سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

مرور تجارب برنامه­ ریزی تجدید حیات شهری در جهان

مرور تجارب برنامه ­ریزی تجدید حیات شهری در جهان

3-2-1- مرور برنامه ریزی تجدید حیات شهری در کشورهای بیشتر توسعه یافته

اغلب کشورهای بیشتر توسعه یافته رویکرد بسیار مطلوبی نسبت به تجدید حیات شهری محلاتی که دچار فرسودگی شهری شده اند، در پیش گرفته‌اند و سعی کرده‌اند با اتخاذ راهکارهایی مناسب مرکز شهر را به فضای بسیار مطلوبی در ساختار شهر تبدیل نمایند تا از طریق ارائه روش ها و راهکارهایی، فرسودگی شهری را از طریق ساز و کار مطرح شده در این زمینه کاهش دهند.

در مرور تجارب برنامه­ریزی تجدید حیات شهری کشورهای بیشتر توسعه یافته سعی شده است کشورهایی انتخاب شوند که در زمینه تجدید حیات پیشرو بوده و از تجارب بالایی در این زمینه برخوردار باشند.

 

3-2-1-1- بریتانیا[1]

زمینه های فرسودگی شهری در انگلستان ما بین دو جنگ و به طور شدیدتر بعد از جنگ جهانی دوم آغاز شد. فرسودگی شهری از انتقال جمعیت و اشتغال از مراکز شهری بزرگ و قدیمی به حومه ها و شهرهای کوچکتر و از شهرهای شمالی به شهرهای جنوبی اتفاق افتاد. این امر سبب گردید تا برنامه ریزان و تصمیم گیران به فکر چاره جویی درباره از میان برداشتن فرسودگی در این شهرها باشند.

به طور کلی ابعاد تجدید حیات مرکز شهری در بریتانیا در سه قسمت عمده به شرح ذیل خلاصه می گردد:

1- تجدید حیات اقتصادی : شامل هماهنگی بیشتر بین بخش خصوصی و عمومی، توسعه فعالیت های کوچک مقیاس، خود اشتغالی و خلق مشاغل موقتی، به کارگیری الگوی حفاظت و بهسازی به جای  نوسازی، توسعه کارگاه های کوچک، گسترش برنامه های آموزشی و تربیتی و …s and Sykes,2000) (Robert .

2- اصلاح و بهبود توده مسکن مرکز شهر: شامل بررسی وضعیت مسکن از لحاظ قدمت، نحوه تصرف (ملکی و استیجاری) شناسایی فرآیندهایی که باعث گستردگی فرسودگی و عدم تمایل سرمایه گذاران در این منطقه می گردد، مشکلات بازار مسکن، نقش انجمن های مسکن به ویژه نرخ ساختمان سازی در بین فعالیت های شورایی، بخش داوطلب غیرانتفاعی و…(همان منبع).

3- تامین امکانات و خدمات اجتماعی: اصولا سیاست تجدید حیات مراکز شهری از ملاحظه مسایل اجتماعی محرومیت و مشکلات ساکنان مراکز شهری منشا گرفته است. لذا فعالیت هایی از قبیل بررسی مسایل اقلیت های نژادی و چگونگی پراکنش در سطح شهر و جذب شدن آنها به فرهنگ مهمان، کاهش تنش ها، توسعه فعالیت های آموزشی، تدارک امکانات تفریحی و خدمات عمومی، اجتماعی، رفاهی و بهداشتی و… را شامل می شود (همان منبع).

3-2-1-1-1- لندن[2]

در راستای خط مشی های تجدید حیات شهری، دولت مرکزی انگلستان در زمینه های اقتصادی، اجتماعی، سازمانی، کالبدی و محیطی برنامه های متعددی تعریف نمود که در قالب آنها سازمان ها و پروژه های برنامه تجدید حیات شهری شکل گرفتند. یکی از نمونه های برنامه تجدی حیات شهری در بریتانیا، برنامه تجدید حیات شهری لندن است. این برنامه در راستای راهبرد ملی نوسازی واحد همسایگی با افق   10 تا20 ساله تهیه گردید(Greater London Authority,2002)(جدول 3-1).

جدول 3-1- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری لندن

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
لندن – کمبود مسکن، بخصوص مسکن مناسب

– بالا بودن اجاره واحدهای مسکونی ساکنان

– بالا بودن اجاره تسهیات موجود از قبیل مغازه

– تغییر در شرایط زندگی

– اجازه به جوامع محلی جهت اعلام نیازها و اولویت هایشان

– ایجاد همکاری بین بخش دولتی، خصوصی، داوطلبانه و سازمان های اجتماعی  به منظور اعمال نفوذ به صورت محلی جهت دستیابی به اهداف موردنظر برنامه

– تمرکز و شکل دهی فعالیت های کنونی و آتی سازمان های درگیر آنگونه که آنها بطورکارآمدی نیازها و اولویت های ی جامعه را پوشش دهند

– دستیابی به توسعه پایدارهم در سطح محلی و هم سطوح گسترده تر با اهداف محلی و اولویت های مربوط به آن

– انجمن دولتی لندن

– دفتر عمران شهر لندن

– اداره تصمیمات راهبردی اجتماعی

 

– ساخت مسکن جدید

– توسعه مجدد و جلب اعتماد ساکنان از مزایای توسعه مجدد

– نوسازی واحدهای همسایگی و برنامه­ریزی تجدید حیات مبتنی بر جامعه

 

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری لندن

3-2-1-1-2- بلفاست[3]

بیش از یک چهارم جمعیت ایرلند شمالی، در قسمت هایی از شهرها ساکن هستند که دچار فرسودگی شهری گردیده است. مردمی که در این محدوده ها زندگی می کنند بیکار بوده و زمانی که مشغول به کار می شوند، دستمزدهای پایینی را دریافت می کنند. فشارهای اقتصادی ناشی از بیکاری و درآمد پایین با مسائل اجتماعی از قبیل سطح پایین بهداشت، سطح پایین آموزش و سطح بالایی از ارتکاب جرم و بزه کاری ارتباط نزدیکی دارد. علاوه بر این مسائل و مشکلات اقتصادی منجر به مسائل کالبدی از قبیل ساختمان ها و زمین های متروکه و همچنین ارائه خدمات ضعیف گشته است. طرح ذکرشده به منظور توسعه کالبدی، تجدید حیات اجتماعی و اقتصادی این قسمت ها صورت گرفت(جدول 3-2).

 

 

 

 

جدول3-2- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری بلافست

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
بلفاست – بیکاری و درآمد پایین

– مشکلات اجتماعی از قبیل سطح بهداشت پایین، سطح پایین آموزش و سطح بالایی از ارتکاب جرم و بزه کاری

– مشکلات کالبدی از قبیل ساختمان ها و زمین های متروکه

– اطمینان به مردم که توانایی بهبود کیفیت زندگی خود را دارند

– توسعه فعالیت های اقتصادی در محدوده های دچار فرسودگی شهری

– بهبود شرایط اجتماعی ساکنان از طریق بهبود خدمات عمومی

-کمک به ایجاد محیطی پایدار، ایمن و جذاب در محدوده های دچار فرسودگی شهری

– شهرداری – پر کردن فضاهای خالی با تاسیسات یا ساختمان ها

– بهبود کیفی مکان های مهم و حیاتی

– کنترل آلودگی و مدیریت دفع مواد زاید

– مقابله با مسائل اجتماعی رویاروی ساکنان

– ایجاد اشتغال برای ساکنان

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری بلافست

3-2-1-1-3- گلاسکو[4]

این شهر دارای شهرک های صنعتی متعدد با صنایع تولیدی است. این شهر بعد از جنگ جهانی دوم با کاهش اشتغال، به علت تعطیلی کارخانه ها، نسبت بالایی از افراد بزرگسال، بیوه، بازنشسته، معلول ذهنی و جسمی روبرو بود. از این رو دولت پروژه ای را برای محدوده قدیمی شهر گلاسکو به اجرا گذاشت(نامداری،1385: 52) (جدول 3-3).

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
گلاسکو – کاهش اشتغال، به علت تعطیلی کارخانه ها

– نسبت بالایی از افراد بزرگسال، بیوه، بازنشسته، معلول ذهنی و جسمی

– برنامه ریزی و توسعه حیات صنعتی، محیطی و اجتماعی ناحیه

– افزایش رقابت ساکنین در تامین اشتغال

– تاکید بر توانایی بالقوه

– ایجاد اعتماد در ساکنین  ناحیه

– دفتر توسعه اسکاتلند – نوسازی نواحی صنعتی متروکه

– ایجاد و گسترش حجمی عرصه های کوچک کارگاهی

– ارئه کمک های مالی به شرکت های کوچک

– آموزش و تربیت نیروی کار

– بهسازی و مدرنیزه کردن واحدهای مسکونی و تجاری

– احیا زمین های متروکه و خالی

جدول3-3- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری گلاسکو

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری گلاسکو

 

 

 

 

 

 

 

3-2-1-1-4- لیورپول[5]

در طول سه دهه گذشته، لیورپول نسبت به شهرهای دیگر انگلستان و اروپا بازسازی شهری بیشتری را تجربه کرده است بدون شک از سال 1971 این شهر باید به سیر نزولی جمعیت (در حدود یک چهارم) به انضمام از دست دادن نیمی از صنایع تولیدی خود واکنش نشان می داد. علاوه بر آن لیورپول میزبان حجم گسترده ای از تجربه های گوناگون و ابتکارات در بازسازی شهری بوده است,Fraser and Percy,2003:34-54) (Couch.

پیشنهادهای ارائه شده در برنامه ی تجدید حیات شهری  در چهار دسته عمده  نگرش مردمی(افزایش فرصت های شغلی و ارتقای عمده کیفیت زندگی مردم محلی)، چشم انداز کار آفرینی و بخش های رشد،  چشم انداز کالبدی و نگرش مدیریتی بود(همان منبع).

جدول3-4- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری لیورپول

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
 

لیورپول

– میزان بالای بیکاری و میزان بالای شاغلین کارگر

– درآمدهای پایین

– اماکن متروکه و فرسودگی کالبدی مساکن

– زیرساخت ها و به ویژه معابری فرسوده و  با کارآیی پایین

– محرومیت اجتماعی و از بین رفتن تدریجی سرمایه های اجتماعی و قانونی گریزی

– وجود بزهکاری و وحشت از بزهکاری

– امکان دستیابی به تحصیلات در حد پایین

– میزان امید به زندگی در حد پایین

– نیاز به آموزش مهارت های شخصی

 

– توسعه اقتصادی با پایه های اجتماعی

– توسعه زیر ساخت های محیطی

– جلب مشارکت مردمی و سرمایه گذاری بخش خصوصی

– جلوگیری از ازبین رفتن سرمایه های اجتماعی

-کیفیت شغلی مناسب

-کیفیت مسکن مناسب

-کیفیت تحصیلات مناسب

-کیفیت بهداشت مناسب

-کیفیت محیط زیست مناسب

 

 

– شورای شهر

– تعاونی مسکن

– شورای محلی واکس هال

– مراکزآموزشی

– شرکت های کوچک

– ایجاد ابزار خاص برای حمایت از توسعه شرکت های کوچک

– شراکت با موسسات آموزش عالی فن آوری مدرن و حرفه مشاوره ای

– افزایش پتانسیل سرمایه گذاری در تغییر خدمات بهداشتی- درمانی

– افزایش فعالیت های گردشگری بر پایه ارتقای جذابیت های اصلی منطقه

– افزایش فرصت های شغلی برای مردم محلی

– ارتقای عمده کیفیت زندگی مردم محلی به واسطه پذیرفتن معیارها : حق انتخاب گوناگون مسکن، بهبود محیط سکونت، ارتقای تسهیلات اجتماعی، خلاقیت، تسهیلات بهداشتی و فرهنگی

– ایجاد شورای محلی

– ایجاد سازمان آموزش های رسمی و آزاد را برای مردم محلی

– طرح حمل و نقل منطقه

– رابطه کاری بهتر و هماهنگی بین بنگاه ها و سهامداران در منطقه

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری لیورپول

3-2-1-2- آتن[6]

تجدید حیات در شهر آتن به منظور ایجاد چارچوب هایی جهت حمایت اجتماعی، تدوین طرح بنیادی برای آتن[7]، سازمان دهی بازی های المپیك[8] در آتن در سال 2004 و در راستای برنامه نوآوری شهری كمیسیون اروپا، برنامه عملیاتی برای منطقه آتن (2000ـ2006) و برنامه «نجات آتن»صورت گرفت (36-39:UNDP:2004) (جدول 3-5).

جدول3-5- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری آتن

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
 

آتن

– گسترش شهرك های غیرقانونی

– تراكم بحرانی ترافیك و مشكل آلودگی

– ناكارآمدی سیستم جمع آوری باله

– وجود مكان های غیرقانونی دفع زباله

– تجدید حیات تعادل اكولوژیكی

– بهسازی كیفیت زندگی

– حمایت و سامان دهی مجدد بخش تولید

– تقویت انسجام اقتصادی و اجتماعی

– دبیر كل منطقه آتیكا

– وزارت محیط زیست

– برنامه ریزی فیزیكی

-كارهای عام

-آتن 2004

– اجرای برنامه عملیاتی محیط زیست و بهبود كیفیت زندگی

– مداخله در توسعه و بهبود جریان ترافیك

– اجرای برنامه منابع انسانی (آموزش، زیرساخت، بیكاری و محرومیت اجتماعی)

– تقویت سازمان دهی مسئولان محلی (زیر ساخت اولیه، كیفیت زندگی)

– تكمیل پروژه های نیمه تمام و حمایت فنی از آن.

– مدیریت منابع آب و ارائه راهكارهایی در ارتباط با آن

مدیریت زباله های جامد

– حفاظت از تنوع زیستی و زیستگاه های طبیعی و مدیریت جنگل

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری آتن

3-2-1-3- بارسلونا[9]

در تجدید حیات شهر بارسلونا، پروژه های طرح كلان شهر بارسلونا 1976، طرح های ویژه اصلاحات داخلی[10]، شناسایی نواحی مركزی جدید[11]، طرح روال منسجم[12]، طرح اقدامی شهرداری[13] 2000ـ2003، طرح راهبردی بارسلونا 2000  مدنظر قرار گرفته  بود (38-39:UNDP:2004). به این منظور و با هدف هدایت، هماهنگ سازی و افزایش شان طرح های شهری در منطقه كلان شهری و اجازه تصویب طرح كلی كلان شهر در سال 1976 این طرح در دستور کار  قرار گرفت(archnet:2005)(جدول 3-6).

جدول3-6- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری بارسلونا

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
بارسلونا – زوال و خالی از سكنه شدن مراكز تاریخی

– سرازیر شدن بیش از حد جمعیت به درون مناطق دیگر

– گسترش برنامه ریزی نشده  مناطق شهری

– هدایت، هماهنگ سازی و ارتقاء جایگاه طرح های شهری در منطقه كلان شهری و اجازه تصویب طرح كلی كلان شهر در سال 1976 – شهرداری بارسلونا – مداخله در احداث شهر درون فضای شهری ایجاد شده

– مدیریت فضاهای مركزی جدید و بهسازی فضاهای آسیب­دیده

– تغییر فضاهای متروك، بهسازی زیرساخت ها

– اجرای عملیات آموزشی مجدد در مورد فضاهای عمومی

– توسعه شهری جدید با تاكید بر دانش، فرهنگ و پایداری

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری بارسلونا

3-2-1-4-  تجدید حیات شهری در چهار محله شهر پکن[14]

این مورد، از چهار پروژه که در بخش مرکزی شهر پکن  به اجرا در آمده، تشکیل می شود. همه آنها پروژه هایی مسکونی بوده اند و در زمین هایی به اجرا در آمده اند که قبلاً محله های مسکونی قدیمی در آنها قرار داشته اند و در بخش قدیمی پکن، در امتداد یا داخل دومین کمربندی شهر، واقع شده اند. آنها از جمله نخستین پروژه های تجدید حیات محله ای به شمار می آیند که در چارچوب  برنامه ی مسکن تکمیل شده است و تنها نمونه هایی هستند که مردم در آنها ساکن شده اند(Marie,1990).

 

 

جدول3-7- برنامه ی تجدید حیات در چهار محله مرکزی پکن

محدوده مشخصات عمومی مشکلات هدف نوع تجدید حیات الگوی جابه جایی کاربرد زمین جنبه های مثبت ومنفی پروژه
ژیائوهوکانگ – مجموعه مسکونی کوچکی و گونه های ساختمانی الهام گرفته از معماری سنتی – تراکم جمعیتی زیاد

– فقدان تسهیلات اولیه

 

– حفظ ترکیب جامعه محلی از طریق اسکان مجدد ساکنان اصلی در همان مجموعه و ارتقای استانداردهای زندگی به کمک تامین آنها در خانه هایی با ساخت بهترو  فضای انباری بیشتر – حفاظت از ساختار محله ی اصلی و الگوی استفاده از زمین

– حفظ مسکن بومی و ترکیب مسکن جدید با گونه ی سنتی

– همه ساکنان اصلی پس از نوسازی به این مجموعه بازگردانده شدند – ترکیب انواع کاربردها مانند مسکونی،تجاری و خدماتی

– تشویق ساکنان به ایجاد واحدهای تجاری کوچک در جلوی منزل

 

جنبه مثبت: حفظ ساختار اجتماعی و کالبدی محله اصلی و حفظ الگوی خیابان و درختان، کاربرد مصالح ساختمانی سنتی، استفاده از مفاهیم به عاریت گرفته از معماری سنتی

جنبه منفی: فقدان حرکت مرکزی و شبکه گاز و محدود بودن فضای زندگی ساکنان

دونگ یوان – مجموعه مسکونی و پرتراکم با الهام از خانه های سنتی در اطراف حیاط های مشترک کوچک

 

– فقیرترین منطقه در میان چهار منطقه مرکز شهر

– شبکه های پیچیده و دسترسی ناپذیر از گذرهای تنگ شهری

– تراکم جمعیتی فوق العاده زیاد محله

– محیطی مرطوب و در معرض سیل های متعدد

– سیستم دفع آب های سطحی ضعیف

– اسکان مجدد کلیه ساکنان اصلی – حفاظت از ساختار محله ی اصلی و الگوی استفاده از زمین

– حفظ مسکن بومی و ترکیب مسکن جدید با گونه ی سنتی

-کلیه ساکنان اصلی پس از یک سال زندگی در مسکن موقتی به مجموعه مسکونی بازگشتند – مسکونی

– جلوگیری از ایجاد واحدهای تجاری مقابل واحد مسکونی

جنبه مثبت: حفظ ساختار اجتماعی

جنبه منفی: اولویت دادن ملاحظات اقتصادی بر دیگر جنبه های تجدید حیات

هیوای بای شو – ناحیه ی مسکونی فشرده با ساختمان های یک طبقه

 

– نواحی فشرده، متراکم و شرایط نامطلوب زندگی – بهبود شرایط زندگی ساکنان – تجدید حیات بزرگ مقیاس

– نوسازی گسترده

– بخشی از ساکنان اصلی پس از نوسازی به این محله بازگشتند – مسکونی،تجاری،خدماتی،فضای سبز

– جلوگیری از ایجاد واحدهای تجاری مقابل واحد مسکونی

جنبه مثبت: حفظ ترکیب اجتماعی ساکنان

جنبه منفی: دسترسی های کنترل نشده،کارایی پایین در نحوه ی استفاده از اراضی

هویی کو – بافت متراکم خانه های یک طبقه حیاط دار – فرسودگی ساختمان های مسکونی – بهبود شرایط زندگی ساکنان – تجدید حیات بزرگ مقیاس

– نوسازی گسترده

– جابه جایی کامل جمعیت اصلی بود که در آن هیچ یک از ساکنان قبلی پس از نوسازی به آن بازنگشته اند -کاربردهای مسکونی، تجاری،خدماتی، فضای سبز

 

 

جنبه مثبت:کیفیت بالا در ساخت،اندازه ی بزرگ واحدهای مسکونی

جنبه منفی: جابه جایی کامل ساکنان و عدم حفظ ترکیب اجتماعی

ماخذ: احسانی، 1388: 73

 

3-2-2- مرور برنامه ریزی تجدید حیات شهری در کشورهای کمتر توسعه یافته

به دنبال توجه کشورهای بیشتر توسعه­یافته به رهیافت تجدید حیات شهری، در اغلب کشورهای کمترتوسعه یافته نیز این مقوله پی گیری شده و در دستورکار برنامه­ریزی شهری این کشورها قرار گرفت.

در مرور تجارب برنامه ریزی تجدید حیات شهری کشورهای کمتر توسعه یافته سعی شده است که کشورهایی که ساختار کالبدی،  فرهنگی مشابهی با ایران دارند انتخاب شوند.

3-2-2-1- حلب[15]

این پروژه به منظور تجدید حیات شهری نواحی قدیمی حلب در سال1992م. صورت گرفت. آسیب حدود 20 درصد از ناحیه قدیمی در نتیجه اجرای یك طرح بنیادی از طریق تخریب واحدهای مسکونی حیاط دار سنتی به عنوان مشكل عمده حلب قدیمی عنوان گردید. پروژه تجدید حیات شهری حلب اصلاح ناحیه شهری شهر قدیمی حلب به منظور بهبود شرایط موجود در شهر در دستور کار قرار گرفت. هرچند که در خلال اجرای پروژه آزمایشی مشكلاتی بوجود آمد، اما این مشكلات را می توان به عنوان درس هایی برای برنامه های جدید مدنظر قرار داد تا برنامه های  جدید ارتباط روان تری با ساكنان داشته باشند و همكاری بهتری صورت بپذیرد و پروژه تجدید حیات شهری سریعتر، كارآمدتر و حرفه ای تر انجام گیرد(akdn:2005)(جدول3-8).

در برنامه جامع، ناحیه ی مرکزی را به صلیب کشیدند و تمام زندگی شهری که پنج هزار سال دوام آورده بود را در داخل خیابان های جدید الاحداث منزوی کردند. در طی سه دهه گذشته با کارگیری سرمایه شهرداری به منظور ایجاد مناطق جدید و برنامه ریزی شده، گرایش طبقه مرفه و متوسط مردم به قسمت های نوساز و جدید، ضربه ای جدی به بافت تاریخی زده است. از طرفی به نظر می رسد، منفعت شهرداری، که دارای سرمایه محدودی می باشد، در این بود که هسته تاریخی شهر به دست فراموشی سپرده شود (همان منبع).

 

 

 

 

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
حلب – آسیب حدود 20 درصد از ناحیه قدیمی در نتیجه اجرای یك طرح بنیادی از طریق تخریب واحدهای مسکونی حیاط دار سنتی

– مهاجرت ساکنان اصلی و شاغلان به محلات دیگر و مهاجرت های پی در پی روستاییان به ناحیه

– تغییر ساختار اجتماعی در محدوده

– رکود اقتصادی در بافت و کاهش جمعیت ساکن به یک سوم

– وجود مسائلی چون فرسودگی شبکه زیر ساخت ها

– تصویر ذهنی منفی مردم نسبت به ناحیه ی فوق

– انزوای محلات در پشت خیابان های جدید الاحداث

– سر برآوردن ابنیه بلند مرتبه در امتداد خیابان های جدیدالاحداث به واسطه وجود این طرح

– حفظ ناحیه ارزشمند و بی نظیر شهر قدیمی و كاستن سرعت روند بدتر شدن مناطق مسكونی

– اتخاذ گام های سریع جهت شناسایی نیازهای استقراری ساکنان شهر قدیم

– ایجاد نظام های نهادی، اداری و رسمی دارای حد موجهی از استقلال

– جست و جو به منظور توسعه منابع مالی و ایجاد ارتباط با سایر نهادهای بومی و بین المللی

– شهرداری

– صندوق عرب

– موسسه خیریه ای و فرهنگی آقاخان

– دولت سوریه

– اقدامات فوری جهت تعمیر اضطراری واحدهای مسکونی خانواده های كم درآمد و مرمت زیرساخت های همگانی آسیب دیده

– نوسازی خانه ها و املاک در همه مقیاس ها

– بهبود زیر ساخت های فنی

– تبدیل ترافیک عبوری به ترافیک مقصدی و گذاشتن پارکینگ و آرام سازی ترافیک در اطراف قلعه قدیمی

– مدیریت زیر ساخت های اجتماعی

– تدارك یك مطالعه در مورد بازسازی، براساس بررسی های فیزیكی، اجتماعی و اقتصادی

– پیشنهاد یك سیستم سازمانی برای بهسازی قواعد و مقررات مدیریت و تربیت پرسنل در جهت پایداری

– تلاش برای جلب مشاركت تمام سازمان های بین المللی و محلی مربوط و توسعه منابع تامین سرمایه

جدول3-8- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری حلب

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری حلب

3-2-2-2- استانبول[16]

در شهر استانبول متعاقب بازسازی اقتصادی، تلاش هایی جهت تجدید حیات چند محله فقیرنشین انجام شده است. این پروژه ها كه ویژگی های رهیافت تجدید حیات شهری را دارا بودند، نهایتا تبدیل به یك طرح سنتی با جزییات فراوان شدند. دلیل این امر عدم بكارگیری چارچوب حقوقی و سازمانی بود، این پروژه بر تحلیل مفصلی از تمامی نتایج و یک راهبرد واحد و همه جانبه برای حل تمامی مشكلات استوار بود(41:UNDP:2004)(جدول3-9).

 

 

 

 

 

جدول3-9- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری استانبول

  شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
استانبول – فرسودگی  کالبدی و كاركردی

– گسترش شهری بدلیل رشد بالای جمعیت

– فقدان همكاری بین دولت مركزی، مسئولان محلی و سازمان های غیردولتی

– تجدید حیات و بازسازی محله

– بازسازی کالبدی و اقتصادی از طریق – فرآیند ارتقاء کیفیت زندگی

– توقف تخریب ساختمان های تاریخی

– تجدید حیات محله به طور کامل

– ساكنان محلی

– معماران و روزنامه نگاران

– یونسكو

– شهرداری كلان شهر استانبول

– دانشگاه میمارسینان

– نوسازی واحدهای مسکونی قدیمی و مرمت ساختمان های    تاریخی

– بهسازی مناطق عمومی

– ایجاد تسهیلات جدید برای ساكنان محلی

– بهبود تعامل اجتماعی و فرهنگی بین شهروندان

– بهبود كیفیت زیست محیطی محله

– مرمت ساختمان های تاریخی توسط مالكان خصوصی به كمك چندین بنیاد و شهرداری

– سازمان دهی فستیوال ها و سایر فعالیت های فرهنگی به منظور جذب مردم در منطقه

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری استانبول

3-2-2-3- تونس[17]

برنامه فضایی و اقتصادی در تونس امكان برآوردن نیازهای جمعیت مانند مسكن، بهداشت و خدمات آموزشی را ممكن ساخت. اما در عین حال به افزایش نابرابری ها، استفاده از حومه های شهر و دشت و صحراهای اطراف برای شهرسازی كنترل نشده، پدیده آلودگی حاصل از مناطق صنعتی و فاجعه های اكولوژیكی، نیز منجر شد(44:UNDP,2004). به همین منظور تجدید حیات در شهر تونس به عنوان بخشی از روند برنامه ریزی فضایی و اقتصادی در تونس به دلیل وجود مسائل و مشکلات مختلف شهر به اجرا در آمد(archnet,2005)(جدول3-10).

جدول3-10- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری تونس

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
تونس – میزان بالای رشد جمعیت

– توسعه واحدهای مسكونی طبقه پایین جامعه

– عدم تعادل اقتصادی و اجتماعی بین قسمت های مختلف شهر

– تغییر ساختار مهاجرنشینی شهرها و مناطق

– كنترل نسبی ساخت و ساز و فشار جمعیت

– وزارت خدمات و مسكن

– وزارت امور داخلی

– وزارت محیط زیست

– وزارت برنامه ریزی فضایی

– وزارت حمل و نقل

– بازسازی مناطق مسكونی طبقه پایین جامعه كه این باعث شهری سازی خود جوش و كنترل نشده می شد

– حمایت فنی و اقتصادی در خلال فرآیند برنامه ریزی در مناطق مسكونی طبقه متوسط

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری تونس

 

 

 

3-2-2-4- مدینه[18]

مدینه دومین شهر بزرگ زیارتی عربستان سعودی است. مرکز شهر مدینه با حدود 110 هکتار نواحی فرسوده، در فرآیند ارائه برنامه های دوگانه قرار دارد که دارای جمعیت های متفاوتی طی سال می باشد. دولت آل سعود، بدون توجه به حساسیت های تاریخی و با تکیه بر سیاست های نوگرایی دخالت های مستقیمی در مرکز 110 هکتاری این شهر کرده است که امروزه شاهد آن هستیم(احسانی،1388:83-85).

طرح فوق فقط به جنبه کالبدی پدیده فرسودگی بدون در نظر گرفتن علل وجودی آن پرداخته و در نتیجه اجرای طرح نواحی پیرامونی دائما در حال فرسوده شدن است و مشکلات فقط به لایه های بعدی رانده شده و باغات و محله های مسکونی اطراف، در حال تخریب و از بین رفتن هویت محلی است(همان منبع).

جدول3-11- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری لندن

نام  نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
مدینه – وجود فضاهای رها شده بسیار

– عدم کارایی شبکه حمل و نقل

– از بین رفتن باغات و نخلستان های اطراف

– نیاز زائران به هتل های بزرگ و نوساز

– وجود شیعیان از دید سیاسی در بافت پیرامون حرم

– فرسودگی کالبدی

– مشکلات اقتصادی ساکنین اطراف حرم

 

– مدرنیزاسیون و توسعه ی کالبدی همه جانبه(طرح سنت را عامل عقب ماندگی می دانست)

– طراحی با مقیاس انسانی

– مداخله ریز مقیاس و نرم پا و حفظ کریدورهای بصری در اطراف حرم

– حفظ ارزش های تاریخی ومکان های دارای ارزش

– دولت مرکزی آل سعود

– یک شرکت خارجی ( امریکایی )

– تخریب 110 هکتار نواحی فرسوده و از میان برداشتن هر نوع مخالفتی با این اقدام

– ایجاد یک طرح عظیم و با اهمیت معماری

– خالی کردن محدوده از ساکنان بافت

– نوسازی کامل بافت فرسوده با استفاده از مصالح مدرن

– سعی در بزرگنمایی استفاده از مصالح مرغوب و خارجی در تزیینات

 

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری لندن

3-2-2-5- عمان[19]

تا سال 1980 در حدود 25 درصد از مردم عمان در مساكن غیررسمی زندگی می‌كنند. برای رفع مشکلات فرسودگی ناشی از آن، برای عمان  پروژه تجدید حیات تعریف شد.

این پروژه از نظر تأمین منابع حاكی، با بانك جهانی، دولت و بانك مسكن اردن مرتبط بود. بخش توسعه شهری توانست شهرداری را قانع كند تا در مقابل اتخاذ سیاست تخریب مناطق خودرو به كمك تقویت و توانمندسازی ساكنین این مناطق به تغییر و بهبود محیط بپردازد. این پروژه در تغییر شرایط این منطقه به منطقه‌ای با خدمات شهری موفق بود (جدول3-12)(مهندسین مشاور شارستان،1390).

جدول3-12- مشکلات، اهداف، عاملان و اقدامات انجام شده در برنامه­ریزی تجدید حیات شهری عمان

شهر نشانه های وجود فرسودگی/مشکلات اهداف عاملان اقدامات
عمان – عدم امنیت

– ابهام وضعیت مالكیت

– وجود فقر و میزان بالای بیکاری

– فرسودگی کالبدی مساکن

– ازدحام جمعیت

– محدودیت‌های زیرساختی

– شرایط ساخت‌و‌ساز نامطلوب

 

– توانمند سازی ساكنان

– بهسازی كالبدی به كمك مشاركت اهالی

– هویت بخشی

– سهولت بخشی ورود به بازار رسمی

– بانك جهانی

– دولت

– بانك مسكن اردن

– شهرداری

– تامین اعتبار و مدیریت مالی مستمر

– افزایش رونق اقتصادی ناحیه به دنبال تامین زیرساخت ها و اشتغال زایی ناشی از فعالیت بخش مسكن و به سبب آن بهبود وضعیت خانوار

– فراهم سازی تسهیلات تجاری و بازارهای فروش صنایع دستی و نظایر آن

– آموزش مهارت های حرفه ای

– انتقال مالكیت زمین های ساخته شده(تعرفی) به ساكنان و ایجاد تعلق به محل سكونت به كمك مكانیسم های بانكی برای وام

– تقویت روحیه خود باوری

– تشویق و ترغیب سرمایه گذاری محلی

– تعیین صحیح نقش دولت در ارتقا بخشی

– توجه به مشاركت ساكنین در زمینه هایی چون شناخت مشكلات و نیازها، نیروی كار، تامین هزینه های اجرایی و حفاظت از بافت ساماندهی شده

– توزیع صحیح خدمات

– آموزش مقدماتی ساخت مسكن

– تعدیل ضوابط و مقررات ساخت و ساز

– اجازه ساخت مرحله ای

ماخذ: نگارنده،1390، بر پایه تجارب تجدید حیات شهری عمان

 

 

[1] . Britain

[2]. London

[3]. Belfast

[4]. Glasgow

[5] .Liverpool

[6]. Athens

[7]. SPA

[8]. OG

[9] . Barcelona

[10]. PERI

[11]. ZCN

[12], PAI

[13]. PAM

[14] .Beijinj

[15]. Aleppo

[16] Istanbul

[17] .Tunisia

[18] . Medina

[19] . Oman

کلیدواژه : تجدید حیات شهری
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها