی و یکپارچگی قلمرو، بستگی بسیاری به حکمروایی شهری مناسب دارد. این امر از طریق سازماندهی کارآمد حکومت و تقویت سیاست­های معین براساس قوانین و مقررات قابل دست­یابی است، که موجب حمایت از ایده و عمل تمرکززدایی، چندمرکزی بودن و یکپارچگی منطقه­ای خواهد گشت، و با ایده اصلی لزوم تقویت تمامی مراکز شهری و روستایی در حومه  و همچنین ایجاد ارتباطات با شهرداری­های همسایه و منطقه در اروپا و جهان.

2-5-1- حکمروایی شهری

هدف راهبردی پایه             نوسازی و ارتقاء حکومت شهری به عنوان یک کل و اجزای جدایی­ناپذیر آن در راستای تجهیز سرمایه­های قلمرو و فعال­سازی پتانسیل­های آن، افزایش یکپارچگی قلمرو، افزایش رقابت­پذیری و ایجاد امکان توسعه پایدار از طریق حمایت ارتباطات منطقه­ای با محیط­زیست.

چنین هدف پیچیده­ای دربرگیرنده تعداد بیشماری زیرهدف است. دستگاه اداری شهر، ابزارهای موردنیاز را برای حکومت شهری در توافق با شهرداری شهر و شهرداری­های پیرامونی فعال خواهد ساخت. فعالسازی این ابزارها بر اهداف و وظایفی ملموس برای دستگاه اداری شهر در راستای کسب جایگاه بالاتر برای توسعه شهری شاره دارد، نظیر:

. بهبود ساختار سازماندهی شهر بلگراد.

. عدم تمرکز مالی با بهبود مداوم سرمایه­های بودجه و برنامه­ریزی­های مالی چندساله.

. بهبود، سیستم اطلاعاتی مجهز تکنولوژیکی و سیستم دولت الکترونیکی .

. تمرکززدایی شهر بلگراد و سازمان­های شهری.

. ارتقاء مشارکت شهروندان در فرآیند تصمیم­سازی راهبردی و توسعه.

. دستیابی به همکاری­های درون­منطقه­ای و میان­منطقه­ای با سایر کلانشهرهای اروپائی.

2-5-2- ایده مدل ارتقاء یافته حکمروایی شهر بلگراد

مفاهیم کلیدی حکمروایی خوب شهر بلگراد به قرار زیر است:

. حکومت شهری بر پایه همکاری تمامی بهره­وران خواهد بود.

. ایجاد همکاری­های عمودی بیش­تر و محکم­تر در میان شهرداری­های شهر.

. معرفی سطح بالاتر دموکراسی در حکومت و سیستم تصمیم­سازی، در سطح شهر و شهرداری­ها.

. بهبود کارایی شهر در حل تعداد بیشماری از مسائل.

. حضور بیش­تر بهره­وران در بخش خصوصی و عمومی، و همچنین حضور شهروندان در سیستم تصمیم­سازی.

. ایجاد معیاری روشن به منظور اندازه­گیری میزان بهبود رقابت­پذیری، یکپارچگی، دسترسی، هویت شهر بلگراد.

. و …

3- اولویت­های راهبردی – ابزار و مقیاس اجرا

. در بخش آخر طرح راهبرد توسعه شهری بلگراد، به بیان اولویت­های راهبردی توسعه شهر، برنامه­های اجرایی هر یک از راهبردها و در نهایت به معرفی مهلت اجرا پروژه، منابع مالی انجام پروژه، و مسئولیت انجام پروژه و همچنین نکات مورد توجه در ارتباط با برنامه اجرایی عنوان توجه شده­است.

اولویت­های راهبردی شهر بلگراد به قرار زیر می­باشد:

  1. حفاظت از محیط­زیست و محیط طبیعی
  2. توسعه اقتصادی
  3. توسعه حمل­و­نقل و زیرساخت­های حمل­و­نقل
  4. توسعه زیرساخت­های فنی
  5. توسعه اجتماعی
  6. توسعه هویت شهر
  7. توسعه سازمانی

. راهبرد1: حفاظت از محیط زیست و محیط طبیعی

. پروژه 1.1: به حداقل رساندن آلودگی هوا در منطقه مرکزی شهر.

.مهلت پروژه: 2012- 2008      .منابع مالی: برنامه سرمایه­گذاری ملی، بودجه شهر، بودجه خصوصی

.مسئولیت: دفتر حفاظت­های زیست­محیطی         .یادداشت: این پروژه نیازمند همکاری­های موازی و عمودی تمامی بهره­ورانی است که بر میزان سطح آلودگی شهر تأثیرگذار هستند.

. پروژه 1.2: توسعه سیستمی به منظور نظارت بر کیفیت هوا، آب، خاک و سطح آلودگی صوتی

. پروژه 1.3: بازسازی زمین دفن­زباله شهرداری

. پروژه 1.4: ایجاد سیستم دفن­زباله منطقه­ای و معرفی راه­های بازیابی.

. پروژه 1.5: توسعه و بازسازی فضاهای سبزشهری و ایجاد ارتباط با فضاهای سبز پیرامونی

. پروژه 1.6: حفاظت، توسعه و بهبود سیستم­های طبیعی و اجزاء آن

پروژه 1.7: حل مسئله بهداشت حیوانات

. راهبرد 2. توسعه اقتصادی

. پروژه 2.1: تأسیس سازمان توسعه شهری

. پروژه 2.2: راهنمای توریست­های محلی

. پروژه 2.3: ایجاد سازمانی برای توسعه توریسم

. پروژه 2.4: ترکیب راهبردها برای توسعه کشاورزی، توریست، تجارت، انرژی و سایر استراتژی­های بخشی

. و …

. راهبرد 3: توسعه حمل­و­نقل و زیرساخت­های حمل­و­نقل

. پروژه 3.1: ایجاد گذرگاه فرعی پیرامون بلگراد

. پروژه 3.2: افزایش ظرفیت حمل­و­نقل ریلی

. پروژه 3.3: مدیریت پیشرفته سیستم­های حمل­و­نقلی شامل مدیریت سیستم حمل­و­نقل عمومی

. پروژه 3.4: شبکه مسیر دوچرخه و ایجاد مراکز شهری کوچک

. و ….

. راهبرد 4: توسعه زیرساخت­های فنی

. پروژه 4.1: افزایش کارایی در ذخیره انرژی

. پروژه 4.2: ارتباط، نوسازی و باززنده­سازی بخش سیستم­های گرمایشی

. پروژه 4.3: افزایش استفاده از ظرفیت موجود گاز از سیستم توزیع گاز

. پروژه 4.4: ادامه توسعه و افزایش ظرفیت سیستم ذخیره آب

پروژه 4.5: حل مسئله فاضلاب به عنوان بخشی از بهبود شرایط بهداشتی شهر

. و …

. راهبرد5: توسعه اجتماعی

. پروژه 5.1: افزایش ورود کودکان به مراکز پیش از مدرسه

. پروژه 5.2: افزایش دسترسی به مراکز اولیه بهداشتی

. پروژه 5.3: ارتقاء و توسعه مراکز عمومی

. پروژه 5.4: هدایت سرمایه­گذاری­های به سوی ورزش و تفریح

. و …

. راهبرد6: توسعه هویت شهر

. پروژه 6.1: توسعه ساحل رود ساوا

. پروژه 6.2: تغییر مکان راه­آهن و ایستگاه­های اتوبوس

. پروژه 6.3: احیاء و توسعه بخش­های مراکزی و مراکز شهری در شهرداری­های حومه

. و …

. راهبرد7: توسعه سازمانی

. پروژه 7.1: آموزش بخش اداری شهر به صورت گروهی و فردی

. پروژه 7.2: بهبود سازماندهی قلمرو شهر و مدل حکمروایی

. پروژه 7.3: تأسیس خدمات ویژه برای پاسخ به فوریت­ها

. و …

تحلیل و نتیجه­گیری

الگوی برنامه ریزی راهبردی در هر کشور و جامعه ای، باید متناسب با ویژگی های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آن کشور و جامعه باشد و تقلید و نمونه برداری از سایر کشورها اصولا با ماهیت این الگوی برنامه ریزی مغایرت دارد و نسخه های واحد آن، نمی تواند پاسخگوی نیازهای متعدد و متنوع ساکنان شهرها در جوامع مختلف باشد. همچنین باید توجه داشت که قابلیت تحقق اهداف هر گونه برنامه ریزی در چارچوب این الگو در گرو ایجاد تمهیدات و شرایط مناسبی از لحاظ زیرساخت های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و آگاهی عمومی است و فقدان هر یک از این شرایط و تمهیدات مورد نیاز، می تواند به عامل بازدارنده­ای در برابر این الگوی برنامه ریزی تبدیل شود. نتایج و دست آوردهای استراتژی توسعه شهری، تمرکز بر خلق محیطی تضمین کننده امنیت و رفاه شهری و برخوردار از مشارکت و اعتماد گروهی می­باشد. بر این اساس با وجود نارسایی­ها و کاستی­هایی که تا کنون در سیستم برنامه ریزی کشور وجود داشته است، می توان با اجرای اصولی و پیشبرد منطقی استراتژی توسعه شهری در جهت رفع این کاستی ها و ساماندهی نظام برنامه ریزی و مدیریت شهری گام های موثری برداشت.

از طرفی مراحل تهیه و تدوین CDS مشارکتی بوده و سهامداران عمده از تمام بخش های جامعه هستند. میزان موفقیت و تحقق برنامه های توسعه راهبردی رابطه مستقیم با میزان همکاری و مشارکت بین مردم، شهرداری، شورای شهر و کلیه نهادهایی دارد که در توسعه و اداره شهر تاثیر گذارند. در شرایط کنونی ایران، نوع ساختار و عملکرد بخش ها و نهادهای مسئول در توسعه و عمران شهری، معمولا به صورتی است که دستیابی به مشارکت را دشوار می سازد. برای مثال ساختار وزارتخانه ها و سازمانهای مهم دولتی در ایران به نحوی است که به صورت بخشی عمل می­کند و هر کدام تابع قوانین و سلسله مراتب اداری خاص خود هستند. اگرچه برخی شوراهای فرابخشی مثل شورای عالی شهرسازی و معماری و غیره برای ایجاد همکاری میان بخش ها و نهادهای مختلف تاسیس شده است ولی در عمل اهرم­ها و پشتوانه­های قانونی و اجرایی کافی برای ایجاد مشارکت میان نهادهای دولتی، از یک طرف، و میان آنها با سایر بخش های عمومی و خصوصی، از طرف دیگر وجود ندارد.

استفاده از راهبرد توسعه شهری در ایران می باید با توجه و در انطباق با شرایط و روند های واقعی تحولات زیرساخت های شهرسازی و شهرنشینی کشور صورت گیرد و لازم است که به طور همزمان در سایر نظامات شهرسازی کشور مثل قوانین و مقررات، تشکیلات مدیریت مالی اصلاحات لازم و هماهنگ انجام پذیرد.

بنابر این از دلایل عدم اجرایی شدن طرح های راهبرد توسعه شهری در ایران می توان به موارد زیر اشاره کرد :

. نظام اداری متمرکز و از بالا به پایین

. مستقل نبودن نهادهای محلی مانند شهرداری و شورای شهر

. تشکیلات مدیریت مالی نامناسب و شفاف نبودن مسائل مالی

. عدم مشارکت پذیری طرح های شهری

مزایای استفاده از راهبرد توسعه شهری در ایران به شرح زیر اشاره کرد :

. تمرکز بر اجرای برنامه و نه فقط تهیه سند برنامه.

. در نظر گرفتن شهر در رابطه با محیط پیرامون خود و در همپیوندی با منطقه.

. کوتاه بودن زمان تهیه برنامه کوتاه و نگرش فضایی به شهر.

. انعطاف بسیار بالای طرح نسبت به زمان و مکان.

. تغییر و بهبود ارتباطات عمودی بین برنامه ها (ملی، منطقه ای،شهری) و تغییر و بهبود ارتباطات افقی (بین بخشی)

. پایش، هدایت و بازنگری به عنوان یک بخش عمده از طرح

. نقش بهره وران در آن بسیار اساسی است، به علت ویژگی مشارکتی بودن طرح.

. دخیل کردن گروه­های مختلف اجتماعی، اقتصادی و نهادی را در بخش­های خصوصی و عمومی در تدوین برنامه.

. هدایت جریان های توسعه اقتصادی شهر و افزایش فرصت­های اشتغال.

. ایجاد همفکری درمورد اولویت­های توسعه شهری، راهبردها و اقدامات مورد نظر در بین دست اندرکاران توسعه شهر.

. آفزایش نقش شهروندان در مدیریت تحولات آتی شهر.

. ایجاد ظرفیت های جدید مدیریتی در شهرداری ها و نهاد های موثر.

. در مجموع افزایش پایداری شهرها

منابع

. زیاری، کرامت­الله، و حافظ مهدنژاد و فریاد پرهیز؛ مبانی و تکنیک­های برنامه­ریزی شهری؛ تهران، انتشارات بین­المللی چابهار، 1388.

. مهدیزاده، جواد و دیگران؛ اصلاح نظام مدیریت توسعه شهری در ایران براساس رویکرد راهبردی؛ وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت شهرسازی و معماری، 1387.

. City of Belgrade Development Strategy, Goals, Concept and Strategic Priorities of Sustainable Development, May 2008.

[1] زیاری، کرامت­الله، و حافظ مهدنژاد و فریاد پرهیز؛ مبانی و تکنیک­های برنامه­ریزی شهری؛ تهران، انتشارات بین­المللی چابهار، 1388، ص210.

[2] همان،ص218.

[3] همان، ص230.

[4] مهدیزاده، جواد و دیگران؛ اصلاح نظام مدیریت توسعه شهری در ایران براساس رویکرد راهبردی؛ وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت شهرسازی و معماری، 1387، ص 28-26.

[5] زیاری، کرامت¬الله، و حافظ مهدنژاد و فریاد پرهیز؛ مبانی و تکنیک¬های برنامه¬ریزی شهری؛ تهران، انتشارات بین¬المللی چابهار، 1388، ص216-217.

[6] Cohesion

[7] Organic

[8] Cultural Landscape

[9] Physical Culture

[10]Forcing Development Catalyst

[11] Fact Point

[12] Adjustment

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها