سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

اﻓﺖ ﺷﻬﺮی و ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻔﻬﻮم، اﺑﻌﺎد و دﻻﯾﻞ و ﻣﻮاﻧﻊ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺑﺮاي از ﻣﯿﺎن ﺑﺮداﺷﺘﻦ آن

ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﻔﻬﻮم، اﺑﻌﺎد و دﻻﯾﻞ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي

داﻣﻨﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮات در ﺑﺴﯿﺎري از ﺷﻬﺮﻫﺎي ﺟﻬﺎن ﺑﯽ ﺳﺎﺑﻘﻪ اﺳﺖ و ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎي ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺳﺎﺧﺘﺎر، ﭼﻬﺮه ﺷﻬﺮﻫﺎ را ﺑـﻪ ﮔﻮﻧـﻪ اي ﺑﯽ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ داده اﺳﺖ. ﯾﮑﯽ از آﺛﺎر اﯾﻦ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﭘﺪﯾﺪة زوال ﯾﺎ اﻓـﺖ ﺷـﻬﺮي١ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ. در اﯾـﻦ ﺷـﺮاﯾﻂ ﻣﺴـﺌﻠﻪ ﺷﻬﺮي را ﻣﯽ ﺗﻮان ﻧﺎﺷﯽ از ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻧﺎﻗﺺ اﻗﺘﺼـﺎدﻫﺎي ﺷـﻬﺮي و ﻣﺤﺮوﻣﯿـﺖ اﻗﺘﺼـﺎدي، اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ، ﮐﺎﻟﺒـﺪي و زﯾﺴـﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻧﺎﺷﯽ از آن داﻧﺴﺖ. اﯾﻦ در واﻗﻊ ﻣﺤﺮوﻣﯿﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻏﯿﺎب ﻣﺪاﺧﻠـﻪ ﺑﯿﺮوﻧـﯽ، ﻣﺎﻧـﺪﮔﺎر ﺑـﻪ ﻧﻈـﺮ ﻣـﯽ رﺳـﺪ. ﻧﺘﯿﺠﻪ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎري از ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮي، ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺪاﺧﻼت و اﻗﺪﻣﺎﺗﯽ در آﻧﻬﺎ اﻧﺠﺎم ﻧﺸﻮد، دﭼـﺎر ﺳـﯿﺮ ﻧﺰوﻟـﯽ ﻣـﯽ ﺷﻮﻧﺪ. اﯾﻦ ﺳﯿﺮ ﻧﺰوﻟﯽ، در ﺳﻄﺢ ﻣﺤﻠﯽ ﭘﺎره اي از ﻋﻮارض و ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎ را در ﺑﺮﻣﯽ ﮔﯿـﺮد. ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﻣﺜـﺎل ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ از اﻓﺰاﯾﺶ ﻧﺎﺑﺮاﺑﺮي ﻫﺎي درآﻣﺪي و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺰﻫﮑﺎري ﯾـﺎ ﺟـﺮم و ﻣﻨﺎزﻋـﺎت ﺣﮑﺎﯾـﺖ دارﻧـﺪ و ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎي اﻗﺘﺼﺎدي، ﻧﺸﺎن دﻫﻨﺪه زوال ﺻﻨﺎﯾﻊ، اﻓﺰاﯾﺶ ﺑﯿﮑﺎري، واﺑﺴﺘﮕﯽ ﺧﺎﻧﻮادهﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﻤـﮏ ﻫـﺎي دوﻟﺘـﯽ و زوال زﯾﺮﺳـﺎﺧﺖ ﻫـﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ. اﯾﻦ ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎ ﻏﺎﻟﺒﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ را ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ و در ﻧﺘﯿﺠـﻪ ﭘﺪﯾـﺪهﻫـﺎي ﻧـﺎﺑﺮاﺑﺮي و اﻧـﺰواي اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ ﺑـﻪ ﻃـﻮر ﻓﺰاﯾﻨﺪه اي ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﻨﺪ)ﻣﮏ ﮐﺎرﺗﯽ، :1390 .(10 ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم اﻓﺖ ﺷﻬﺮي را ﻣﯽ ﺗﻮان، ﺗﻤﺮﮐﺰ ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻣﺸﮑﻼت ﻣﺤﯿﻄﯽ، ﮐﺎﻟﺒﺪي، اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ داﻧﺴﺖ ﮐـﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﻄﻮح ﺑﺎﻻي ﺑﯿﮑﺎري، ﻓﻘﺮ و آﻟﻮدﮔﯽ وﺳﯿﻊ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدد. اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم از دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻔـﯽ ﻣـﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در اداﻣﻪ ﺑﺮﺧﯽ از اﯾﻦ دﯾﺪﮔﺎهﻫـﺎ ﺑـﻪ اﺧﺘﺼـﺎر ﺑﺮرﺳـﯽ ﻣـﯽﮔﺮدﻧـﺪ) Sykes, and Roberts .(2000, 64

ازدﯾﺪﮔﺎه ﺳﺎﺧﺘﺎرﮔﺮاﯾﺎن، ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري در اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﯽ، ﻇﻬـﻮر اﻗﺘﺼـﺎدﻫﺎي ﻧـﻮﯾﻦ ﻣﻨﺠـﺮ ﺑـﻪ ﻣﺘﻔـﺎوت ﺳـﺎﺧﺘﻦ ﻧﯿﺎزﻫﺎي ﻣﮑﺎﻧﯽ و ﻓﻀﺎﯾﯽ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺳﺒﺐ اﻓﺖ، در ﺑﺮﺧﯽ از ﻧﻮاﺣﯽ ﺷﻬﺮي ﮔﺮدﯾﺪه اﺳﺖ. دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴـﺘﯽ ﻧﯿـﺎز ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﮐﺮدن ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺘﺨﺮاج از ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺗﻮﺳﻂ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر ارزان در ﻧﻮاﺣﯽ ﺷﻬﺮي را دﻟﯿـﻞ ﺳـﺎﮐﻦ ﺷﺪن اﻓﺮاد ﻓﻘﯿﺮو ﮐﻢ درآﻣﺪ در ﺑﺨﺶ ﻫﺎي ﺧﺎﺻﯽ از ﺷﻬﺮ و ﺑﻪ ﺗﺒﻊ آن ﭘﺪﯾﺪار ﺷـﺪن آﺛـﺎر اﻓـﺖ ﺷـﻬﺮي ﻣـﯽ داﻧﻨـﺪ. در راﺑﻄﻪ ﺑﺎ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي، ﻧﻈﺮﯾﻪﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﻧﯿﺰ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻮاﻣﻞ اﻗﺘﺼﺎدي را ﻣﻨﺸﺎء دﯾﮕـﺮ اﻓـﺖ ﻫـﺎي ﺷﻬﺮي ﻣﯽ داﻧﻨﺪ از ﺟﻤﻠﻪ اﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﺎت ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﭼﺮﺧﻪ اﻓﺖ و ﻧﻈﺮﯾﻪ رﺷﺪ ﺻﻔﺮ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد)ﺿﯿﺎء ﺧـﻮاه، :1380 .(13

ﺑﺮ اﺳﺎس ﻧﻈﺮﯾﻪ ﭼﺮﺧﻪ اﻓﺖ ﻫﺮ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺻﻨﻌﺘﯽ داراي ﯾﮏ ﭼﺮﺧﻪ ﺣﯿﺎت ﻣﺤﺘﻤﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾـﻦ ﭼﺮﺧـﻪ ﺷـﺎﻣﻞ ﭼﻬـﺎر ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻧﻮآوري، رﺷﺪ ﯾﺎ ﮔﺴﺘﺮش، ﺑﻠﻮغ و ﻓﺮﺳﻮدﮔﯽ و رﮐﻮد اﺳﺖ. اﯾﻦ ﭼﺮﺧﻪ در اﻗﺘﺼﺎد ﺷﻬﺮي زﻣﺎﻧﯽ ﮐـﺎراﯾﯽ ﺧـﻮد را از دﺳﺖ ﻣﯽدﻫﺪ ﮐﻪ ﺻﻨﺎﯾﻊ اﻧﺪك ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺤﺪودﯾﺖ ﺳﺎﺧﺘﺎر اﺷﺘﻐﺎل ﮔﺮدد. ﺣﺎﻟﺖ ﻧﻬﺎﯾﯽ اﯾﻦ ﺗﺌﻮري واﺑﺴـﺘﮕﯽ ﮐﺎﻣـﻞ ﯾﮏ ﺷﻬﺮ ﺑﻪﯾﮏ ﺻﻨﻌﺖ اﺳﺖ. اﮔﺮ ﺻﻨﻌﺖ وارد ﻣﺮﺣﻠﻪ رﮐﻮد ﮔﺮدد، ﺑﯿﮑﺎري وﺳﯿﻌﯽ در ﺷـﻬﺮ ﺷـﮑﻞ ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺮﻓـﺖ و ﺑـﺎ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺷﺪن دوره ﺑﯿﮑﺎري و اﻓﺰاﯾﺶ ﮐﻤﮏ ﻫﺎي دوﻟﺘﯽ، ﺷﻬﺮ درآﻣﺪﻫﺎي ﻣﺎﻟﯿﺎﺗﯽ ﺧﻮد را از دﺳﺖ ﻣﯽدﻫﺪ ﮐـﻪ اﯾـﻦ اﻣـﺮ ﮐﺎﻫﺶ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري را ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد. ﻓﺮاﯾﻨﺪﻫﺎي ﻓﻮق اﻓﺖ اﻗﺘﺼﺎدي را ﺑﻪ دﻧﺒـﺎل داﺷـﺘﻪ و ﺑـﻪ اﻓـﺖ ﻫـﺎي اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ، ﮐﺎﻟﺒﺪي و ﻣﺤﯿﻄﯽ در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺷﻬﺮي ﻣﻨﺠﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ. ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ در ﻧﻈﺮﯾﻪ رﺷﺪ ﺻﻔﺮ ﻋﻨﻮان ﻣﯽ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﺑﺎ ﮔﺴـﺘﺮش ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎي ﺷﻐﻠﯽ در ﺷﻬﺮﻫﺎ، اﻓﺮاد و ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎ ﺑﺮاي دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻓﺮﺻـﺖ ﻫـﺎي ﮐـﺎري ﺑـﻪ ﺷـﻬﺮ ﻣﻬـﺎﺟﺮت ﻣـﯽ 1- Urban decline

ﮐﻨﻨﺪ. اﯾﻦ ﻣﻬﺎﺟﺮت ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﮔﺮوه ﺳﻨﯽ 15-25 ﺳﺎﻟﻪ ﻣﯽﺷﻮد. در دورهﻫﺎي ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﮐﻨﺪﺗﺮ ﺷﺪن وﺿﻌﯿﺖ اﻗﺘﺼـﺎدي، اﻓﺮاد ﮐﻤﺘﺮي ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻣﻬﺎﺟﺮت ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ. اﻣﺎ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺴﻞ ﻣﻬﺎﺟﺮ ﭘﯿﺸﯿﻦ اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ. درﻣﺮﺣﻠـﻪ ﺑﻌـﺪ، ﻧﺴـﻞ ﻣﻬﺎﺟﺮ ﭘﯿﺸﯿﻦ و ﻧﺴﻞ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺑﻮﻣﯽ ﺑﻪ ﺟﺴﺘﺠﻮي ﺷﻐﻞ ﻣﯽ ﭘﺮدازﻧﺪ. اﮔﺮ ﻓﺮﺻـﺖ ﺷـﻐﻠﯽ در ﺷـﻬﺮ اﻓـﺰاﯾﺶ ﻧﯿﺎﺑـﺪ، ﺑـﺎزار ﻧﯿﺮوي ﮐﺎر ﻧﺎﻣﺘﻌﺎدل ﺧﻮاﻫﺪﺷﺪ و اﻓﺮاد ﺑﻪ ﻣﻬﺎﺟﺮت اﻧﺘﺨﺎﺑﯽ از ﺷﻬﺮ دﺳﺖ ﻣﯽ زﻧﻨﺪ. اﻓﺮاد ﺟﻮان ﺗـﺮ و ﺗﺤﺼـﯿﻠﮑﺮده ﺗﻤﺎﯾـﻞ ﺑﯿﺸﺘﺮي ﺑﻪ ﺟﺎﺑﺠﺎﯾﯽ دارﻧﺪ و اﻓﺮاد ﻣﺴﻦ و ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗﺮ از ﺳﻦ ﻣﺪرﺳﻪ در ﺷﻬﺮ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ. اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻪ ﻫﻤـﺮاه ﺟـﺎﯾﮕﺰﯾﻨﯽ ﮔﺮوهﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ – اﻗﺘﺼﺎدي ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗﺮ در ﺷﻬﺮ ﯾﮑﯽ از ﻋﻮاﻣﻞ اﻓﺰاﯾﺶ ﻓﻘﺮ، ﺟﺮم و ﺟﻨﺎﯾﺖ ﯾﺎ ﺑﻪ ﻋﺒﺎرﺗﯽ اﻓـﺖ اﺟﺘﻤـﺎﻋﯽ اﺳﺖ، ﮐﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﺑﻌﺪ ًا اﻓﺖ ﮐﺎﻟﺒﺪي را ﻧﯿﺰ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد)ﻫﻤﺎن: .(13

ﺟﺪول -1-2ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻣﺴﺌﻠﻪ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي

ﺧﻼﺻﻪ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﻋﻨﻮان
ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎري در اﻗﺘﺼﺎد ﺟﻬﺎﻧﯽ؛ ﭘﯿﺪاﯾﺶ اﻗﺘﺼﺎدﻫﺎي ﺟﺪﯾـﺪ ﺑـﺎ ﻣﻠﺰوﻣـﺎت ﻣﺤﻠـﯽ / ﻓﻀـﺎﯾﯽ

ﻣﺘﻔﺎوت.

ﺳﺎﺧﺘﺎرﮔﺮا
ﻋﻮاﻣﻞ ﺟﺬب ﻧﻮاﺣﯽ روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﻋﻮاﻣـﻞ دﻓـﻊ ﻣﻨـﺎﻃﻖ ﺷـﻬﺮي ﮐـﻪ ﺑﺎﻋـﺚ ﺧـﺮوج ﺑﻨﮕـﺎهﻫـﺎي

اﻗﺘﺼﺎدي و ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻣﯽﺷﻮد.

ﺗﻘﺎﺑﻞ ﺷﻬﺮي

)ﺷﻬﺮزدﮔﯽ(

ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺣﺪاﮐﺜﺮﺳﺎزي ﺑﺎزده ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﺑﺎ ﺑﻬﺮه ﮔﯿﺮي از ﻧﯿﺮوي ﮐـﺎر ارزاﻧﺘـﺮ، ﻣﻨﻌﻄـﻒ ﺗـﺮ و ﮐﻤﺘـﺮ

ﺳﺘﯿﺰه ﺟﻮ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮐﻤﺘﺮ ﺷﻬﺮي ﯾﺎﻓﺖ ﺷﻮد.

ﻣﺎرﮐﺴﯿﺴﺖ
اﺛﺮات ﻃﺒﯿﻌﯽ و ﺧﻮدﺑﺨﻮدي ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻫﺎي ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻣﺜﻞ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﮐﻤﺮﺑﻨـﺪ ﺳـﺒﺰ ﮐـﻪ

ﮐﺎرﺧﺎﻧﺠﺎت را ﺑﻪ ﺧﺮوج از ﻣﺮاﮐﺰ ﺷﻬﺮي ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.

ﺑﺨﺸﯽ ﯾﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ اي
اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﺧﺎرﺟﯽ )ﻏﯿﺮﺑﻮﻣﯽ( ﺑﻨﮕﺎهﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮي ﺗﻮﺳـﻂ ﺳـﺎﯾﺮﯾﻦ ﺑـﺎ

ﺗﻌﻠﻖ و وﻓﺎداري ﻣﺤﻠﯽ ﮐﻤﺘﺮ.

ﻣﺎﻟﮑﯿﺖ ﺑﯿﺮوﻧﯽ

)ﻏﯿﺮﺑﻮﻣﯽ(

اﺳﺘﺎﻧﺪاردﮐﺮدن ﺑﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ در ﻫﺮ ﺟﺎي دﯾﮕﺮ رخ دﻫـﺪ. ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺣﺘﻤـﺎل

ﺗﻮﻟﯿﺪ در ﺟﺎﻫﺎي دﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺷﺪت ﺑﺎﻻ ﻣﯽ رود.

ﭼﺮﺧﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ

ﻣﻨﺒﻊ : راﺑﺮﺗﺰ، ﺳﺎﯾﮏ،:1393 87

ﻧﻤﻮدار ﭼﺮﺧﻪ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻧﻈﺮﯾﻪ ﭼﺮﺧﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ

ﻧﻤﻮدار -1-2ﭼﺮﺧﻪ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎي ﻧﻈﺮﯾﻪ ﭼﺮﺧﻪ ﺗﻮﻟﯿﺪ

-1-1-2-2 اﺑﻌﺎد اﻓﺖ ﺷﻬﺮي اﻓﺖ ﺷﻬﺮي در اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﺎﻟﺒﺪي، ﻣﺤﯿﻄﯽ، اﻗﺘﺼﺎدي و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺑﺮرﺳـﯽ اﺳـﺖ. اﯾـﻦ اﺑﻌـﺎد ﺗﻌﯿـﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪه ﻣﻮارد ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﮐﺎﻫﺶ و از ﻣﯿﺎن ﺑﺮداﺷﺘﻦ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ و ﺑﺮ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﺑﻄـﻮر ﻣﺘﻘﺎﺑـﻞ

ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬار ﻫﺴﺘﻨﺪ )داﻧﺸﭙﻮر، 1383 .(4:

اﻓﺖ اﻗﺘﺼﺎدي: ﺟﺎﺑﻪ ﺟﺎﯾﯽ ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﮐﺴﺐ و ﮐﺎر ﺧﺮد ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻃﻘﯽ ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺎت و زﯾﺮﺳﺎﺧﺖ ﻫﺎي ﮐﺎﻓﯽ در

ﻣﮑﺎن ﻓﺮاﻫﻢ ﺑﻮده و ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎي ﺗﻮﺳﻌﻪ در اﺛﺮ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻬﺘﺮ ﺑﻪ درآﻣﺪ و ﻣﺸﺘﺮي اﯾﺠﺎد ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ، ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺖ اﻗﺘﺼﺎدي در ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﮔﺮدد7) 1999: Acioly, C. .(C. اﻓﺖ اﻗﺘﺼﺎدي ﻣﻮﺟﺐ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ از ﺟﻤﻠﻪ ﺑﯿﮑﺎري ﻫﺎي ﻃﻮﻻﻧﯽ ﻣﺪت و ﮐﺎﻫﺶ درآﻣﺪ ﻫﺎي ﻣﺎﻟﯿﺎﺗﯽ ﺷﻬﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد. ﻓﺮﺳﻮدﮔﯽ ﯾﺎ اﻓﺖ اﻗﺘﺼﺎدي در ﻧﻮاﺣﯽ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺷﻬﺮ ﻧﯿﺰ ﺗﺎﺑﻌﯽ از ﻣﯿﺰان ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري اﻓﺮاد ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺮدم ﻗﺪرت ﺧﺮﯾﺪ و ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ وﻟﯽ ﺧﺎرج از ﻣﺤﺪوده ﺑﺎﻓﺖ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري ﮐﻨﻨﺪ، در آن زﻣﺎن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻔﻬﻮم اﻓﺖ اﻗﺘﺼﺎدي در اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻣﻄﺮح ﻣﯽ ﺷﻮد و دﻟﯿﻞ آن ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري در ﻣﺤﻠﻪ ﺗﺎرﯾﺨﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻧﻘﺎط دﯾﮕﺮ اﺳﺖ و ﺑﺮاي ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري از ﺟﺬاﺑﯿﺖ ﮐﻤﺘﺮي ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ )وارﺛﯽ و

ﻫﻤﮑﺎران، 1391؛ .(131

اﻓﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ: اﻓﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺎ ﻣﻬﺎﺟﺮت ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎ ﺑﻪ ﺧﺎرج از ﻧﻮاﺣﯽ ﺷﻬﺮي ﺻﻮرت ﻣﯽ ﮔﯿﺮد. ﻣﻬﺎﺟﺮت

ﺧﺎﻧﻮارﻫﺎ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ در اﺛﺮ ﯾﮏ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺟﺮﯾﺎﻧﺎت ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﺷﺪه)ازﺟﻤﻠﻪ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺷﻬﺮك ﻫﺎي ﺟﺪﯾﺪ( ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﺷﺪه)رﮐﻮد ﺻﻨﺎﯾﻊ و ﺑﯿﮑﺎري( اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺪ. در اﺛﺮ اﯾﻦ روﻧﺪ اﻓﺮاد ﻣﺤﺮوم و ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪه اي از ﻣﻬﺎﺟﺮان ﺗﺎزه وارددر ﺑﺨﺶ داﺧﻠﯽ ﺷﻬﺮ ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ، ﻣﺸﮑﻼت اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ را ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﻣﯽ آورد. در واﻗﻊ ﺳﻄﺢ ﺑﺎﻻي ﻓﻘﺮ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ اﻋﺘﯿﺎد و ﺟﺮاﯾﻢ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮔﺮدد ﮐﻪ ﺧﻮد از ﻋﻮاﻣﻞ ﺗﺸﺪﯾﺪ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ. ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺳﻄﺢ ﺟﺮم و ﺟﻨﺎﯾﺖ، ﻗﯿﻤﺖ زﻣﯿﻦ و ﻣﺴﮑﻦ در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽ

ﯾﺎﺑﺪ و ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺗﺨﺮﯾﺐ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎنﻫﺎ و رﻫﺎﺳﺎزي ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺗﺸﺪﯾﺪ ﻣﯽ ﮔﺮدد)ﺿﯿﺎء ﺧﻮاه، 1380؛ .(11

اﻓﺖ ﮐﺎﻟﺒﺪي: اﻓﺖ ﮐﺎﻟﺒﺪي ﺑﺎ ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺣﺎﺻﻞ از اﻓﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي و ﺗﺎﺣﺪودي در اﺛﺮ ﻧﺎﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺎﻟﺒﺪ ﺷﻬﺮ در

ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺑﺎ ﺗﺤﻮﻻت ﺳﺮﯾﻊ اﻗﺘﺼﺎدي ﭘﺪﯾﺪار ﻣﯽ ﮔﺮدد و ﺑﺼﻮرت واﺣﺪﻫﺎي ﻣﺴﮑﻮﻧﯽ ﻓﺮﺳﻮده، ﻗﻄﻌﺎت زﻣﯿﻦ ﻣﺘﺮوﮐﻪ و

ﺧﺎﻟﯽ، ﺗﺎﺳﯿﺴﺎت زﯾﺮﺑﻨﺎﯾﯽ ﻧﺎﮐﺎرا ﺗﺠﻠﯽ ﻣﯽ ﮔﺮدد )ﻫﻤﺎن؛.(11

اﻓﺖ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ: اﻓﺖ ﮐﺎﻟﺒﺪي ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه اﺳﺘﻔﺎده ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺤﯿﻄﯽ و آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮا، آب و زﻣﯿﻦ ﺑﻪ

ﺗﺨﺮﯾﺐ و اﻓﺖ وﺳﯿﻊ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻣﯽ اﻧﺠﺎﻣﺪ )ﻫﻤﺎن؛.(11

-2-1-2-2 دﻻﯾﻞ ﺑﺮوز اﻓﺖ ﺷﻬﺮي

ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺑﺮاي ﻣﻨﺎﺑﻊ، ﺷﺮاﯾﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ وﺧﯿﻢﺗﺮ ﻣﯽ ﺷﻮد )ﻣﻨﺎﺑﻊ وﯾﮋه اي ﻣﺎﻧﻨـﺪ آب، ﺧـﺎك و اﻧـﺮژي( و اﯾـﻦ

ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ اﻓﺰاﯾﺶ آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮا، اﻓﺖ اﮐﻮﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎ و ﻣﻨﺎﻇﺮ و از دﺳﺖ رﻓﺘﻦ ﻓﻀﺎﻫﺎي آزاد ﻣﯽ ﮔﺮدد. ﺑﺎﻻ ﺑﻮدن ﺗﻘﺎﺿـﺎ و ﻧﯿـﺰ ﻫﺰﯾﻨﻪ ﺗﻬﯿﻪ ﻣﺴﮑﻦ، ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺑﻮدن ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺗﺴﻬﯿﻼت ﻣﺴـﮑﻦ، ﻣﮑﻔـﯽ ﻧﺒـﻮدن ﺳـﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔـﺬاري، ﺗـﺮاﮐﻢ ﺑـﺎﻻي ﺟﻤﻌﯿـﺖ و ﺑﺎﻻرﻓﺘﻦ ﻗﯿﻤﺖ ﻫﺎ در درون ﺷﻬﺮﻫﺎ، ﺗﺄﻣﯿﻦ زﯾﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎي ﭘﺎﯾﻪ اي را ﺑﺎ ﻣﺸﮑﻞ ﻣﻮاﺟﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ. از ﻃﺮﻓـﯽ ﺗﻮﺳـﻌﻪ ﺷـﻬﺮي ﻏﯿﺮﻗﺎﻧﻮﻧﯽ و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﻧﺸﺪه، اﻟﮕﻮﻫﺎي ﻓﻀﺎﯾﯽ ﻧﺎﻫﻤﮕﻮن اﺳﺘﻔﺎده از زﻣﯿﻦ، ﻓﻘـﺪان زﯾﺮﺳـﺎﺧﺖ ﻫـﺎ و ﺧـﺪﻣﺎت ﻣﻮﺟﺒـﺎت

وﻗﻮع اﻓﺖ ﺷﻬﺮي را ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ. از دﯾﮕﺮ ﻋﻮاﻗﺐ ﻣﻨﻔﯽ ﮔﺴﺘﺮش ﺑـﯽروﯾـﻪ ﺷـﻬﺮﻫﺎ ﮐـﻪ اﻓـﺖ ﺷـﻬﺮي را ﺷـﺪت ﻣـﯽ

ﺑﺨﺸﺪ، ﻣﯽ ﺗﻮان ﻣﻮارد زﯾﺮ را ﺑﺮﺷﻤﺮد:

ﺟﺪول -2-2دﻻﯾﻞ و ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎي اﻓﺖ ﺷﻬﺮي

دﻻﯾﻞ ﺑﺮوز اﻓﺖ ﺷﻬﺮي
 ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺷﮑﻞ ﺷﻬﺮ، ﺑﻬﻢ ﺧﻮردن ﻣﺤﺪودهﻫﺎي ﻣﺸﺨﺼﯽ از ﺷﻬﺮ و ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻓﻀﺎي ﺷﻬﺮي

ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ ﺷﺒﮑﻪ راهﻫﺎ؛

 دﺳﺘﺮﺳﯽ ﻧﺎﻣﻮزون و ﻧﺎﻣﺘﻮازن ﺑﻪ وﺳﺎﺋﻂ ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻋﻤﻮﻣﯽ درون و ﺑﯿﻦ ﺷﻬﺮي

 ﮐﻤﺒﻮد و ﻧﻘﺺ در زﯾﺮﺳﺎﺧﺖﻫﺎ

 وﺟﻮد ﺷﺒﮑﻪﻫﺎي ﺗﺄﻣﯿﻦ آب ﻗﺪﯾﻤﯽ و ﻧﺎﻣﻨﻄﺒﻖ ﺑﺎ رﺷﺪ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺷﻬﺮي

دﻻﯾﻞ ﮐﺎﻟﺒﺪي
دﻻﯾﻞ اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺮوز اﻓﺖ ﺷﻬﺮي را ﻣﯽ ﺗﻮان ﻣﻮارد زﯾﺮ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮد:

 ﮐﻤﺒﻮد ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﯽ و ﮐﺎﻫﺶ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪ ﮔﺬاري ﺑﺨﺶ ﻫﺎي ﻋﻤﻮﻣﯽ و ﺧﺼﻮﺻﯽ

 ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺿﻌﯿﻒ و ﺿﻌﻒ ﻧﻬﺎدﻫﺎ در ﺟﺬب ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺎﻟﯽ

 وﺟﻮد ﺑﯿﮑﺎري و ﻣﺸﺎﻏﻞ ﻏﯿﺮ رﺳﻤﯽ در ﺷﻬﺮ

 ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺑﻮدن درآﻣﺪ ﺳﺎﮐﻨﯿﻦ

دﻻﯾﻞ اﻗﺘﺼﺎدي
 ﮐﺎﻫﺶ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﻓﻌﺎل ﺷﻬﺮ

 ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺑﻪ ﺑﺰه ﮐﺎري در ﻣﯿﺎن ﺳﺎﮐﻨﯿﻦ

 ﺗﺨﺮﯾﺐ و زوال ﻣﺤﯿﻂ ﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ

 وﺟﻮد ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎي ﺧﺎﻧﮕﯽ و ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺗﺼﻔﯿﻪ ﻧﺸﺪه: اﯾﻦ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً در ﻓﻀﺎﻫﺎي

ﻃﺒﯿﻌﯽ دﻓﻊ ﺷﺪه و ﺑﺎﻋﺚ آﻟﻮدﮔﯽ آﻧﻬﺎ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ؛

 ﺟﺪا ﺑﻮدن ﻣﺤﻞ زﻧﺪﮔﯽ و ﮐﺎر ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺟﺮﯾﺎن روزاﻧﻪ اﺗﻮﻣﺒﯿﻞ ﻫﺎ، ﮔﺮهﻫﺎي ﺗﺮاﻓﯿﮑﯽ، ﻫﺪر

رﻓﺘﻦ وﻗﺖ و اﯾﺠﺎد آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮا ﻣﯽ ﺷﻮد؛

دﻻﯾﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ
 ﺗﺨﺮﯾﺐ و زوال ﻣﺤﯿﻂ ﻫﺎي زﯾﺴﺖ ﻃﺒﯿﻌﯽ

 وﺟﻮد ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎي ﺧﺎﻧﮕﯽ و ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺗﺼﻔﯿﻪ ﻧﺸﺪه: اﯾﻦ ﻓﺎﺿﻼب ﻫﺎ ﻣﻌﻤﻮﻻً در ﻓﻀﺎﻫﺎي

ﻃﺒﯿﻌﯽ دﻓﻊ ﺷﺪه و ﺑﺎﻋﺚ آﻟﻮدﮔﯽ آﻧﻬﺎ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ؛

 ﺟﺪا ﺑﻮدن ﻣﺤﻞ زﻧﺪﮔﯽ و ﮐﺎر ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺟﺮﯾﺎن روزاﻧﻪ اﺗﻮﻣﺒﯿﻞ ﻫﺎ، ﮔﺮهﻫﺎي ﺗﺮاﻓﯿﮑﯽ، ﻫﺪر

رﻓﺘﻦ وﻗﺖ و اﯾﺠﺎد آﻟﻮدﮔﯽ ﻫﻮا ﻣﯽ ﺷﻮد

دﻻﯾﻞ زﯾﺴﺖ

ﻣﺤﯿﻄﯽ

c. c. Acioly jr, 1999,7, UNDP, 2004: 5-7ﻣﻨﺒﻊ :

ﻣﻮاﻧﻊ ﺳﺎﺧﺘﺎري ﺑﺮاي از ﻣﯿﺎن ﺑﺮداﺷﺘﻦ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي

ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم از ﻣﯿﺎن ﺑﺮداﺷﺘﻦ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي ﻣﻮاﻧﻌﯽ وﺟـﻮد دارﻧـﺪ ﮐـﻪ ﻣﻌﻤـﻮﻻً ﺷـﻬﺮﻫﺎ را از ﭘﯿﮕﯿـﺮي راﻫﮑﺎرﻫـﺎ و راﻫﺒﺮدﻫﺎي ﻧﻮآوراﻧﻪ ﺑﺎز ﻣﯽ دارﻧﺪ. اﯾﻦ ﻣﻮاﻧﻊ در اﻏﻠﺐ ﻣﻨﺎﻃﻖ ﺷﻬﺮي دﭼﺎر اﻓﺖ وﺟﻮددارد:

  • اﻓﺮادي ﮐﻪ در از ﻣﯿﺎن ﺑﺮداﺷﺘﻦ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي ﺳﻬﯿﻢ ﻫﺴﺘﻨﺪ، در ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ وﻇﺎﯾﻒ ﺣﯿﺎﺗﯽ ﺿﻌﯿﻒ ﺑﻮده و ﯾﺎ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻧﻤﯽ ﺷﻮﻧﺪ و ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ وﺿﻌﯿﺖ اﻓﺖ ﺷﻬﺮي را وﺧﯿﻢﺗﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.
  • در ﺑﺴﯿﺎري ﻣﻮارد، ﻣﺴﺌﻮﻻن ﻣﺤﻠﯽ در ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺬاري و ﻧﯿﺰ ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻫﺎي ﻓﻨﯽ ﺿﻌﯿﻒ ﻫﺴﺘﻨﺪ. ﺑﺨﺶ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺗﺤﺖ ﺳﻠﻄﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎي ﮐﻮﭼﮏ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻗﺮار دارد. اﯾﻦ ﺑﺨﺶ از ﻇﺮﻓﯿﺖ و اﺑﺰار ﻻزم ﺑﺮاي رﻗﺎﺑﺖ، ﻣﺤﺮوم اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻫﺎ در ﺣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ آﺗﯽ، ﺑﺼﻮرت ﺟﺪي ﻧﺎﺗﻮان ﻫﺴﺘﻨﺪ
  • ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي ﺳﺎزﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﺮاي رﻓﻊ اﻓﺖ ﺗﻼش ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ، ﻣﻌﻤﻮﻻً اﻧﻌﻄﺎف ﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖﻫﺎ ﺑﯿﻦ ﺷﺮﮐﺎي ﺑﺴﯿﺎري ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺑﺴﯿﺎري از آﻧﻬﺎ اﺳﺎﺳﺎً ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎي ﺳﻄﺢ ﻣﺮﮐﺰي ﻫﺴﺘﻨﺪ

ﮐﻪ در درون ﻧﻈﺎم ﻫﺎي اﺟﺮاﯾﯽ ﺑﺎ ﻣﺮﮐﺰﯾﺖ ﺑﺎﻻ، ﻗﺮار دارﻧﺪ. اﯾﻦ درﺣﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻈﺎم ﻫﺎي اﺟﺮاﯾﯽ ﻧﯿﺰ در راﺳﺘﺎي ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻣﻨﻄﻘﻪ اي ﺳﻨﺘﯽ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ از اﻧﻌﻄﺎف ﭘﺬﯾﺮي ﭘﺎﯾﯿﻨﯽ ﺑﺮﺧﻮرداراﻧﺪ.

  • ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺴﯿﺎري از ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎي اﻗﺘﺼﺎدي در ﺣﺎل ﺗﺠﺮﺑﻪي ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﮔﺬار ﺑﻮده و در ﺣﺎل ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻣﺠﺪد و  ﻧﻮﮔﺮاﯾﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ،  ﻣﻨﺎﺑﻊ  ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺤﺪودي  را ﺑﺮاي  رﻓﻊ اﻓﺖ در اﺧﺘﯿﺎر دارﻧﺪ. از ﻃﺮﻓﯽ ﻫﺰﯾﻨﻪﻫﺎي ﺣﻔﺎﻇﺖ زﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ، اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و اﻗﺘﺼﺎدي ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﻻﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﯿﺰ وراي ﺗﻮاﻧﺎﯾﯽ ﻧﻈﺎم- ﻫﺎي دوﻟﺘﯽ ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﻠﯽ اﺳﺖ.
  • ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر از ﺑﯿﻦ ﺑﺮدن اﻓﺖ ﺷﻬﺮي ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﺑﺮ ﭘﺮوژهﻫﺎي زﯾﺮﺳﺎﺧﺘﯽ اﺳﺖ. اﯾﻦ ﭘﺮوژهﻫﺎ از ﻧﻈﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﻫﺰﯾﻨﻪﻫﺎي زﻣﺎﻧﯽ و ﻣﺎﻟﯽ ﺳﻨﮕﯿﻨﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻻﺗﺮ از ﻇﺮﻓﯿﺖ ﻫﺎي ﻣﺤﻠﯽ اﺳﺖ.
  • در اﻏﻠﺐ ﮐﺸﻮرﻫﺎ، ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰي ﺷﻬﺮي ﻫﻨﻮز ﺷﺪﯾﺪ ًا ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯾﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﺎ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﻧﻮﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﮐﻪ در آﻧﻬﺎ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﮐﻨﺘﺮل ﺳﺎﺧﺖ و ﺳﺎز ﺑﻮده و ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رﯾﺰي ﮐﺎرﺑﺮي زﻣﯿﻦ از ﺑﻘﯿﻪ ﻋﻮاﻣﻞ )اﻗﺘﺼﺎدي و ﻏﯿﺮه( ﺟﺪا اﺳﺖ، ﻧﺪارﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ ﻋﺪم اﻧﻌﻄﺎف و واﮐﻨﺶ ﻻزم ﺑﺮاي ﺗﻐﯿﯿﺮات اﺳﺎﺳﯽ را ﺑﻮﺟﻮد ﻣﯽ آورد8) 2004; UNDP, .(

ﺑﻪ دﻧﺒﺎل ﺣﺎد ﺷﺪن ﻣﺸﮑﻼت ﻧﻮاﺣﯽ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺷﻬﺮ، ﺑﺨﺼﻮص ﻧﻮاﺣﯽ ﻣﺮﮐﺰي ﺷﻬﺮﻫﺎ ﮐﻪ اﺑﻌﺎد ﻣﺨﺘﻠﻒ زﻧـﺪﮔﯽ ﺷـﻬﺮي را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار داده اﻧﺪ، دوﻟﺖﻫﺎ ﺗﻮﺟﻪ وﯾﮋهاي را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻮاﺣﯽ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺷﻬﺮ ﻣﺒﺬول داﺷﺘﻪاﻧﺪ. ﻫﻤﭽﻨـﯿﻦ ﺑـﺎ ﺣـﺎﮐﻢ ﺷﺪن ﻧﮕﺮش ﺟﺪﯾﺪ در ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰي ﺷﻬﺮي ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﺤﻮرﻫﺎي، ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻣﻌﯿﺎرﻫﺎ و ارزشﻫﺎي اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕـﯽ، ﺗﻘﻮﯾـﺖ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﻀﺎﻫﺎي ﺷﻬﺮي و اﻣﮑﺎﻧﺎت ﻋﻤﻮﻣﯽ ﻓﺮاﻏﺖ، ﺗﻌﺪﯾﻞ ﺣﺮﮐﺖ ﺳﻮاره و ﮔﺴﺘﺮش ﻓﻀﺎﻫﺎي ﭘﯿﺎده در ﻣﺮاﮐﺰ اﺳـﺘﻮار ﺑـﻮد، ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﺮاﮐﺰ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﯾﮑﯽ ﭘﺲ از دﯾﮕﺮي ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﭘﻮﯾﺎﯾﯽ ﮔﺎم ﺑـﺮ دارﻧـﺪ و ﺑـﺎ اﻗـﺪاﻣﺎﺗﯽ ﻣـﻮﺛﺮ از ﻣﺸـﮑﻼت ﺧـﻮد ﺑﮑﺎﻫﻨﺪ. اﯾﻦ ﻧﯿـﺎز ﺑـﻪ ﻃـﺮح رﻫﯿﺎﻓـﺖ ﺑـﺎزآﻓﺮﯾﻨﯽ ﺷـﻬﺮي ﮐـﻪ ﻣﺎﻫﯿـﺖ ﭘﻮﯾـﺎ و ﺑﻠﻨـﺪ ﻣـﺪﺗﯽ را اﻧﻌﮑـﺎس ﻣـﯽ داد، ﻣﻨﺠـﺮ ﮔﺮدﯾﺪ(Carley,1995;107) ﮐﻪ در ﻓﺼﻞﻫﺎي آﺗﯽ ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ.

کلیدواژه : اﻓﺖ ﺷﻬﺮی
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها