سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

جایگاه برنامه‌ریزی فضایی و آمایشی در کشور

5 – جایگاه برنامه‌ریزی فضایی و آمایشی در کشور

1 – 5 – برنامه‌ریزی فضایی و آمایشی قبل از انقلاب اسلامی

با برآوردی که از حجم وسیع طرح‌ها با توجه به افزایش ناگهانی درآمد نفت و همچنین وضعیت ناهماهنگ رشد اقتصادی کشور که شکل خود را در مهاجرت‌های مستمر از روستا به شهر، همچنین رشد انفجارگونه تهران، تهدید محیط زیست و … تبلور می‌ساخت، ضرورت استفاده از برنامه‌ریزی فضایی و سیاستگذاری منطقه‌ای را بیش از بیش مطرح می‌نمود. در همین راستا مرکز آمایش سرزمین در اواخر سال 1353 در سازمان برنامه شکل یافت تا زمینه‌ای را برای فضایی نمودن برنامه عمرانی ششم فراهم آورد.
در این راستا تهیه طرح آمایش سرزمین به مهندسین مشاور ستیران محول گردید که در حقیقت ترکیبی از شرکت فرانسوی (ست کوپی) مشاور اصلی در طرح جامع توسعه اقتصادی خراسان با شرکای ایرانی بود. (صرافی، 1376، 77-67)
عنوان‌های گزارش آمایش این مشاورین در سه جلد تهیه گردید.
جلد اول دو قسمت را شامل می‌گردید.
قسمت اول: شرایط کنونی آمایش سرزمین
قسمت دوم: طرح پایه، هدف‌های کلی و سیمای ایران در درازمدت
جلد دوم و سوم موضوعات ذیل را دربر می‌گیرد: منابع طبیعی، بخش کشاورزی، صنایع و معدن، خدمات، ترابری و زیربناها، جامعه روستایی، جامعه شهری، محیط زیست و کیفیت زندگی.
گزارش دوره اول مشتمل بر گزینش‌های اصلی سیاست آمایش سرزمین و زمینه‌های پیشنهادی در مورد عناصر اصلی فضایی بود که پیشبرد آن در بررسی موارد می‌تواند، نقش مهمی در تحقیق طرح آمایش سرزمین داشته باشد.
هدف مطالعات دوره دوم که در اردیبهشت سال 1356 آغاز شد عبارتست از تعمق بیشتر در بعضی از جنبه‌های سیاست آمایش سرزمین و نیز تهیه و پیشنهاد رهنمودهایی برای اجرای سیاست مذکور در میان مدت (برنامه ششم) .
زمینه‌های ویژه‌ای که در قسمت‌های مختلف این گزارش مورد مطالعه قرار گرفته است عبارتست از:
– توسعه شهری
– توسعه روستایی
– محور توسعه غرب
– گسترش فعالیت‌های صنعتی و خدماتی
(مهندسین مشاور ستیران، 1355)

2 – 5 – برنامه‌ریزی فضایی و آمایش پس از انقلاب اسلامی

اولین اقدام برای تدوین برنامه‌ریزی درازمدت پس از انقلاب به تشکیل شورای عالی طرح‌های انقلاب در ابتدای سال 1358 برمیگردد که گزارش نهایی خود را در اردیبهشت سال 1359 ارایه نمود و یکی از فصول پنجگانه آن به توزیع فضایی فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی، کالبدی، آمایشی اختصاص داشته است. این گزارش برقراری توازن بین منطقه‌ای و محلی را لازم دانسته و توسعه صنعتی به همراه یکپارچه‌سازی فضای سرزمین را اساس قرار داده بود.
با تأسیس دفاتر برنامه‌ریزی منطقه‌ای از سال 1362 مطالعات طرح پایه آمایش سرزمین اسلامی ایران آغاز گردید که پس از ارائه خلاصه و جمع‌بندی مطالعات در سال 1364 به تدوین چهارچوب نظری توسعه استان‌ها اقدام گردید.
طرح پایه آمایش سرزمین با بررسی اصلی‌ترین مقولات توسعه ملی و نتیجه‌گیری‌‌های جغرافیایی حاصل از آن، چگونگی سازماندهی، گسترش مناسبات مراکز زیست و فعالیت‌ها را در پهنه کشور مشخص می‌ساخت؛ به تبع آن نحوه گسترش شبکه‌های ارتباطات و انرژی به منظور تجهیز فضاهای توسعه و یکپارچه‌سازی سرزمین مشخص گردید (صرافی؛ 1376: 89-88) ‌
طرح پایه نخستین مرحله از مطالعات طرح آمایش سرزمین است که تمام عوامل را در مقیاس ملی مورد بحث قرار می‌دهد. این طرح در مراحل تکوینی آمایش سرزمین می‌بایست به صورت سلسله مراتبی و مرحله‌بندی شده در سطوح منطقه‌ای و مکانی خود درآید و در هر مرحله با استفاده از جهت‌گیری‌هایی که در مراحل قبل مشخص شده است، جزئیات بیشتر و دقیق‌ترین را از سازماندهی و تجهیز فضای کشور مشخص سازد.

برای ایجاد هماهنگی بین طرح‌های متعدد محلی و تعیین الویت‌های کاربری زمین از سال 1369 وزارت مسکن و شهرسازی اقدام به تهیه «طرح کالبدی ملی ایران» ‌ نمود تا بدینوسیله خلاء سطح بالا دست طرح‌های مربوط را جبران نماید.
جهت مطالعات منطقه‌ای طرح کالبدی، کشور به 10 منطقه بزرگ تقسیم شده است در تحدید حدود مناطق کشور کوشش شده:
– تقسیمات کشوری (استان‌ها) رعایت شود، یعنی هر منطقه از یک یا چند استان تشکیل شود.
– استان‌های تشکیل‌دهنده منطقه در مجاورت یکدیگر باشند.
– حتی‌المقدور استان‌های یک منطقه شبیه به یکدیگر باشند.
– تا جایی که ممکن است منطقه‌ها از نظر وسعت و جمعیت همسنگ باشند.
– به دلیل دو شرط اول و دوم، رعایت ضوابط سوم و چهارم به طور نسبی میسر بوده است

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها