سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

نظام برنامه‌ریزی شهری در آمریکا

نظام برنامه‌ریزی شهری در آمریکا

بررسی تجارب برنامه‌ریزی راهبردی در آمریکا:

برنامه‌ریزی شهری در آمریکا به علل مختلف تأثیری چشم‌گیر )مثبت و منفی( در تحولات شهرسازی جهان داشته است. ازجمله عوامل این تأثیرگذاری می‌توان به روابط سنتی عمیق آن با شهرسازی انگلستان، نفوذ سیاسی، اقتصادی در جهان، تعدد دانشکده‌های شهرسازی و جذب دانشجویان خارجی، تنوع تجارب و روش‌ها و غیره اشاره کرد. برخی از دستاوردهای شهرسازی آمریکا که به سایر کشورهای جهان رسوخ یافته است بارت‌اند از: ضوابط منطقه بندی، مفهوم واحد همسایگی ،معماری منظر و طراحی شهری، استاندارهای سرانه کاربری زمین ،مدل‌سازی در شهرسازی، و … با توجه به این ملاحظات می‌توان گفت که نظام برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای در ایالت متحده،

اولاً: با تمام نظام‌های دیگر جهان متفاوت است؛

ثانیاً؛ بسیار پیچیده، متنوع و پرتضاد است؛

ثالثاً؛ بسیار پرتحرک و تغییرپذیر است؛

رابعاً؛ علیرغم همه‌ی مشکلات و پیچیدگی‌های خود تأثیری بارز در شهرسازی جهان داشته است.

تحولات شهرسازی در ایالت متحده تاب ویژگی‌های خاص این کشور بوده که اهم آنها بارت است از:

– وجود نظام فدرالیسم و دم تمرکز –

تسلط مالکیت خصوصی زمین –

تسلط نقش اقتصاد آزاد –

تسلط اتومبیل و حومه‌نشینی

– تأثیر جنبش‌های سیاسی و اجتماعی .

بر همین اساس تحولات برنامه‌ریزی در ایالت متحده، برخلاف سایر کشورهای اروپایی، به‌صورت تدریجی، پراکنده، ناموزون و متعارض رخ‌داده، به‌نحوی‌که شناخت و تحلیل آن نیز به قول “پیتر هال” بسیار دشوار است.

با توجه به نکات یادشده می‌توان گفت که اگرچه در دهه‌های اخیر، روند تحول برنامه‌ریزی شهری در آمریکا، به‌طورکلی به سمت برنامه‌ریزی راهبردی و برنامه‌ریزی رفاه اجتماعی بوده است. اما این تحول به‌صورت رسمی و فراگیر )مثل انگلستان( صورت نگرفته، بلکه با تغییر تدریجی در عرصه‌های مختلف به بار نشسته است. به‌طورکلی مطالعات صورت گرفته نشان می‌دهد که محورهای این مطالعه به شرح زیر می‌باشد:

– تغییر در مفهوم توسعه اقتصادی-اجتماعی –

تحول در وظایف و اهداف طرح‌های توسعه شهری

– تحول در برنامه‌ریزی کاربری زمین – تحول در ضوابط منطقه بندی –

گرایش به حفاظت محیط‌زیست و میراث فرهنگی

– گرایش به مشارکت و مدیریت توسعه و مران –

گرایش به برنامه‌ریزی دموکراتیک و حمایتی .

نظام برنامه‌ریزی در آمریکا:

سازمان حکومتی کشور ایالت متحده از سه سطح تشکیل‌شده است:

– دولت فدرالی

– دولت‌های ایالتی

– دولت‌های محلی

به‌موجب قانون اساسی آمریکا، حاکمیت میان دولت فدرال و دولت ایالتی تقسیم‌شده است. هر دولت ایالتی، نیز تعدادی دولت محلی ایجاد می‌کند. درنتیجه مجموعه گسترده و پیچیده‌ای از دولت‌های متعدد و متنوع محلی به وجود آمده است. البته کارکردهای هر دولت و حوزه اختیارات هر یک از این دولت‌ها در ایالت‌های مختلف تفاوت می‌کند. برخی از دولت‌های ایالتی وظیفه‌هایی دارند که در ایالت دیگر به عهده دولت‌های محلی است)مهدی زاده،147،1385-148.)در آمریکا در بالاترین سطح، نهاد مسکن و برنامه‌ریزی دولت فدرال قرار دارد؛ که وزارت مسکن و مران شهری نامیده می‌شود. این نهاد مشابه به یک وزارتخانه اروپایی است. وزارت مسکن و مران شهری به‌واسطه نظارت مرکزی خود، می‌تواند نفوذ قابل‌توجهی بر دولت‌های محلی در سراسر ایالت متحده اعمال کند. اما این نهاد از اختیارات مشابه ناهمتای خود در انگلستان برخوردار نیست؛ ینی قدرت لازم برای دخالت و نظارت برنهادهای محلی برنامه‌ریزی، مثل حق تصویب و تجدیدنظر در طرح‌ها و تأمین زمین لازم برای مران را .)150-1385،148،مهدی زاده)ندارد

2-6-3 ویژگی‌های برنامه‌ریزی شهری در آمریکا

نقش فدرالیسم در برنامه‌ریزی آمریکا:

به دلیل وجود نظام فدرال و رواج لیبرالیسم اقتصادی در آمریکا، امکان برنامه‌ریزی متمرکز ملی در این کشور وجود ندارد. به همین دلیل در هر یک از 50 ایالت آن، نهاد برنامه‌ریزی مستقل، در بالاترین سطح به وجود آمده که در برخی موارد به حوزه‌های برنامه‌ریزی منطقه‌ای تقسیم می‌شود. امروزه در آمریکا برنامه‌ریزی شهری در سطح شهری و منطقه‌ای انجام می‌شود؛ و در برخی از وظایف آن درزمینهٔ حمل‌ونقل، تأمین آب، دف فاضلاب، کاهش آلودگی و توسعه اقتصادی در چارچوب منطقه‌ای به اجرا درمی‌آید؛ بی‌آنکه واقعاً تحت نظارت همه‌جانبه‌ی یک حکومت قرار داشته باشد)مهدی زاده،150،1385-152.)

نقش نهادهای مومی در برنامه‌ریزی آمریکا:

نحوه‌ی شکل‌گیری و توسعه اولیه شهرهای آمریکا بیش از هر عامل دیگری تحت تأثیر رشد اقتصادی و جست‌وجوی درآمد ساکنان و مهاجران بود که اساساً فعالیتی فردی محسوب می‌شد؛ و دولت بیشتر به نوان یک تسهیل‌کننده فعالیت بنگاه‌های خصوصی عمل می‌کرد تا به‌عنوان دستگاهی برای ایجاد نظام و نظارت. بنابراین فلسفه خصوصی‌گرایی در سرزمین آمریکا به شکل یک جریان قالب درآمدهاست؛ که علی‌رغم تغییرات خود، همچنان به نوان یک نیروی مهم در جامعه‌ی معاصر آمریکا باقی است.اما در کنار روند خصوصی‌گرایی، دو عامل اساسی دیگر باعث رشد نهادهای بخش مومی گردید: نخست نیاز به ایجاد زیرساخت‌های توسعه اقتصادی-اجتماعی و دوم رشد مسائل و مشکلات شهری که درنتیجه به‌تدریج شورای شهر و شهرداری‌ها قوت گرفتند و فعالیت‌های بخش خصوصی را تحت تأثیر قراردادند. این وضعیت به شکل‌گیری نهادهای برنامه‌ریزی و مدیریت محلی به اشکال مختلف، در ایالت و نواحی مختلف منجر گردید)مهدی زاده،15،1385-154.)

نقش عوامل سیاسی و اجتماعی در برنامه‌ریزی در آمریکا:

در ایالت متحده آمریکا برنامه‌ریزی مومی و تصمیمات مهم فدرال و دولت‌های ایالتی تحت تأثیر مستقیم شرایط سیاسی، رقابت‌های انتخاباتی میان دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات و جنبش‌های اجتماعی قرار دارد. به  نوان مثال:

o فشار مشکلات و جنبش ای اجتماعی:

در اواسط دهه‌ی 1960 ،زیر فشار جنبش‌ها و مشکلات اجتماعی ،گرایش جدیدی در عرصه ی برنامه‌ریزی آمریکا به ظهور رسید که به‌عنوان برنامه‌ریزی حمایتی و برنامه‌ریزی عدالت معروف شده است. نظر مدیران و برنامه ریزان شهری را بیش‌ازپیش به سمت اهداف اجتماعی و دالت طلبی در توسعه و مران جلب نمود)مهدی زاده،160،1385- .)161

o جنبش محیط‌زیست:

سیاست ملی حفاظت محیط‌زیست در آمریکا در قانون ملی محیط‌زیست )NEPA )بازتاب پیداکرده سات. که به‌موجب آن تمام فعالیت‌های مربوط به توسعه و مران می‌باید ازنظر محیط‌زیست مورد ارزیابی قرار گیرد و برای آنها گزارش اثرات زیست‌محیطی تهیه شود)مهدی زاده،161،1385-162.)

طرح‌های توسعه شهری در آمریکا

اولین طرح جامع در سال 1925 برای شهر “سین سیناتی” تحت تأثیر نظرات پاتریک گدس به مرحله اجرا گذاشته شد و در سال 1928 قانون برنامه‌ریزی شهری در آمریکا برای رسمیت بخشیدن به طرح‌های جامع به تصویب رسید.در دهه‌های 1940 و 1950 در غیاب یک نظام قانونی یکپارچه ،عناوین گوناگونی برای طرح‌های توسعه عمران شهری مانند طرح مومی، طرح جامع، طرح اصلی و طرح شهری همگی بر اساس الگوی برنامه‌ریزی جامع ،به کار می‌رفت.

در سال 1968 با انتشار کتاب اصول و روش‌های برنامه‌ریزی توسط ویلیام گودمن به‌عنوان یک مرج مهم ،تعریف جدیدی از طرح جامع در راستای تعیین اهداف راهبردی در نظر گرفته شد:

طرح جامع یک سند رسمی مومی است که به‌عنوان راهنمای تصمیمات در مورد توسعه و مران کالبدی جامعه شهری به تصویب نهاد محلی می‌رسد و مسیر کلی توسعه و مران آتی شهر را ازنظر مسئولین قانونی برای دوره 20 تا 30 ساله بدی معلوم می‌کند.بر اساس این کتاب برنامه‌ریزی استراتژیک جایگزین طرح‌های جامع سنتی می‌شود که شباهت زیادی با الگوی ساختاری انگلستان دارد. در همین راستا دیدگاه فرآیندی در برنامه‌ریزی توسط فالودی در اواخر دهه 1960 و اوایل 1970 ارائه گردید.

  • دلیل تهیه طرح جامع

در آمریکا حکومت‌های محلی طرح جامع را به دلیل زیر تهیه می‌کنند

ارائه تصویر وسیع از جامعه ایالتی است که حکومت محلی در آن قرار دارد.

طرح روشی را برای هماهنگی اقدامات بسیاری از ارگان‌ها درون حکومت به دست می‌دهد.

طرح از طریق جم آوری مطالعات موردنیاز و تحلیل آنها، معیاری را از اثبات برای اقدام حکومت به دست می‌دهد و امکان‌پذیری انجام موارد اختیاری را محدود می‌کند.

طرح با جلب مشارکت فعال فرصتی را برای روشن شدن عقاید مقامات انتخابی و انتصابی محلی، بخش‌های حکومت محلی، شهروندان، انجمن‌های صنفی، سازمان مردمی و گروه‌های مذهبی فراهم نموده و تصور بهتر از جامعه‌ای که آنها تالش به ایجاد آن کرده‌اند، می‌دهد

فرآیند تهیه طرح همراه با کارگاه‌ها، برداشت‌ها، نشست‌های همگانی و جلسات شنودهای مومی آن، امکان برقراری ارتباط دوطرفه بین شهروندان و شهر سازان و مسئولین را درزمینهٔ تصویری از جامعه و نحوه دستیابی به آن تصویر می‌دهد..)اتمادی و دیگران،17،1386-18)

بخش خصوصی برای تصمیم‌گیری می‌تواند به طرح جامعی که به‌خوبی تهیه‌شده است، مراجعه کند تا درکی از مسیر حرکت جامعه درزمینهٔ کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و حمل‌ونقل در آینده به دست آورد. و این امر موجب کنترل سرمایه‌گذاری عمومی، کنترل عوامل ساخت‌وساز یا توسعه گران می‌شود.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها