سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

نظري به تحولات عمده شهر نشيني و شهرسازي كشور

 

3-1- نظري به تحولات عمده شهر نشيني و شهرسازي كشور

توسعه شهري در مفهوم تاريخي _ اجتماعي خود در واقع بازتاب توسعه اقتصادي _ اجتماعي در مقياس محلي محسوب مي شود. از اين ديدگاه با توجه به تحولات عمومي ايران در دوران جديد مي توان سه مرحله در شهرسازي و شهرنشيني كشور تشخيص داد(مهدي زاده1385، 407).

الف: دوره آشنايي با شهر نشيني جديد (دوره قاجار)

ب: دوره نوسازي شهري و شهرنشيني(1300 الي 1340)

ج: دوره تسلط شهر نشيني و شهرسازي جديد(از سال 1340 تا به امروز)

در دوره اول، زير نفوذ اقتصادي _ سياسي سرمايه داري جهاني، نخستين مظاهر تمدن جهاني در جامعه ايران كه اكثريت مردم آن روستا نشين بودند، رسوخ پيدا كرد. اين امر سبب تغييرات مديريتي _ كالبدي در شهرهاي بزرگ ايران بويژه تهران گرديد. در اين دوره تهران به عنوان پايتخت كشور، به تبعيت از اگوي پاريس رو به توسعه و نوسازي نهاد. در اين دوره مظاهر تمدن صنعتي مثل كارخانه، تلگراف، درشكه، واگن اسبي، راه آهن، اتومبيل، بيمارستان و غيره به جامعه ايران وارد شد.

در دوره دوم، همراه رشد اقتصاد سرمايه داري در كشور زير فشار سياست رسمي “تجدد طلبي” روند شهرنشيني و روند نوسازي شهري قوت گرفت. در آغاز اين دوره با رواج توسعه وسايط حمل و نقل ماشيني، گسترش تاسيسات و تجهيزات جديد شهري، ضرورت نوسازي شهرها در دستور كار حكومت قرار گرفت و در نتيجه نخستين اقدامات شهرسازي به صورت نوعي شهرسازي نظامي به اجرا در آمد. اين روند در سال هاي پس از 1320 با وقفه و ملايم تر همچنان ادامه پيدا كرد. در فاصله سال هاي 1335 تا 1340 اولين طرح هاي جامع توسط مهندسين مشاور خارجي براي چند شهر كشور تهيه گرديد. از جمله اين طرح ها مي توان به طرح آلتون براي سنندج(7-1336)، گيبس براي شيراز(8-1337) و كوكس براي اصفهان(8-1337) اشاره نمود. از عمده عوامل تاثير گذار در برنامه ريزي وشهرسازي كشور در اين دوره تاسيس سازمان برنامه و بودجه سابق در سال 1327 مي باشد كه جرقه­ي اصلي در زمينه تهيه و اجراي برنامه ريزي در كشور به حساب مي آيد.

دوره سوم شهرنشيني و شهرسازي كشور با توجه به تحولات عمده اي كه در اين دوره رخ داده مي تواند به دوره قبل و بعدد از انقلاب اسلامي تقسيم نمود و به صورت جداگانه مورد بررسي و كنكاش قرار داد(مهدي زاده 1385، 408).

 

الف: از سال 1340 تا انقلاب اسلامي ايران

اين دوره از شهرنشيني و شهرسازي در ايران، كه به عنوان دوره رشد شتابان ناميده مي شود، از اواخر دهه 1330 آغاز مي شود، عوامل زمينه ساز اين دوره عبارتست از كوتاي 28 مرداد سال1332، اصلاحات اراضي 1341، اجراي برنامه هاي عمراني افزايش درآمد نفت، هجوم روستائيان به شهرها و قانوني شدن اجراي طرح هاي شهري به صورت طرح هاي جامع، تفصيلي و هادي، تحولات اين دوره در تاريخ شهر و شهرسازي كشور به دليل تاثيرات عمدم شهرسازي كشور بي سابقه بوده است. اين دوره با اصلاحات اراضي در كشور همراه بود همين امر باعث مهاجرت گسترده جمعيت روستايي به شهرها گرديد اين امر به همراه بالا رفتن كيفيت دسترسي مدم به بهداشت و افزايش زاد و ولد باعث تحول عمده اي در جمعيت شهر نشين كشور گرديد(مهدي زاده 1385، 408).

ب: پس از انقلاب اسلامي تا كنون

تحولات شهرسازي و شهرنشيني اين برهه زماني تا حد زيادي ادامه تحولات دوره سوم شهرسازي و شهرنشيني دوره قبل به حساب مي آيد با اين تفاوت كه تحولات عمده پيش آمده در اين برهه زمان اين امكان را فراهم مي آورد تا اين دوره زماني را بصورت جداگانه مورد بررسي و كالبد شكافي قرار دهيم. عمده تحولات سياسي _ اقتصادي در اين دوره عبارتند از وقوع انقلاب اسلامي(1357)، جنگ تحميلي (1359)، وقفه در تهيه و اجراي طرح هاي توسعه شهري(تا سال 1364)، آغاز دوران بازسازي، تهيه و اجراي برنامه هاي توسعه اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي از سال 1368و در نهايت روي آوردن به الگوهاي نوين در تهيه طرح هاي توسعه شهري(طرح هاي ساختاري –  راهبردي ) از سال 1377 در قالب طرح هاي ساختاري راهبردي.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها