سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

پیش بینی و آینده نگری در طرح های توسعه شهری و منطقه ای

پیش بینی و آینده نگری در طرح های توسعه شهری و منطقه ای

پیشگفتار

مقوله آینده نگری برحسب متن و فضای فرهنگی، اجتماعی با نام های متفاوت و متنوعی ظاهر گردیده است و اجماع مشترکی در باب نام و تعریف آن تاکنون به وجود نیامده است. در منابع لاتین این مقوله با عباراتی مانند prespective study ، foresight ، future study ، futurology و در منابع فارسی با عباراتی مثل آینده شناسی، آینده پژوهی، آینده اندیشی، آینده نگاری و آینده نگری مورد استفاده قرار گرفته است.

آینده نگری یک حوزه پژوهشی نسبتاً نوپدید است که قلمرو آن همه عرصه های معرفت نظری و تکاپوهای عملی آدمی را درنوردیده و نتایج حاصله از آن میتواند تاثیرات گسترده ای در هر کدام از این عرصه ها داشته باشد.

آینده اندیشان در عرصه ای که به فعالیت اشتغال دارند با ابتنا به این آموزه که “آنچه قابل تصور است، امکان پذیر است” میکوشند از میان همه امکانات موجود در عالم تا آنجا که قوه تخیل خلاقشان اجازه میدهد شمار هرچه بیشتری را متصور سازند. آنگاه از میان این حالات ممکن آینده های محتمل را مشخص میسازند و سپس از میان این احتمالات مطلوبترین ها را توصیه کنند.

فناوری آینده اندیش ابزاری است شماتیک برای تحقیق در خصوص توسعه علمی و فنی از طریق پیوند هوش و تجربه محققان و موسسات دولتی که میتواند تاثیر عمیقی بر رقابت صنعتی، ایجاد ثروت و کیفیت زندگی داشته باشد.

1- تعریف آینده نگری

از آینده نگری تعاریف مختلفی ارایه شده است که به چند تعریف در ذیل اشاره میشود.

  • آینده نگری عبارت است از توانایی ایجاد و حفظ یک چشم انداز جامع و عملی از آینده و استفاده از این چشم انداز برای اتخاذ برنامه های مفید در حوزه های مورد نظر مانند:

شناسایی موقعیتهای ناسازگار

تدوین سیاستها

شکل دهی راهبردها

مطالعه و بررسی بازارها، محصولات و خدمات جدید

به عبارت دیگر آینده اندیشی فرآیند معرفی مجموعه ای از چشم اندازها و راههای ممکن است که آینده میتواند از طریق آنها ساخته شود و  به بیان دیگر آینده اندیشی یک روش ساختار یافته تفکر درباره آینده و برنامه ریزی برای آن است.

* آینده نگری عبارت است از تلاش نظام مند در جهت شناخت فرصتها و تهدیدهای آینده با تکیه بر تحولات علمی و فناوریهای نوظهور به منظور ارتقاء جایگاه جهانی در تولید ثروت و کیفیت زندگی. به عبارت دیگر آینده پژوهی نوعی پیش گویی در مورد اینکه آینده چگونه است و چگونه باید باشد نیست، بلکه در پی کشف منابع مجازی آینده است.

* آینده نگری تلاش نظام مند است که میکوشد کم و کیف تغییرات یا عدم تغییرات کنونی و تاثیر آنها را در به وجود آوردن واقعیتهای آینده ترسیم کند و بر آن است تا منبع، الگوها و علل تغییر و ثبات را برای تقویت پیش بینی و ترسیم آینده های جایگزین مورد تحلیل قرار دهد.

* آینده نگری میگوید که امکان وقوع چه رویدادهایی در آینده هست، گزینه های احتمالی فراروی ما چه خواهد بود و آینده یا آینده های مطلوب کدامند.

* آینده نگری عبارت است از بسط دادن تحولات گذشته به آینده با استفاده از برخی فرصتهای خاص برای تداوم یا تغییر روندها. آینده نگری تنها در صورتی که بر احتمال استوار باشد پیش بینی محسوب میشود.

پیش بینی عبارت است از ارزشیابی یک روند، یا درجه ای از اطمینان (احتمال) در طول یک دوره خاص. ارزشیابی مذکور عموما به صورت ارقام ارایه میشود و بر داده های گذشته و تعدادی از فرصتها استوار است.

* تحلیل اکتشافی مبتنی بر چشم انداز، منظر گسترده ای است از آینده با سناریوهای ممکن، که در پرتو تحلیلهای گذشته و تعامل میان مقاصد ذینفع، نامحتمل نیستند. هریک از چنین سناریوهایی (مجموعه ای منسجم از فرصتها) میتواند موضوع یک ارزشیابی بیان شده به صورت ارقام، یعنی یک پیش بینی باشد.

* برنامه ریزی عبارت است از تصورآینده ای مطلوب و وسیله عملی دستیابی به آن. بنابراین برنامه ریزی رویکردهای هنجاری مبتنی بر تحلیل چشم انداز را می طلبد. برنامه باید به طور همزمان اطلاع دهنده، دلالت کننده و رهنمود دهنده باشد.

* تفاوتهای آینده نگری با پیش بینی

چنانچه گفته شد بین آینده نگری و پیش بینی تفاوتهایی هست که عمده ترین آنها در جــدول شماره 8-1  اشاره شده است.

 

جدول 8-1- تفاوتهای اصلی بین آینده نگری و پیش بینی

آینده نگری پیش بینی
·    نکات اساسی، نیازها و سوالات پژوهش کماکان باز هستند و به عنوان بخشی از فرایند آینده نگری به آنها نگریسته میشود. ·    نکات اساسی، موضوعات و سوالات پژوهشی باید از قبل مشخص شوند
·    بیشتر کیفی است تا کمی ·    بیشتر کمی است تا کیفی
·    به دنبال اطلاعاتی در مورد آینده برای تعیین اولویت هاست. ·    به دنبال این است که در آینده در حوزه انتخاب شده، چگونه خواهد بود
·    افراد را برای تبادل نظر راجع به آینده و ایجاد پیوندهای شبکه ای گردهم جمع میکند و از اطلاعات توزیع شده استفاده میکند. ·    بیشتر نتیجه گراست و افراد به تنهایی و یا در مطالعات جداگانه انجام میدهند (بستگی به روش شناسی دارد)
·    وجود معیارهایی برای ارزیابی ها و آماده شدن برای تصمیم گیریها ·    عدم ضرورت ارزیابی ها و وجود گزینه ها و انتخابهای متعدد یا آماده شدن برای تصمیم گیریها
·    بحث در مورد آینده به صورت یک هدف ·    توصیف گزینه های آینده، اهمیت بیشتر نتایج نسبت به جنبه های ارتباطی
·    جهتگیری های بلد مدت، کوتاه مدت و میان مدت با تاثیراتی برای حال حاضر ·    جهتگیریهای بلند مدت، کوتاه مدت و میان مدت و همچنین تعیین مسیر آینده مهمترین نکات هستند
·    بررسی اینکه آیا بر روی موضوعات اجماع وجود دارد یا خیر ·    هیچ گونه اطلاعاتی در مورد اجماع ضروری نیست
·    کارشناسان و شرکت کنندگان تا حد زیادی به نظرات دیگران متکی هستند ·    تاکید به کارشناسان خبره و روشهای دقیق و وابستگی کمتر به آرا و عقاید

 

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها