سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

معابر و خیابان ها و طبقه بندی معابر

معابر و خیابان ها

خیابان فرآوردة اسکان پراکندة خانه ها است. به هنگامی که بناهاي اطراف میدان مرکـزي آن در کل فضاي موجود تکمیل شـده باشـد . سـاختاري اسـت بـراي توزیـع زمـین کـه امکـان دستیابی به قطعات انفرادي را میسر می سازد. خیابـان داراي ویژگـی کـارکردي عمیـق تـري نسبت به میدان است. طرح خیابان هایی که از گذشته در شهرهایمان به ارث برد هایـم، بـراي کارکرد متفاوتی طراحی گردیده بودند. آن ها با توجه به مقیاس انسانی و کالسکه طرح ریـزي شده بودند. این نوع خیابان ها براي عبـور وسـایل موتـوري نامناسـبند، در حـالی کـه بسـیار درخورند گردش انسان ها و فعالیت آن ها هستند. خیابان بـه نـدرت بـه عنـوان یـک فضـاي مستقل و جدا عمل می کند، این فقط در مورد روستاهایی که در امتداد یک خیابان به وجودآمده است، صدق می کند. اساسـًاً خیابـا نهـا بخشـی از یـک شـبکه مـی باشـند . شـهرهاي تاریخی مان ما را با گوناگونی بی پایان ارتباطات فضایی که از چنین طرح پیچیده اي به وجود آمده است، آشنا ساخته اند (کریر .)17 :1375 ،

معابر و خیابان ها شریان هاي ارتباطی شهر هستند که حرکت و حمل و نقـل بـه صـورت پیاده و سواره در آن ها انجام مـی شـود . معـابر شـهري را بـه اشـکال گونـاگون طبقـه بنـدي می کنند. می توان آن ها را بر اساس محلی یا غیرمحلی تقسیم بنـدي نمـود و نیـز بـر اسـاس سطح دسترسی و نوع ارتباط با دیگر عناصر کالبدي شـهر از یکـدیگر تفکیـک و نـام گـذاري م یشوند .

1. طبقه بندي معابر و خیابان ها

سلسله مراتب شبکۀ ارتباطی که بیشتر جنبۀ غیرمحلی دارد عبارتنـد از (قریـب،-14 :1376 : (16

  1. آزاد راه (اتوبان) .
  2. بزرگراه (اتوبان شهري) .
  3. خیابان اصلی درجه یک (عبوري) یا شاهراه .
  4. خیابان اصلی .

سلسله مراتب شبکۀ دسترسی سواره که جنبۀ محلی دارد:

  1. خیابان جمع و پخش کننده .
  2. خیابان فرعی بن باز و بن بست (ارتباط مستقیم به واحدهاي مسکونی) .
  3. فرعی پیاده (ماشین رو.)

آزادراه یا اتوبان:

این راه برقراري ارتباط سریع بین شهرهاي منطقه یا کشـور را فـراهم می سازد، چنین راهی داراي کنترل کامل دسترسی بوده و در طراحی آن، دسترسی مستقیمبه اراضی مجاور منظور نمی گردد. وجه تمایز عمدة آزادراه در این اسـت کـه آزادراه در یـکمسیر مجزا (از دیگر جریانات ترافیک) جریان دارد .

بزرگراه یا اتوبان شهري:

این راه برقراري ارتباط سریع بین مناطق عمدة یـک شـهر را فراهم می سازد. تقاطع هاي این خیابان باید به صورت غیر هـ مسـطح بـوده و ورود يهـاي آن بسیار معدود باشد، به طوري که فقط خیابان هاي اصلی به آن اتصال پیدا کنند تا بازده ایـن قبیل مسیرها به علت ورودي و خروج یهاي متعدد کاهش نیابـد . چنانچـه اتوبـان شـهري از مسیر جنگلی یا تفریحی عبور کند، آن را »بیشه راه« مـ ینامنـد کـه وا ژة معـادل آن Park-Way میباشد .

خیابان اصلی درجه یک عبوري یا شاهراه:

این خیابان برقراري ارتباط بین بزرگراه و خیابان هاي جمع کننده و یا مراکز اصلی ثقل و محلات بزرگ یک شهر را فـراهم مـی سـازد .

در یک چنین خیابانی، امکان دسترسی مستقیم به اراضی مجاور از طریق کندرو وجود دارد .چنین خیابانی، مشمول اجراي مقررات کنترل پارکینگ و غیره بوده و نوع تقاطع ها ه مسطح است (با در نظر گرفتن سلسله مراتب شبکه). جهت افزایش بازده ایـن گونـه خیابـان هـا لازم است کلیۀ تقاطع ها به چراغ راهنمایی مجهز باشند و بـا اسـتفاده از یـک مرکـز فرمانـدهی مشترك، امکان استفاده از »موج سبز« ایجاد گردد .

خیابان اصلی:

این خیابان برقراري ارتباط میان بزرگراه و خیابان جمع و پخـش کننـده و مراکز ثقل و محلات شهر را برقرار م یسازد. در این خیابان امکان دسترسی به کاربر يهـاي شهري به طور مستقیم وجود دارد و نوع تقاطع ها هم سطح و با رعایت سلسله مراتـب شـبکه می باشد. در شهرهاي متوسط و کوچک ایران، معموًلاً خیابان اصلی، نقش خیابان هاي اصلی درجه یک عبوري و یا شاهراه را به عهده دارد .

خیابان جمع و پخش کننده:

این خیابان برقـراري ارتبـاط بـین خیابـان هـاي اصـلی و خیابان هاي فرعی (محلی) و یا محله هاي مجاور را برقرار می سازد. این گونه خیابان ها ترافیکچند خیابان فرعی را جمع آوري نموده و به خیابـان اصـلی و یـا خیابـان اصـلی درجـه یـکعبوري منتقل می نماید. امکان دسترسی مستقیم به کاربري هاي شـهري پیرامـونی بـه طـور مستقیم وجود دارد. نوع تقاطع هـا هـم سـطح بـوده و در تقـاطع بـا خیابـان اصـلی از چـراغ راهنمایی استفاده میشود .

در ایران مرز میان خیابان فرعی و جمع و پخش کننده به درستی مشـخص نیسـت . ایـن گونه خیابا نها به هیچ وجه نباید در اختیار ترافیک عبوري قرار گیرند .

خیابان فرعی بن باز و بن بست (محلی:)

این خیابان برقراري ارتبـاط بـین واحـدهاي هم جوار و همچنین امکان دسترسی به مناطق مسکونی، تجـاري، صـنعتی یـا دیگـر اراضـی مجاور را فراهم ساخته و به خیابان جمع و پخش کننده و یا خیابان اصلی مربـوط مـی شـود .امکان دسترسی به کاربري هاي پیرامونی در این نوع خیابان ها به طور مستقیم وجـود دارد و نوع تقاطع ها هم سطح است. خیابان هاي فرعی محلی نمی باید در اختیار ترافیک عبوري قرار گیرند .

فرعی پیاده (ماشین رو:)

فرعـی پیـاده معـابر کـم عرضـی مـی باشـند کـه در داخـل بلوك هاي ساختمانی، جهت دستیابی به اماکن مجاور مورد استفاده قرار م یگیرند. این گونـه معابر در مواقع اضطراري (جهت اتومبیل هاي آتش نشـانی و اورژانـس ) مـی توانـد ماشـین رو باشد (حداقل عرض 5/3 متر) .

دسترسی پیاده و دوچرخه:

این مسیر فقط جهت عابر پیاده و دوچرخه در نظر گرفته می شود و در حریم یک خیابان سواره قرار ندارد، اغلب در این معبر در مورد تقاط عهایی کـه سواره را قطع می کند، از روگذر و یا زیرگـذر اسـتفاده مـی شـود . ایـن گونـه معـابر از داخـل پارك ها و فضاهاي سبز عبور کرده و بلوك هاي مسکونی را به مرکز محلات (مراکـز تجـاري ) مربوط می سازند .

تصویر 8-8: سلسله مراتب دسترسی به طور شماتیک (قریب )15 :1376 ،

 

همان گونه که پیش از این ذکر شد، با وجود وسایل حمـل و نقـل امـروزي دیگـر تعریـف سنتی معابر شهري تغییر کرده است. لکن برنامه ریزان و طراحان شهري نباید فراموش کننـد که هنوز هم خیابان مهم ترین فضاي تعاملات اجتماعی در شهر محسوب مـی شـود . بنـابراین نوع طراحی آن باید با اولویت حفظ ذهنیت انسانی و روابط شهروندي به انجام برسد .

معابر و مسیرها در ذهن شهروندان نه تنها خطوطی هستند کـه ارتبـاط و اتصـال نقـاط مختلف شهر را میسر می سازند، بلکه فضاهایی را تصـویر مـی کننـد کـه بـه صـورت روزم ـره بیشترین حیات جمعی را در خود جاي می دهند. به ویژه اینکه عمده ترین سهم را نسبت بـه سایر فضاهاي شهري به خود اختصاص م یدهند. بر این مبنا دیگر نمـی تـوان آ نهـا را معبـر یعنی محل عبور لقب داد. این فضاها مسیرهایی هستند که در ذهـن شـهروندان بـا حـس و حال و وقایع مختلف عجین شده اند. این مسیرها به صورت انواع خیابان هاي شهري، عبوري ،محلی، بولوارها، کوچه ها و ب نبست ها و پیاده روها در سطح شهر عینیـت مـ ییابنـد . البتـه در این طیف وسیع دسته اي از مسـیرها ظـاهر مـی شـوند کـه در شـهرهاي بـزرگ رواج بسـیار یافته اند و به عنوان بزرگراه از آن ها یاد می شود. این فضاها گرچـه بسـتر تعـاملات اجتمـاعی نیستند، ولی معبر صرف نیز نبوده و به دلایل مختلف نیاز به برقـراري تعامـل بـا محـیط در آن ها احساس م یشود. لذا طرف توجه طراحی شهري نیز قرار می گیرنـد (پـاکزاد،-6 :1388 .(85

 

کلیدواژه : طبقه بندی معابر
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها