سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

کاربرد gis در امنیت مرزهای دریایی جهت حفظ حدود و ثغور مرز های آبی

بررسی نقش سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS)در امنیت مرزهای دریایی

چکیده

کاربرد gis در امنیت مرزهای دریایی ضرورتی توجیه پذیر است با توجه به اینکه مرزهای جنوبی ما بخصوص مناطق دريایی به علت ارتباط با آب هاي آزاد و پايگاه هاي ثابت و متحرك دشمن از جمله كانون هاي پرخطر و تنش خيز نسبت به امنيت كشور و بويژه زيرساخت هاي دريايي محسوب مي گردند  . سياست هاي تنش زاي برخي كشورها در منطقه كه در واقع بهانه هايي براي فعاليت نيروهاي بيگانه در منطقه را فراهم مي سازد مزيد بر علت و بر درجه تهديدات موثر است . لذا در تعيين خط مبدأ تهديدات مي بايد آخرين حد فعاليتهاي دريايي يعني خط مرزی ساحلي را در نظر گرفت . با توجه به احتمالات بسيار گسترده اي كه در خصوص امنیت و چگونگي تهاجم قابل تصور است ، در صورت تعيين مشخصات دقيق تري از نوع و ابزار تهاجم ، حفظ امنيت وكاهش آسيب پذيري بنادر و زير ساخت هاي دريايي ، از طريق اجراي روش هاي جدید و فناوری های پیشرفته ايمن سازي آنها در برابر تهديدات بر اساس اصول امنیتی اجتناب ناپذير است . این مقاله با هدف بررسي نقش و كاركردهاي سامانه اطلاعات جغرافيايي در امنیت مرزهای دریایی با طرح اين سوال كه ((آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي میتواند در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد ؟)) با اشاره به مصادیق امنیت و اشاره به مزيت هاي مهم فنآوري مرتبط با سامانه اطلاعات جغرافيايي در امنیت مرزهای دریایی پرداخته و بصورت نمونه روند پیاده سازی و كاركرد این سامانه در کشور آمریکا و كاركرد آن در جنگ خليج فارس را مورد مطالعه و تطبیق قرار داده و نقش آن را در امنیت مرزهای دریایی ارائه نموده است. روش پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و ابزار گرداوری اطلاعات از طريق جمع آوري كتابخانه اي و بررسي اسنادی و پرسشنامه ای و مصاحبه با صاحب نظران و کارشناسان مرزهای امنیت دریایی و متخصصان سامانه جغرافیایی بوده و سعي شده به چند نمونه از كاركردهاي امنیتی سامانه در بعضي از كشورها و جنگ ها اشاره و در پایان نيز مزيت هاي آن ارايه شده است. جامعه‌ آماری با توجه به محدود بودن متخصصین تعداد 50 نفر از صاحب نظران و کارشناسان امنیتی مرزهای دریایی و متخصصان سامانه جغرافیایی بوده به منظور نمونه‌گیری، پس از برآورد آماری و مشخص شدن جامعه آماری، با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری تصادفی تعداد 30 نفر از آنان که در دسترس بوده بعنوان حجم نمونه انتخاب گردید. برای گردآوری داده‌های مورد نیاز پرسشنامه ای با 22 سوال شامل نقش های (1-سنجش از دور صحيح و مديريت نيروهاي عمل کننده2- مديريت اطلاعات، نمايش اطلاعات، تبادل اطلاعات و به كارگيري بهينه اطلاعات نظامي 3- جهت يابي، رديابي، و هدايت انواع سلاح ها، به ويژه موشك ها 4- تهيه ي نقشه و تعيين موقعيت جغرافيايي نيروهاي عمل کننده 5- تركيب، تلفيق، پيش بيني و پردازش اطلاعات) با طیف پنج گزینه ای لیکرت تهیه و از طریق نرم افزار spss تجزیه و تحلیل شده است. جهت سنجش از نظر روایی محتوایی و انطباق سؤال‌های پرسشنامه، موضوع و اهداف پژوهش مورد تایید متخصصان واقع و برای تعیین پایایی پرسشنامه‌ از فرمول آلفای کرونباخ اجرا که مورد تأیید قرار گرفت. در نهايت یافته‌های پژوهش نیز نشان می دهد كه سامانه اطلاعات جغرافيايي قادر است در امنیت مرزهای دریایی نقش مهمی ایفا و توان نیروهای امنیتی – دفاعی را تا حد زيادي ارتقا بخشد.

واژه های کلیدی: امنیت ؛ مرزهای دریایی ؛ سامانه اطلاعات جغرافيايي، سامانه تعيين موقعيت جهاني

  1. مقدمه

موقعيت ژئو استراتژيك كشور ما بويژه برخورداري از سواحل طولاني در مجاورت حياتي ترين شاهرگ اقتصادي دنيا ( خليج فارس ) از نظر اقتصادي و استراتژيکي ,ايران را به عنوان يک کشور وابسته به سواحل و بنادر تبديل نموده و ماهیت ضد استکباری نظام جمهوری اسلامی ایران موجب شده است تا ملت ایران از همان روزهای اول پیروزی انقلاب با مجموعه ای از چالش ها و تهدیدها از سوی رقبای منطقه ای و دشمنان بین المللی رو به رو شود. و اين يک حقيقت و واقعيت آشکار, دشمنان ما بويژه امريكا را مجاب ساخته است تا به بهانه پاسداري از منافع خويش و در پوشش پاسداري از جريان نفت خليج فارس به بازارهاي بين المللي, ناوهاي نظامي خود را روانه منطقه سازد . بديهي است يک حمله تهاجمي عليه زيرساختهاي مرزی دريايي در بنادر جنوبي كشورمان مي تواند سبب اختلال عظيمي در اقتصاد کشور شود و حجم عظيمي از تلفات ، خسارات و به طبع آن بحران بزرگي را برجاي گذارد . این تهدیدها طیفی از اقدامات خصومت آمیز شامل کودتا، ترور، جنگ، تحریم و … را شامل شده است که اگر چه امروزه برخی گزینه ها مانند جنگ کم رنگ شده اند، اما هنوز دشمن در چهارچوب جنگ همه جانبه سیاسی، اقتصادی، اطلاعاتی، فرهنگی و … در صدد تضعیف و در سطحی بالاتر براندازی جمهوری اسلامی ایران است. نبرد هاي جديد در زمان کوتاه، محیط نامتقارن و در مکان بسیط اتفاق می افتند و داراي مشخصه هائي چون عمق، سرعت، دقت، پیوستگي، غیر متناوب و موازی بودن مي باشند. بنابر اين اهداف به صورت گزینشی تعيين می گردند. فناوری چهره جنگ های جدید را تغییر داده و صحنة جنگ می تواند متخاصم را سرگردان کند. لذا تكيه بر تکنولوژی و فن آوری در کنار عامل سرعت و دقت در سامانه هاي تصميم ساز بيشترازگذشته مدنظر مي باشد. استفاده از فناوري هاي اطلاعات نه تنها به عنوان يک ابزار بلکه به عنوان يک راهبرد حياتي جهت حفظ تفوق اطلاعاتي بر دشمن در كشورهاي مختلف مد نظر قرارگرفته است و در حال حاضر بسياري از کشورها به تدارک زير ساخت هاي لازم براي حداکثر بهره برداري از اين فناوري مبادرت مي ورزند . به همين منظور، در اين نگارش تلاش شده تا نقش سامانه اطلاعات جغرافيايي در امنیت مرز مورد بررسي قرارگيرد.

  1. بیان مسئله:

مرز هر کشور عامل بسیار مؤثر برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و امنیت داخلی، وضعیت اقتصادی، فرهنگی و ایدئولوژی، دیپلماسی و حتی ترکیب نظامی آن کشور بوده و از این حیث اهمیت آن را دو چندان می نماید. ریشه بسیاری از مشکلات امنیتی و اقتصادی و فرهنگی و…. در داخل کشور را باید در مرزها جستجو کرد، لذا با این نگاه و از نظر علمی می توان مقوله مرز را با رویکردهای گوناگون از قبیل حقوقی، اجتماعی، سیاسی، نظامی و… مطالعه نمود.

کشور جمهوری اسلامی ايران در طول جنگ تحميلي بارها با تهديدات نظامي از سوي امريکا در سواحل و بنادر خود مواجه بوده و از گذشته درسهاي زياد گرفته که بايد در پرتو تهديدات نظامي نامتقارن جديد مورد توجه قرار گيرند. حال با توجه به درک اهميت ارزش حياتي بنادر ، براي مقابله با تهدیدات احتمالي دشمنان خارجي و يا حداقل به تأخير انداختن حملات و ايجاد شبهه در دشمن جهت عدم تحقق اهداف در صورت حمله، مي بايست ضمن شناسايي نقاط آسيب پذير مرزی دریایی با ارایه الگوي منسجم و هماهنگ بر اساس مولفه هاي حياتي بودن، در دسترس بودن، قابليت بازيابي، آسيب پذيري، اثرگذاري و قابليت شناسايي و با هدف ارزيابي آسيب پذيري و مقابله صحیح و اصولی ،گام مهمي در جهت کاهش آسيب پذيريها برداشته شود. باتوجه به نقش انكار ناپذير فن آوری در تمام امور و بكارگيری ان با توجه به محل جغرافيايي و اطلاعات دقيق در ابعاد تاكتيكي، عملياتي و راهبردي از وضعيت دشمن، نقش تعيين كننده اي در موفقيت دفاع نظامي دارد. تغييرات سريع منطقه نبرد و سرعت در انتقال اطلاعات از ويژگي هاي جنگ هاي مدرن است. درآيندة نه چندان دور سازمان هاي امنیتی با شرايط نوينی مواجه خواهند بود كه به طور طبيعي، چالش‌هاي جديدي را براي آنان در پي خواهد داشت. در نتيجه بايد توانايي هاي تطبيق با شرايط نوين را براي خود ايجاد نمايند. لذا با توجه به اهمیت امنیت کشور که باید به عنوان يك ضرورت شرعی كه در مواقع حساس و بحراني نيزدر حفظ امنيت و تماميت ارضي كشور توسط احاد مردم بویژه نیروهای امنیتی صورت گیرد ، نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهديدات فراروي آنها لزوم استفاده از فن اوري هاي كارامد را براي كارشناسان دفاعي امري اجتناب ناپذير نموده و در شرايط كنوني ضرورت استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي را دوچندان مي نمايد.لذا مسئله اين است كه “ایا قابليت هاي جديد سامانه اطلاعات جغرافيايي در افزايش توان نيروهاي امنیتی- دفاعی نقش افرین است و براي به كارگيري آن چه ساز وكاري را بايد به كاربست” در این پژوهش شناخت و توصيف نقش سامانه اطلاعات جغرافيايي قابليت هاي جديد اين سامانه در امنیت مرزهای دریایی مورد بررسي قرار می گیرد.

  1. ضرورت و اهمیت انجام تحقيق:

با توجه به پیشرفت نکنولوژی های نظامی و افزایش تهدیدات و لزوم استفاده از فن اوری های نوین واقف هستیم که امروزه سامانه اطلاعات جغرافيايي پايه و اساس سامانه فرماندهي، كنترل و شناسائي مكانيزه بوده و جزء لاينفك آن محسوب مي شود. استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي ، در مديريت پايگاه هاي اطلاعات ابزاري است قوي جهت حل مسائلي از قبيل شناسايي شيوه‌هايي با كمترين هزينه جهت مديريت در شناخت صحنه عمل و متخاصم، نوسازي امكانات، امنيت فيزيكي، برنامه‌ريزي هاي كاربري زمين، نگهداري و سازماندهي انبارهاي موجود در پايگاه. از اين رو، به كارگيري آن برای نیروهای امنیتی اين قابليت را مي‌دهد تا هزينه‌هاي نگهداري و عملياتي پايگاه را كاهش داده، كارايي آن را ارتقا دهند، با قابليت مدل سازي سريع امكان تجزيه و تحليل را توسعه داده، ارتباطات را بهبود بخشيده، تعامل و هماهنگي (بين تمامي بخش هاي نظامي و مراكز فرماندهي) جهت انجام سرمايه‌گذاري ها را بهينه سازند و دانش كلاسيك نظامي را ذخيره نمايند. [خزائی ،1384: 1] یکی از مهمترین عملکرد هاي سامانه اطلاعات جغرافيايي با استفاده از تصاویر ماهواره ای، شناخت و تفسیر منطقه است که نقش اساسی در تعیین چگونگی اعزام نيروها و آرایش گرفتن آن ها دارد و با اين فناوري فرماندهان می توانند موقعیت های مهم نظامي را تعیین نمایند . سامانه اطلاعات جغرافيايي، رايانه مبنا و متشكل از سخت افزار، نرم افزار و داده هائي به منظور توليد، مديريت، تحليل و نمايش اطلاعات مرجع جغرافيايي است. این سامانه می تواند در حداقل زمان و با حداقل هزينه، حداكثر ابعاد اطلاعات جغرافيايي مورد نياز را ذخيره و نمايش دهد. از این جهت اهمیت این تحقیق در آن است تا بتوانند به ارگان های امنیت دریایی در بهره گیری مناسب از سیستم GiS کمک نموده و ابعاد و آثار و كاربرد آن در امنیت مرزهای دریایی کشور و قابليت هاي جديد اين سامانه در امنیت مرزهای دریایی مورد توجه قرار دهد.

کاربرد gis در امنیت مرزهای دریایی

  1. هدف

    تحقیق

  • شناخت كاربرد هاي سامانه اطلاعات جغرافيايي در امنیت مرزهای دریایی
  • ارایه راهنمای تدوين راهکارهای به كارگيري سامانه اطلاعات جغرافيايي در زمینه امنیتی- دفاعی کشور
  1. سؤال تحقیق

آيا كاركردهاي سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در امنیت مرزهای دریایی کشور نقش آفرین باشد ؟

  1. فرضیه تحقیق

كاركردهاي سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد .

  1. روش شناسی تحقیق

روش پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و از نوع كاربردي با روش زمینه یابی و ابزار گرداوری اطلاعات با استفاده از اسناد و مدارك موجود در نيروي های نظامی و انتظامي، كتابها، مقاله هاي تخصصي ، اينترنت و پرسشنامه ای و مصاحبه با صاحب نظران و کارشناسان امنیتی- دفاعی و متخصصان سامانه جغرافیایی بوده و سعي شده به چند نمونه از كاركردهاي سامانه در بعضي از كشورها و جنگ ها اشاره و در پایان نيز مزيت هاي آن ارايه شده است. جامعه‌ آماری با توجه به محدود بودن متخصصین تعداد 50 نفر از صاحب نظران و کارشناسان امنیتی – دفاعی و متخصصان سامانه جغرافیایی بوده به منظور نمونه‌گیری، پس از برآورد آماری و مشخص شدن جامعه آماری، با بهره‌گیری از روش نمونه‌گیری تصادفی تعداد 30 نفر از آنان که در دسترس بوده بعنوان حجم نمونه انتخاب گردید. برای گردآوری داده‌های مورد نیاز پرسشنامه ای با 22 سوال شامل نقش های (1-سنجش از دور صحيح و مديريت نيروهاي عمل کننده2- مديريت اطلاعات، نمايش اطلاعات، تبادل اطلاعات و به كارگيري بهينه اطلاعات نظامي 3- جهت يابي، رديابي، و هدايت انواع سلاح ها، به ويژه موشك ها 4- تهيه ي نقشه و تعيين موقعيت جغرافيايي نيروهاي عمل کننده 5- تركيب، تلفيق، پيش بيني و پردازش اطلاعات) با طیف پنج گزینه ای لیکرت تهیه و از طریق نرم افزار spss تجزیه و تحلیل شده است. جهت سنجش از نظر روایی محتوایی و انطباق سؤال‌های پرسشنامه، موضوع و اهداف پژوهش مورد تایید متخصصان واقع و برای تعیین پایایی پرسشنامه‌ از فرمول آلفای کرونباخ اجرا که مورد تأیید قرار گرفت.

  1. ادبیات تحقیق

8-1- امنیت ملی: ( National Security)

مجموعه تدابير و اقداماتي است كه يك دولت به تنهايي و يا به كمك كشورهاي هم‌پيمانش براي حفاظت از جامعه خود در مقابل فعاليت‌هاي براندازي، تجزيه‌طلبي، شورش، خرابكاري و بي‌قانوني انجام مي‌دهد.

امنیت ملی، حفاظت یک ملت در مقابل انواع تجاوزات خارجی، جاسوسی، عملیات شناسایی خصمانه، خرابکاری، براندازی، عملیات ایذائی، نفوذهای دشمنانه. (خواجه سروی، 1379، 153)

امنیت ملی یعنی دستیابی به شرایطی که به یک کشور امکان می دهد از تهدیدهای بالقوه یا بالفعل خارجی و نفوذ سیاسی و اقتصادی بیگانه در امان باشد و در پیشبرد امر توسعه اقتصادی، اجتماعی، انسانی و تأمین وحدت و موجودیت کشور و رفاه عامه فارغ از مداخله بیگانه گام بردارد. (رایانپور و دیگران، 1388، 8)

8-2-دفاع ملی

هنگامي كه دولت ها براي برقراري و حفظ و استمرار امنيت در کشور و به خصوص در مناطق نا آرام، آشوب زده، مستعد شورش، خرابكاري و عمليات براندازي، به موازات اقدامات اطلاعاتي، نظامي و انتظامي، به فعاليت هاي توسعه اقتصادي، صنعتي، كشاورزي، امور اجتماعي- فرهنگي، بهداشت و درمان، آموزش و پرورش و… مي پردازد در واقع عمليات توسعه و پدافند داخلي را اجرا نموده است به مجموعه اين اقدامات دفاع ملي گفته ميشود.

اقداماتي كه يك دولت به تنهايي و يا به كمك كشورهاي دوست به منظور حفظ جامعه خود از خرابكاري ، بي‌قانوني و شورش انجام مي‌دهد. (پدافند داخلي بخشي از عمليات «توسعه و پدافند داخلي» است كه خود شاخه‌اي از جنگ‌هاي ويژه مي‌باشدو واژه توسعه و پدافند داخلي اصطلاحي است كه جايگزين عنواني شده كه قبلاً عمليات ضدشورش و يا عمليات ضدچريك ناميده مي‌شد). (رستمي، 1378: 202)

بنا بر این مجموعه اقداماتی که يك دولت با استفاده از ظرفیت های داخلی و خارجی براي حفاظت از كشور در مقابل تهاجم نظامی دیگر کشورها و فعاليت‌هاي براندازی؛ خرابكاري، بي‌قانوني به منظور برقراري امنیت کشور انجام میدهد. را دفاع ملی می نامیم.

8-3-مرز Border

مرز خطی قراردادی است در فضا که انگیزه جداگانه بودن از دیگران را در بشر پدیدار
می کند. ارائه یک تعریف کلی برای مفهوم مرز که تمامی زیرمجموعه های آن را در برمی گیرد کار ساده ای نیست. با این وجود می توان آن را این گونه تعریف کرد:خط جدا کننده یک واحد دیگر را مرز گویند.(میرحیدر، 1386، 7)

مرزها به طور کلی تعیین کننده حدود و قلمرو فاصله حاکمیت و مالکیت یک دولت یا نظام سیاسی هستند.در گذشته دولت ها با خطوط مرزی از یکدیگر تفکیک نمی شدند، بلکه با سرحدات یا نواحی مرزی از یکدیگر جدا می شدند. خطوط مرزی از نشانه های تفکیک دولت های جدید است که با خط باریک و نازک دو دولت را از هم جدا می کنند و قلمرو رسمی اعمال اراده سیاسی آنها را نشان می دهد. (حافظ نیا، 1381، 299– 300)

8-4-تجاوز مرزی– Border invasions:

توسل به زور علیه تمامیت ارضی با حاکمیت سیاسی یک دولت به منظور تحمیل اراده بر آن کشور که بارزترین آن کاربرد نیروهای مسلح، تهاجم زمینی، ورود اشرار و قاچاقچیان یا محاصره مرزی می باشد.

هر گونه عملی که توسط اتباع کشور همسایه ،یا سایر اتباع ساکن در کشور همسایه با عبور از خط مرز ،یا از آن سوی مرز انجام می گیرد و با عث تجاوز به حقوق دولت یا اتباع مرزنشین در مرزها اعم مرزهای خشکی وآبی ویا محدوده انحصاری اقتصادی دریاها می شود، تجاوز تلقی می گردد. ( ستاره ودیگران،1387ص65)

8-5-تعریف مرز مطلوب:

مرز مطلوب مرزی است که به طور مؤثر و کارآمد نگهداری و اداره شود و امکان تردد، غیرقانونی و عملیات خلاف قاعده در آن وجود نداشته باشد و عامل گسترس دهنده روابط حسن همجواری بین دو کشور همسایه باشد.

8-6-تعریف حاکمیت:

حاکمیت مرزی عبارت است از صلاحیت عمومی و قانونی یک کشور برای اجرای تمام مصوبات و قوانین و همچنین آراء صادره از طرف محاکم قضایی در مورد افراد، زمین و اشیاء موجود در قلمرو مرزی آن کشور. (رحمتی راد، 1377، 13 – 19)

8-7-تعریف امنیت security:

امنیت به معنای اولیه آن یعنی صیانت نفس، یکی ازمسائلی است که بسیاری علت اصلی تشکیل دولت را به آن منتسب می کنند، یعنی ایجاد و تأسیس دولت، استقرار و حفظ امنیت در اجتماع است، امنیت گاه تنها معنای «حفظ جان و صیانت نفس در اندیشه های هابز و زمانی دیگر، حفظ اموال و دارایی در اندیشه های لاک به معنای آن اضافه شده است». باری بوزان در کتاب «مردم، دولت و هراس»، امنیت را پدیده ای متشکل از پنج بعد نظامی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی دانسته که در تعامل با یکدیگر عمل می نمایند. هریک از این ابعاد دارای کانون مهمی در درون مسئله امنیت و روشی برای تنظیم اولویت ها بوده و از طریق ارتباطات قوی به یکدیگر متصل هستند.

امنیت مصدر جعلی یا صناعی فارسی است به معنای ایمن شدن، در امان بودن،
بی بیمی و ایمنی، آرامش، آسودگی که در اصل از مصدر عربی «امن» عاریت گرفته شده است به معنی اطمینان و آرامش خاطر و (ایمن و آرامش قلب و خاطر جمع بودن). (یادگاری، 1377، 7 )

اما در تعریف اصطلاحی امنیت گفته شده است: «مفهوم امنیت مصونیت از تعرض و تصرف اجباری بدون رضایت است و در مورد افراد به معنی آن است که مردم هراس و بیمی نسبت به حقوق و آزادی های مشروع خود نداشته و به هیچ وجه حقوق آنها به مخاطره نیفتد و هیچ عاملی حقوق مشروع آنها را تهدید ننماید». (عمید زنجانی، 1377، 548)

امعان نظر در تعریف فوق شقوق مختلفی را در مورد امنیت فرا روی ما قرار می دهد نظیر امنیت نظامی، امنیت سیاسی و اجتماعی، امنیت اقتصادی، امنیت فردی و… که در مقدمه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و همچنین در بند دوازدهم قانون اساسی به آن اشاره گردیده است.

از تعریف لغوی، امنیت عبارت از: محافظت در مقابل خطر، احساس ایمنی و رهایی از تردید است. (بوزان، 1378، 52 )

مفهوم امنیت یا درامان بودن بودن بیشتر در برگیرنده احساس امنیت است تا کاهش عینی تهدیدات موجود در جامعه، باید توجه داشت آنچه رفتار و اعمال آدمی را تحت تأثیر قرار می دهد همان احساس امنیت یا احساس در امان بودن است. (کاهه، 1384، 200) از امنیت تعاریف

گسترده ای ارائه شده است، تعاریف لغوی امنیت عبارتند از:

حفاظت در مقابل خطر(امنیت عینی)، احساس ایمنی(امنیت ذهنی) و رهایی از تردید (اعتماد به دریافت های شخصی) می باشد.

امنیت به تعبیر باری بوزان یک مفهوم توسعه نیافته است و جادارد تا به عنوان مفهوم قدرتمندتر و مفیدتر از شأن و منزلت فعلی آن شناخته شود. (اداره کل مطالعات اجتماعی ناجا، چاپ اول، 1384، 193)

در تعریف اصطلاحی نیز در باره امنیت و معنای متفاوت آن تا کنون، بحث های فراوانی صورت گرفته است. در مجموع امنیت دارای دو معنا، یکی ایجابی، یعنی وجود احساس رضایت و اطمینان خاطر نزد دولت مردان و شهروندان و دیگری سلبی، یعنی نبود ترس، اجبار و تهدید می باشد. (افتخاری، 1378، 26 – 27)

رابرت ماندل Mandel براین اعتقاد است که امنیت به لحاظ مفهومی چهره ای متغیر دارد از همین روست که ارائه تعریفی کامل از امنیت مستلزم بررسی و تحقیق در خصوص مفاهیم کلیدی چون قدرت، تهدید و اتحادهاست. (ماندل، 1377، 22)

عباس علی عمید زنجانی می گوید: «مفهوم امنیت، مصونیت از تعرض و تصرف اجباری بدون رضایت است و در مورد افراد به معنی آن است که مردم هراس و بیمی نسبت به حقوق و آزادی های مشروع خود نداشته و به هیچ وجه حقوق آنان به مخاطره نمی افتد و هیچ عاملی حقوق مشروع آنان را تهدیدننماید.»

8-8-انواع امنیت:

امنیت از جهات مختلف قابل تقسیم بندی است از جمله درونی و بیرونی، عینی و ذهنی، جغرافیایی، فردی و اجتماعی که برای اختصار صرفاً تقسیم بندی اخیر مورد بحث قرار می گیرد.

الف– امنیت فردی: آرامش و آسایشی است که فرد بدون درنظرگرفتن امکانات جامعه برای خود فراهم می نماید.

ب– امنیت اجتماعی: آرامش و آسودگی خاطری که هر جامعه موظف است برای اعضای خود ایجاد نماید . امنیت اجتماعی را غالباً به امنیت شغلی، اقتصادی، سیاسی و قضایی تقسیم می کنند.

1- امنیت شغلی: یعنی ایجاد آرامش و آسایش برای انسان از طریق تأمین شغل در برابر تلاش عادلانه او.

2 – امنیت اقتصادی: یعنی ایجاد آن چنان نظمی در اجزا و بخش های اقتصادی جامعه که افراد را از احساس خطر نسبت به کمبود و فقدان لوازم و امکانات اساسی مورد نیاز فرد مصون دارد.

3- امنیت سیاسی: یعنی امکان اظهارنظر افراد، پیرامون چگونگی اداره امور جامعه و شرکت در این گونه امور بدون احساس بیم، هراس، خطر و تهدید.

4 – امنیت قضایی: یعنی ایمنی افراد از هر نوع تعرض، تجاوز، ارعاب و تهدید نسبت به جان، مال، ناموس، آزادی، شرف، حیثیت، شغل و مسکن و به طور کلی تمام حقوق قانونی و مشروع آنان.

8-9-امنیت مرزی:

امنیت مرزی به معنای جلوگیری از هرگونه اعمال خلاف قانون در طول مرزهای یک کشور و قانونی کردن تردد اشخاص، حمل و نقل کالا و حیوانات اهلی با رعایت ضوابط قانونی و از طریق دروازه های مجاز مرزی است. (زرقانی، 1382، 84 – 85 )

برداشت دولت ها و کشورها از مفهوم امنیت و شرایط و لوازم آن یکسان نیست . دولت ها بر حسب مقام و موقعیتی که در عرصه مناسبات بین المللی دارند و نیز براساس مبانی بینشی و ارزشی خود، دارای تصورات و ادراکات متفاوتی از مفهوم امنیت هستند.

صیانت و نگهداری از مرزهای کشور در برابر تهدیدات امنیتی و نظامی بی شک و کماکان از اهداف و اولویت های مهم امنیتی واحدهای سیاسی در نظام کنونی بین المللی بوده و دولت ها مجبور به وضع قوانین و اتخاذ تدابیر و سیاست گذاری ها در ارتباط با حفظ امنیت مرزها می باشند. با اذعان به اینکه مرز در کشورهای چندقومیتی همواره می تواند در زمره ی مؤلفه های تمدید قرار گیرد و اینکه کشور عزیزمان ایران با برخورداری از پنج قومیت مشخص آذری، کرد، بلوچ، ترکمن و عرب که همگی به مدد توسعه اطلاعات و ارتباطات به آگاهی های قومی دست یافته و در مناطق مرزی و همجوار با کشورهای همزبان خود واقع شده اند، مخاطره افتادن امنیت درآن مناطق وجود دارد. درنتیجه با توجه به چشم داشت همیشگی بیگانگان به تمامیت ارضی کشورمان به منظور کسب منافع بلندمدت خود و تلاش ایشان در راستای کاهش اقتدار حکومت مرکزی.

8-10-امنیت نظامی (امنیت به معنی نبودن تهدید نظامی بر علیه کشور):

امنیت یعنی محافظت از کشور در برابر حمله نظامی یا اقدامات براندازی امنیت عبارت است از توانایی کشور در دفع تهدیدهای خارجی علیه حیات سیاسی یا منافع ملی خود امنیت ملی مفهومی است که برای امنیت و حفاظت از تمامیت ارضی یک کشور به کار می رود.

8-11- امنیت پایدار Permanent security:

امنیتی است که پیوسته همه عوامل به کار گرفته می شود تا ارزش های اساسی مورد هجوم واقع نشوند و در صورت وقوع تهاجم، چه فرهنگی، اقتصادی، سیاسی یا نظامی این ارزش ها فدای کسب صلح نگردند و از آنها دفاع شود.

امنیت پایدار به نوعی اقدام «غیرمستقیم» در رابطه با تأمین و نیز بر اقدام پیشگیرانه قبل از وقوع جنگ های تمام عیار و یا اصولاً جنگ به مفهوم کلاسیک آن اشاره می کند. بیشتر کسانی که امنیت پایدار را کانون مباحث خود قرار داده اند، دارای دیدگاه های غیررئالیستی در روابط بین الملل بوده اند. امنیت پایدار بدون درگیر کردن مردم با امنیت و استفاده از آنان در ایجاد امنیت ، بدست نمی آید و اگر امنیت و آرامش به صورت مقطعی ایجاد شود ولی پایدار نباشد ارزش ندارد، چون بقا ندارد، مردم پایه اصلی امنیت و آرامش پایدار هستند و این امر محقق نمی شود مگر بنیان های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و سیاسی جامعه، محکم و اصولی باشد و تحقق استحکام بنیان ها ممکن نیست، مگر با مدیریت صحیح و کارآمد بر منابع انسانی و مادی موجود جامعه. نتیجه آنکه امنیت منطقه مرزی، تابعی است از بهبود وضعیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مرزنشینان و تأثیر آن، که امنیت پایدار را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. (رجائی، 1385، 138)

Watery Border8-12- مرزها ی آبی

مرزهایی هستند که با استفاده از عوارض طبیعی آبی مانند دریاچه ها و رودخانه ها تعیین شده اندماننداروندرود که خط مرز از عمیق ترین نقاط بستر رودخانه می گذرد.

از نظر حاکمیت و مالکیت ،مراجعه و بهره برداری مرزهای آبی نیز شامل قسمت های ذیل است:

الف)مرز بستر که شامل بستر رودخانه یا دریاچه و یا دریا می شود.

ب)مرز زیر بستر که شامل اعماق رودخانه یا دریاچه و یا دریا در امتداد خط قائم از مرز بستر رودخانه می شود.

ج)مرز روی بستر که شامل قسمتی از رودخانه یا دریاچه و یا دریا تا سطحی افق که از نظر حاکمیت و مالکیت مورد مراجعه و بهره برداری می باشد.(صنایعی -1384- ص 28)

8-13- دریابانی:

سازمانی است که برای مراقبت از مرزهای آبی (دریایی- رودخانه ایی)انجام وظیفه می نماید. وظایف این سازمان شامل حفظ ، کنترل و مراقبت ازمرزهای آبی به منظور ایجاد ثبات سیاسی و حاکمیت ملی در آبهای سرزمینی کشور و مراقبت از این آبها ، نظارت بر اجرای قراردادهای مشترک مرزی به منظور حفظ مصالح کشور و ایجاد پرده پوشش و حفظ حقوق دولت و مرزنشینان و جلوگیری از هرگونه تجاوز و تردد غیر مجاز و مقابله با تعرضات و سرقت های دریایی و قاچاق کالا می باشد .(پیله ور ،1385،ص50)

8-14- سامانه اطلاعات جغرافيايي

8-14-1- تعریف سامانه اطلاعات جغرافيايي

سامانه اطلاعات جغرافيايي يک سامانه رايانه اي براي مديريت و تجزيه و تحليل اطلاعات مکاني بوده که قابليت جمع آوري، ذخيره، تجزيه و تحليل و نمايش اطلاعات جغرافيايي (مکاني) را دارد. داده ها در يک سامانه اطلاعات جغرافيايي بر اساس موقعيتشان نشان داده مي شوند. اين فناوري با جمع آوري و تلفيق اطلاعات پايگاه داده هاي معمولي، به وسيله تصوير سازي و استفاده از آناليزهاي جغرافيايي، اطلاعاتي را براي تهيه نقشه ها فراهم مي سازد. اين اطلاعات به منظور واضح تر جلوه دادن رويدادها، پيش بيني نتايج و تهيه نقشه ها به کارگرفته مي شوند .]اکبری، 1385: 5[

توسعه و پيشرفت هاي علمي هر روز دامنه ي فعاليت و كاربرد دانش نقشه برداري را در علوم مختلف بيشتر مي سازد. فناوري جديد همواره كاربردهاي جديدي را براي اين علم فراهم ساخته و در علوم متفاوتي از جمله پزشكي هم مورد بهره برداري قرار مي گيرد.] خزائی،1378: 1 [

امروزه سامانه اطلاعات جغرافيايي به عنوان يك مجموعه سخت افزار، نرم افزار و اطلاعات جغرافيايي توانسته است در زمينه هاي ذخيره سازي، تجزيه و تحليل و ارائه اطلاعات خدمات قابل ملاحظه اي را به محققان و برنامه ريزان ارائه.نمایند ] مدیری،1378: 22 [

سامانه اطلاعات جغرافيايي را می توان به طورکلی ابزاری نرم به منظورمدیریت جامع اطلاعات جغرافیایی در یک منطقه، ناحیه و یا نقطه معین دانست.

دستیابی سریع به اطلاعات مختلف نقشه، بازیابی از طریق اطلاعات (حرفی، عددی) انجام تعداد زیادی تحلیل های مکانی، تولید اطلاعات جدید از داده های موجود و بسیاری از قابلیت های دیگر در نقشه های رقومی در دهه گذشته وجود نداشت، در حالي كه اکنون با به کارگیری سامانه اطلاعات جغرافيايي این امکانات فراهم شده است. [صديقي، 1383: 8]

8-14-2- اهداف سامانه اطلاعات جغرافيايي‌‌‌‌‌‌‌

هدف نهايي سامانه اطلاعات جغرافيايي، پشتيباني از تصميم گيري هاي مبتني بر داده هاي مکاني مي باشد و عملکرد اساسي آن جمع آوري اطلاعاتي است که از ترکيب لايه هاي متفاوت داده ها با روش هاي مختلف و از طريق فعاليتي که بر روي داده هاي مکاني انجام مي گيرد بدست مي آيد. اين فعاليت ها عبارتند: از] صدیقی ،1383: 9 [

(جستجو Search ، سازماندهي Organization ،تجسم يا به تصوير در آوردن Monitoring ، ترکيب و تلفيق Integration ، تجزيه و تحليل- Analyses و پيش بيني Prediction)

8-14-3- برخی از فناوري هاي مهم مرتبط با سامانه اطلاعات جغرافيايي ]اکبری، 1385: 15 [

1- سامانه هاي توليد نقشه رقومي

سامانه هاي توليد نقشه رقومي عموماً به منظور توليد و سازماندهي اطلاعات مكاني در قالب نقشه هاي مختلف مورد استفاده قرار مي گيرند. اين سامانه ها نوعاً از نظر مديريت پايگاه هاي اطلاعات جغرافيايي گسترده وحجيم همچون انجام پردازش ها و تجزيه و تحليل برروي اطلاعات، ضعيف بوده ودرخصوص مديريت اطلاعات توصيفي داراي محدوديتهايي مي باشند.

2- سنجش از دور

سنجش از دور به عنوان علم، هنر و فناوري كسب اطلاعات در خصوص پديده هاي مختلف سطح زمين از طريق سنجنده هايي كه هيچگونه ارتباط مستقيمي با خود پديده ندارند، شناخته مي شود. سنجنده هاي ماهواره اي نسبت به ثبت و جمع آوري اطلاعات در قالب تصاوير ماهواره اي اقدام نموده و با استفاده از نرم افزارها و سامانه هاي پردازش تصاوير، امكان استخراج اطلاعات و توليد نقشه هاي مختلف فراهم مي گردد.

3- سامانه هاي مديريت پايگاه داده

سامانه هاي مديريت پايگاه داده، به صورت خاص جهت ذخيره سازي و مديريت انواع مختلف اطلاعات از جمله اطلاعات جغرافيايي، مورد استفاده قرار مي گيرند.

امروزه سامانه هاي مديريت پايگاه داده به منظور ذخيره سازي و بازيابي اطلاعات، بهينه سازي و توسعه يافته اند. اين ابزار، براي اهداف ذخيره سازي و مديريت اطلاعات جغرافيايي استفاده مي شود.

سامانه هاي مديريت پايگاه داده اصولاً فاقد ابزار تجزيه وتحليل و نمايش گرافيكي اطلاعات كه در سامانه هاي سامانه اطلاعات جغرافيايي وجود دارد، مي باشند.

4- سامانه تعيين موقعيت جهاني G.P.S] مدیری،1378 : 11 [

سامانه تعيين موقعيت جهاني، عبارت است از مجموعه اي ماهواره اي كه موقعّيت عوارض زميني و افراد را در هر نقطه از سطح كره زمين تعيين مي نمايد و استفاده هاي زيادي در ناوبري، تهيه نقشه و جمع آوري اطلاعات جغرافيايي دارد. اين سامانه، از 24 ماهواره و گيرنده زميني تشكيل شده كه علائم ارسالي از چند ماهواره را هم زمان سنجش و موقعيت آن ها را محاسبه مي كند. سپس مختصات موقعيت گيرنده را روي نمايشگر نشان مي دهد. در حال حاضر، گيرنده هاي متنوعي ازنظر دقت و ابعاد ابداع شده و در دسترس افراد قرارگرفته اند. بعضي از گيرنده ها كاربرد نظامي دارند و نسبت به گيرنده هاي غيرنظامي، از دقت بسيار بالايي برخوردارند. سامانه مزبور در سال 1960 ميلادي در نيروي هوايي آمريكا ابداع شد و تا سال 1995 تنها در اختيار دست اندركاران امور نظامي قرار مي گرفت.

امروزه فناوري پيشرفته این سامانه ابزاري توانمند است كه به هر كسي كمك مي كند تا با اطمينان بيشتري ناوبري نمايد.

8-14-4- مطالعه تطبيقي: (حاتمي؛ عماد؛ 1389)

دراین قسمت به فرآيند سامانه اطلاعات جغرافيايي در کشور امریکا و اجزاء و نحوه كاربرد سامانه اطلاعات جغرافيايي در ، خليج فارس به عنوان نمونه اشاره می شود.

8-14-5- فرایند الگوی پیاده سازی و به كارگيري سامانه اطلاعات جغرافیایی در كشور امريكا

با استفاده از مطالعه ی انجام گرفته اين فرایند در کشور آمریکا متشکل از مراحل زیر می باشد

در ابتداي فرآيند با طرح سوالاتي مانند: چه باید کرد، چرا این سامانه اطلاعات جغرافيايي را انتخاب می کنیم ، اين سامانه چه ارزشي برای ما دارد، چگونه در کار روزانه به ما کمک می کند، چه سودي از این سرمایه گذاری به دست می آوریم؟. شروع و ادامه كار در دو مرحله انجام مي يابد

9-6- مراحل به کارگیری سامانه اطلاعات جغرافيايي

مرحله اول (شناسائی، فعال نمودن پایگاه داده ها، تا مین نیازمندی ها، تبدیل داده ها به اطلاعات مورد نياز، تهیه برنامه قابل رویت و قابل دسترسی نمودن اطلاعات )

مرحله دوم ( برقراری ارتباط و تعامل بین کاربران وسازمان پایگاه داده ها، راه اندازی و توسعه سایت اطلاعات نقشه ای با سطوح مختلف امنیتی، یکپارچه سازی پروژه های پایگاه داده ها، شناسائی دیگر پایگاه داده های سامانه اطلاعات جغرافيايي کاربردی، تولید و ساخت موتور جستجو با سرعت زیاد و تداوم شناسایی سایر پایگاه داده ها ).در طي اين فرآيند نيز به نكاتي بايستي توجه نمود كه شامل

(الف) – بعضي از عوامل موفقیت به کارگیری سامانه اطلاعات جغرافيايي

قابلیت دسترسی، طرح اولیه، جمع آوری، طرح ثانویه، ایجاد شبکه، یکپارچه سازی، آموزش، نگهداری و حفظ شبکه

(ب) – برخی از جنبه های مربوط به استفاده نظامی سامانه اطلاعات جغرافيايي

( مدل اصلی نظامی سامانه اطلاعات جغرافيايي ، وظائف مرتبط با فعالیت های مشترک و کاربردها، سیاست توسعه و یکپارچگی اين سامانه در سامانه های C4I )

(ج) – اهداف سامانه اطلاعات جغرافيايي برای سازمان های نظامی

(بدست آوردن منابع بهتر برای تصمیمات در سطوح مختلف قرارگاهی، کاهش شدید زمان انجام تصمیم در یک قرارگاه و داشتن بخش یکپارچه ای از فرآیند رزمی به منظور اصلاح تأثیر سامانه های تسلیحات)

(د) – سر فصل هاي متون آموزشی كه مي تواند به صورت نمونه زير باشد

(سامانه اطلاعات جغرافيايي چیست ، واژه سامانه اطلاعات جغرافيايي به چه معناست، سامانه اطلاعات جغرافيايي برای چیست، سامانه اطلاعات جغرافيايي در چه مواردی نباید استفاده شود، به کارگیری سامانه اطلاعات جغرافيايي در سامانه های C4I ، بدست آوردن داده ها، آینده سامانه اطلاعات جغرافيايي در نیروهای مسلح ؟)] برگرفته از http://www.w3.org/tr/rec-xml/ [

8-14-6- سامانه اطلاعات جغرافيايي نظامی (برگرفته از http://www.w3.org/tr/rec-xml/ Military Geoinformation System of Ministry of Defenc e of the Republic)

(شکل1). رابطه بین سامانه اطلاعات جغرافیایی غیرنظامی و نظامی

Topographicdata base

Miltarycontent

Cartographic data model

Symbolization

Topographicdata base

Generlization

Cortographic processing

MGIS

شکل2. طرح تولید نقشه

در اين طرح وزارت دفاع مراحل به كارگيري این سامانه را ارائه داده است. پایگاه داده ای توپوگرافیک نتیجه اصلی مرحله اول اين طرح مي باشد و دستاورد آن دو مرحله اصلی تولید و تعمیم (ایجاد پایگاه داده ای کارتوگرافیک) و پردازش کارتوگرافیک (تعیین نمادها، طرح ها و غیره). مي باشد .پیش شرط تبادل داده هابین موسسه های گوناگون، ایجاد الگوهای تبادل داده ای به طور كامل خواهد بود که طبق آنها ساختار داده ای ویژه با ساختار داده ای دیگر مطابقت خواهد داشت. این الگوها عبارتند از:

* الگوی تطابق داده های سامانه کراتیس با پایگاه داده های توپوگرافیک سامانه اطلاعات جغرافیایی نظامی

* الگوی تطابق پایگاه داده های توپوگرافیک سامانه اطلاعات جغرافیایی نظامی با سامانه کراتیس اداره نقشه برداری ایالتی.

* الگوی تبادل داده ها طبق استانداردهای ناتو

دسترسی به پایگاه های داده ای سامانه اطلاعات جغرافیایی نظامی از طریق سرور (مرکز خدمات رسانی) برنامه های کاربردی امکان پذیر است.

دسترسی مستقیم به پایگاه داده های توپوگرافیک

(شکل3) دسترسی مستقیم به پایگاه داده های توپوگرافیک

8-14-7- اصول مربوط به اطلاعات جغرافیایی نظامی

استاندارد سازی در اطلاعات جغرافیایی نظامی جهت بنیان گذاری یک سامانه عمومی در امر جمع آوری، فراهم سازی، به روز رسانی، ارائه و تبادل داده های دیجیتالی فضایی بین تهیه کنندگان، کاربران، سامانه ها و موقعیت های مختلف امر لازم الاجرایی به حساب می آید. اطلاعات جغرافیایی دیجیتال رشد خیلی زیادی داشته است، و عامل حساسی در برنامه ریزی و خلق عملیات غیرنظامی و نظامی بشمار مي رود. وسعت و پیچیدگی مورد نیاز در پروژه ها و داده ها به معرفی طرح اصول و معاهدات چند ملیتی، به منظور حصول هماهنگی، نیازمند است. با رعايت استانداردها اصول اطلاعات جغرافیایی توسط موسسات و سازمان های صلاحیت دارفراهم می شوند. این اصول از حوزه اطلاعات جغرافیایی که مورد تأیید کمیته فنی (TC) سازمان جهانی استاندارد ISO) ) اصل211 URL1)، ناتوو کنسرسیوم آزاد زمین فضا. OGC (URL2) است، نشأت گرفته. مشخصه‌هاي توليد براي داده‌هاي توپوگرافيك به عنوان يك معيار مطلوب براي جمع‌آوري، پردازش، ارائه و مبادلة داده‌هاي توپوگرافيك مورد استفاده قرار مي‌گيرند.

اصول و موازين ايزو: گروه عملياتي اطلاعات جغرافيايي ديجيتال. DGIWG در سال 1983 ميلادي تأسيس شد تا به توسعه و گسترش استانداردها و معيارهايي بپردازد كه امكان مبادلة مطلوب اطلاعات بين مقامات عضو ناتو را ايجاد مي ‌نمايند. باوجود اينكه گروه عملياتي اطلاعات جغرافيايي ديجيتال، يكي از بخش‌هاي اصلي و رسمي ناتو محسوب نمي‌شود، اما فعاليت‌هاي آن دررابطه با استانداردها و معيارها، مورد قبول و تأييد كنفرانس جغرافيايي ناتو. NATO مي‌باشد. اين گروه عملياتي توانسته است استاندارد مبادلة اطلاعات جغرافيايي ديجيتال. DGIWG را به عنوان يك معيار مبادله ، توسعه و گسترش دهد. استاندارد مبادله اطلاعات جغرافيايي ديجيتال، مبادلة شبكة بازتاب، ماتريس و داده‌هاي جغرافيايي برداري، ديجيتال را بين توليد كنندگان و كاربران تأمين مي‌نمايد. اين استاندارد، همچنين، تمام سلسله ساختارهاي توپولوژيك. TOPOLOGICAL STRUCTURES را تحت پوشش قرار مي‌دهد. از دهة 90 تا كنون، اين استاندارد مبادلة اطلاعات جغرافيايي ديجيتال،توافق نامة شمارة 7074 ناتو در زمينة استانداردسازي. Standardization محسوب مي‌شود.استاندارد مبادلة اطلاعات جغرافيايي ديجيتال از كاتالوگ مشخصات ساختاري و كدهاي نشانه (آيين‌نامه‌هاي مربوط به نشانه‌ها و مشخصات) تشكيل شده است كه به آن اصطلاحاً “كاتالوگ كدگذاري مشخصات و نشانه‌ها”. FACC (Feature and Attribute coding catalogue گفته مي‌شود. اين كاتالوگ به عنوان پابه و شالودة طراحي و كدگذاري موضوعات نظامي پايگاه داده‌هاي توپوگرافيك مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اساساً، كاتالوگ كدگذاري مشخصات و نشانه‌ها، يك لغت‌نامه براي تعاريف مربوط به ويژگي ها و نشانه‌ها محسوب مي شود و كدگذاري اين ویژگی ها و خصوصيات براساس سامانة استاندارد شدة كدگذاري صورت مي‌پذيرد.

الگوي داده‌هاي نظري : از زبان الگوسازي يكپارچه. UML (Unified Modeling Language) براي تشريح طرح نظري (الگوي داده‌ها) و كاتالوگ موضوعي استفاده شده است. زبان الگوسازي يكپارچه، يك زبان گرافيكي براي طراحي با محوريت موضوع مي‌باشد. اين زبان، امكان تصويرسازي، پرداختن به جزئيات، ساخت و ثبت سامانة تأمين برنامه (بوچ و سايرين، سال 2000، كارلسن، سال 2001) را فراهم مي‌نمايد. زبان الگوسازي يكپارچه، همچنين مي‌تواند سامانه‌هاي طراحي استاندارد شده را فعال نمايد.اين سامانه‌ها مي‌توانند مباحث نظري همچون روال وجريان تجاري و كاربري هاي سامانه‌اي (عمليات سامانه‌اي)را همانند مباحث غيرنظري پوشش دهند. منظورازاين مباحث غيرنظري،رده هايي هستند كه به كمك يكي اززبان‌هاي برنامه‌نويسي، الگوهاي موجود براي پايگاه هاي اطلاعاتي و اجزاء چند بار مصرف برنامه نوشته و تهبه مي‌شوند.همان طور كه در قوانين و اصول ايزو 191XX نيز ذكر شده است، براي طراحي سه بعدي پايگاه اطلاعات، اززبان الگوسازي يكپارچه استفاده مي‌شود. اصول و موازيني كه نحوة ساخت يك طرح كاربردي را بر اساس زبان الگوسازي يكپارچه تعيين مي‌كنند، در بخش “قوانين مربوط به طرح‌هاي كاربردي19109 ISO/DIS قيد شده‌اند. (ايزو 2002) رده، يك عنصر و عامل كليدي در زبان الگوسازي يكپارچه محسوب مي شود كه براي طراحي پايگاه اطلاعات توپوگرافيك نظامي مورد استفاده قرار گرفته است. قالب مرجع «نوع ويژگي» در تيتر رده‌ها ديده مي‌شود. اين قالب ، جزئيات كاركردهاي رده‌هاي خاص در سامانه را تشريح مي‌كند. درزير قالب مرجع، اسم رده قرار مي‌گيرد.پس از قالب مرجع و اسم رده، فهرستي از نشانه‌ها به همراه نوع داده‌هاي مربوط به آنها نوشته مي‌شود. بعد از نشانه‌ها، فهرست روش‌ها و اسلوب كاررا مي‌توان اضافه نمود. در الگوي سامانة اطلاعات جغرافيايي نظامي، تمام رده‌ها به همراه نام‌ها و ویژگی ها تعيين و مشخص مي‌شوند، اما روش و اسلوب كار تشريح نمي‌شود. اسلوب و روش كار بعضي ازرده‌ها، درزمان توسعة جمع‌آوري جزئيات داده‌هاي نظامي تعيين مي‌شوند. توسعة مذكور در فازهاي بعدي پروژه شكل مي‌گيرد.رده‌هايي كه به يكديگر وابسته مي‌باشند، از طريق يك سلسله نسبت‌ها و روابط به يكديگر مرتبط مي‌شوند.زمان طراحي الگو براي سامانة اطلاعات جغرافيايي نظامي، روابط مربوط به تعميم داده‌ها و نتيجه‌گيري، ابزار اصلي و اولية تشريح الگو محسوب مي‌شوند. تعميم يا نتيجه‌گيري به رابطه‌اي اتلاق مي‌شود كه توسط آن، موضوعات مربوط به عناصر عمومي(مرجع) را مي‌توان با موضوعات مربوط به عناصر تخصصي و غيرعمومي (زيرمرجع) تعويض نمود.در طرح موجود، 3 قالب الگو مورد استفاده قرار گرفته‌اند: «نوع ويژگي»، «قواعد نظري» و «فهرست كدها». با توجه به اين قالب‌هاي الگو، طبقه‌بندي ذيل را مي‌توان براي رده‌ها متصور شد :

رده‌هايي كه به عنوان ويژگي درنظر گرفته مي‌شوند.

رده‌هاي نظري كه به كمك آنها، نشانه‌هايي مشخص براي عناصر تخصصي (زير مرجع ) شكل مي گيرد.

فهرست كدها كه دامنه‌اي از نشانه‌هاي دقيق و خاص را تعيين و تعريف مي‌نمايد.

در تعريف يك رده، خصيصه‌ها به همراه نوع داده‌ها به صورت فهرست درمي‌آيند. انواع ساده‌اي ازداده‌ها همانند اعداد صحيح، رشته‌هاي توصيفي خصايص و غيره وجود دارد، اما گونه‌هاي پيچيده‌تري هم ازداده‌ها هستند كه به صورت نمونه‌هايي از رده‌هاي مختلف در فهرست رمزي مرجع ارائه شده‌اند.

در نمونه پايگاه اطلاعاتي كه در زبان الگوسازي يكپارچه UML (Unified Modeling Language) در سامانه اطلاعات جغرافیایی نظامی ايجاد شده،‌ رده‌ها به صورت لايه‌ها ي موضوعي سازماندهي شده‌اند كه در اين زبان بيانگر واحدهاي جداگانه‌ي سازماني يا دسته‌هاي زبان الگوسازي يكپارچه هستند. . UML Packages

لايه‌ها ي موضوعي براساس اصول ناتو براي محصولات مختلف مانند داده‌هاي توپوگرافيك ديجيتال . DTOP : (داده‌هاي ديجيتال مربوط به نقشه)

،سطح برداري نقشه شماره ( V Map 1 )‌ سطح برداري نقشه شماره2( V Map 2) و موارد مشابه تعريف مي‌گردند.

8-14-8- لايه‌ها ي موضوعي مورد استفاده در سامانه اطلاعات جغرافیایی نظامی مرجع :

لاية BND جهت ثبت و توصيف (اطلاعات) در مورد نواحي اجرايي مهم (آن بخش از نواحي كه در آنجا عمليات اجرايي صورت مي‌گيرد) و مناطقي كه براي آنها به طور مشخص در مورد وجود مرز آشكار و قابل رؤيت و يا نشانه‌هاي مشخص كننده، تأكيد خاصي صورت نگرفته اما حدود آنها توسط ارگان‌هاي رسمي مجاز، تعيين شده است، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

لاية HYDRO براي ثبت و توصيف اطلاعات در مورد تمامي مسائل مربوط به آبها مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه شامل : آبهاي جاري و راكد، وسايل زيرآب (فعال در زير آب) و اشياء و وسايل طبيعي و يا توليد شده جهت استفاده در آب كه به هر طريقي بر جريان آب تأثير دارند، مي‌شود.

لاية موضوعي HYPSO براي ثبت و توصيف اطلاعات در مورد تمامي وسايل مورد نياز جهت نمونه‌سازي از بلندي هاي سطح منطقه مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

لاية موضوعي IND براي ذخيره‌سازي و بيان اطلاعات در مورد تمام ابزاري كه جهت كاوش، بازسازي نمونه‌ها، توليد، حمل و نقل، انبار كردن و تصوبه (چشم‌پوشي از زائدات) مواد خام، توليدات و يا ضايعات به كار گرفته مي‌شوند، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

لاية موضوعي POP براي ثبت و توصيف اطلاعات در مورد تمامي ابزار ساخته شده كه مراحل توليد آنها به اتمام رسيده و در ارتباط با مسئله‌ي جمعيت هستند استفاده مي‌شود. اين ابزار وسايل به وسيله‌ي تنوع موارد استفاده خود و تعداد افرادي كه در گروه‌هاي بزرگ يا كوچك، آنها و يا وسايل مربوط به آنها را سرهم بندي مي‌كنند، مشخص مي‌گردند. اين وسايل به طورگسترده‌اي قابل شناسايي بوده وبراي تشخيص موقعيت‌ها داراي اهميت فراوان هستند. ابزار و وسايل نظامي عادي در اين لاية موضوعي قرار مي‌گيرند.

لاية REF براي ثبت و بيان اطلاعات در مورد محتواي متوني كه ارتباط دادن آنها به ابزار ذكر شده در لايه‌ها ي موضوعي مختلف غيرممكن بوده (به دشواري صورت پذيرد) و نيز براي تعريف وسايل لازم جهت نيل به كارآمدي سامانه‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

لاية موضوعي TRANS براي ثبت و تعريف اطلاعات پيرامون تمام وسايل و ابزاري كه در شبكة وسايل نقليه‌ي موتوري هستند و يا اين كه بخشي از تأسيسات بنيادي آن را تشكيل مي‌دهند، مورد استفاده قرار مي‌گيرد. تمامي ابزاري كه به هدايت و نظارت عبور و مرور و جهت‌يابي اختصاص يافته‌اند و اشياء طبيعي كه منجر به تشديد جريان عبور و مرور مي‌شوند، در اين لاية اطلاعاتي قرار مي‌گيرند.

لاية موضوعي UTIL جهت ذخيره‌سازي و تعريف اطلاعات پيرامون ابزار لازم براي توليد و توزيع انرژي الكتريسيته مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين لابه شامل آن دسته از ابزار ارتباطي كه كاربري جهت‌يابي ندارند و خطوط لوله نيز مي‌شود.

لاية موضوعي VEG جهت ثبت و تعريف اطلاعات در مورد تمامي اشيائي كه معرف پوشش گياهي يك محدوده، از جمله اشياء طبيعي روي سطح زمين كه بنابه ويژگي طبيعي بودن، پوشش استتاري ندارند، استفاده مي‌شود.

حدود (خطوط مرزي) BND. Boundaries براي ثبت و تعريف اطلاعات پيرامون مرز

نقشه‌برداري از ارتفاعات زمين HYPSO. Hypsography

همچنين به عنوان بخشي از لايه‌هاي موضوعي، رده‌هاي انتزاعي (نظري) كه به طور مضاعف اشياء و وسايل درون هركدام ازاين لايه‌ها را به يكديگر مرتبط مي‌سازند نيز تعريف شده‌اند.به استثناء خصايص ارثي(انتقالي) معمول كه در مسائل هندسي وجود دارد (از قبيل خم هندسي، سطح هندسي و نقطه‌ي هندسي)، نمودارزبان الگو‌سازي يكپارچه، توصيف گر تعداد ديگري از ويژگي هاي در ارتباط با سازوكار اين خصايص(منتقل شده) است. به همين دليل تشخيص رده‌ها از طريق مشخصات هندسي متفاوتي صورت مي‌پذيرد، بدين معني كه يك شيئي با ويژگي هاي خطي كه زيرمجموعه يك ردة خطي مي باشد و يك شيئي با ويژگي هاي سطحي كه به يك ردة سطحي تعلق دارد، مي‌توانند داراي يك سري ويژگي هاي مشترك كه به صورت ردة جديدي تعريف مي‌شود، باشند و يا به بيان ديگر هردوي آنها به طور مستقل از اين واقعيت كه اين اشياء (كه به طور آني در نظر گرفته شده‌اند) مي‌توانند داراي ويژگي هاي هندسي متفاوت باشند، نمايانگر مرزهاي سياسي هستند.

8-14-9- کاتالوگ داده ها

کاتالوگ داده ها مدرکی است که شامل طبقه بندی شاخص های ساختاری، ویژگی ها و رابطه بین شاخص های ساختاری مربوط به یک یا چندین دادگان می شود را ارائه می دهد. این کاتالوگ شامل اطلاعاتی است.مشابه آنچه که در پروژه الگوسازی زبان یکپارچه هم، به صورت کتبی و نارسا اما سازمان یافته تر قرار داده شده است. به این ترتیب کاتالوگ دارای مقدورات زیر است:

* تشریح شاخص های ساختاری به صورت واضح و منسجم

* روش واضح بررسی شاخص های ساختاری

* تشریح منسجم ویژگی های شاخص های ساختاری، طبق اصل19110، روش فهرست ویژگی ها (ISO 2001)، سازمان بین المللی استانداردها طراحی شده است. این اصل رویکرد مربوط به طبقه بندی سازمان و ارائه آن را مشخص می کند. به طوری که هماهنگ با یک رویه استاندارد باشد. اصل 19110 سازمان بین المللی استانداردها را در سامانه های نوین نیزکه فاقد کاتالوگ هستند و همچنین دراصلاح وهماهنگی کاتالوگ های موجود استفاده می شود. یک کاتالوگ در ابتدا به تشریح موضوعات اصلی می پردازد و به ارائه جزئیات ویژه ای از آن موضوعات تخصیص داده نمی شود. طیف (گستره) کاربرد این اصل درمورد مرجع فضایی، مرجع زمانی یا معیارهای نمادین ایزو 19107، ایزو 19108 و ایزو 19117 را مشخص نمی کند.

بنابر این هدف اصلی یک کاتالوگ تعریف شاخص های ساختاری است که برای کاربرد ویژه ای طراحی شده اند و یا تطابق تعریف شاخص های ساختاری در صورت کاربردهای متعدد آنها می باشد. تعریف روابط فضایی، روابط زمانی و معیارهای مربوط به گردآوری داده ها در بحث کاتالوگ داده ها قرار نمی گیرد، و تنها به عنوان یک قضیه عرضه می شود و نه به عنوان قاعده کلی. عناصر اطلاعاتی مربوط به تشریح الگو برگرفته از اصل 19110 ایزو عبارتند از :

* در سطح کاتالوگ، اسم کاتالوگ، فهرست حوزه های کاربردی، شماره نسخه، تاریخ نسخه برداری و خلق داده ها ذکر می شود.

* در سطح شاخص های ساختاری Feature Level برای تمام موضوعات آمده درداده های گردآوری شده درکاتالوگ، نام موضوع، تشریح موضوع، کد نشانه، و فهرست ویژگی ها ذکر می شود.

* در سطح ویژگی ها Attribute Level ، برای تمامی ویژگی ها ی دادگان یک اسم، تعریف مربوطه، کد، نوع واحد اندازه گیری و نوع حوزه (عدد صفر برای حوزه های شمارش شده و عدد يك برای دیگر حوزه ها) ارائه می شود. برای حوزه های شمارش شده، ارزشهای قابل قبولی برای این ویژگی ها ذکر شده است.

* در سطح ارزشگذاری ویژگی ها، مقادیر قابل قبولی ارائه شده است.

این اصل امکان وجود عناصر دیگری، در ابتدا تعاریف مربوط به عملیات و روابط شاخص ها که در کاتالوگ سامانه اطلاعات جغرافیایی نظامی ذکر نشده اند، را پیش بینی می کند. برای این که پایگاه داده ای توپوگرافیک نظامی در تمامی شرایط با توان عملکرد متقابل رضایت بخش باشد، کاتالوگ سامانه اطلاعات جغرافیایی نظامی به صورت یک کاتالوگ دو زبانه (زبان کروواسی و انگلیسی) طراحی شده است. کاتالوگ به تشریح 206 موضوع می پردازد.

8-14-9- طرح کاربردی مربوط به تبادل داده ها

به منظور دستیابی به تبادل آزاد داده ها بین سامانه های نامتجانس و متجانس از طرح کاربرد تبادل داده ها استفاده شده است.اين طرح بر مبنای معیار زبان نمادین جغرافیایی (OGC 2002) GML(Geography Markup language)تنظیم شده است به صورتی که با طراحی مستقیم داده های مربوط به یک پایگاه داده ای از امکانات برنامه های کاربردی که خود به طور مستقیم معیارزبان نمادین جغرافیایی را تأیید و پشتیبانی کرده و ورود و خروج داده ها را به سامانه امکان پذیرمی کند.

در تصویربعدی (شکل4) طرح تبادل داده ها از سامانه A به سامانه B را نشان داده است، که بر طبق داده های مربوط به معیار زبان نمادین جغرافیایی و طرح کاربردی وابسته می باشد.

تبادل داده ها از سامانه A به سامانه B

شکل4 : تبادل داده ها از سامانه A به سامانه B

از آنجایی که معیار زبان نمادین جغرافیایی گویشی خاص از زبان نمادین توسعه پذیر XML(Extensible Markup Languge) به شمار می رود، گرامر و عناصر زبانی مربوط به زبان نمادین توسعه پذیر از طریق اصلاحیه W3C (W3C 2004) ارائه شده است.

درمجموع سامانه اطلاعات جغرافيايي نظامی وزارت دفاع (Voسامانه اطلاعات جغرافيايي) سامانه نوینی را ارائه می دهد که بنیان آن را پایگاه داده ای توپوگرافیک تشکیل می دهد. با تعمیم، گزینش و پردازش کارتوگرافیک، بیشتر محصولات دیگر که عمدتاً دیجیتال هستند، جهت استفاده در وزارت دفاع و نیروهای مسلح بدست می آیند. در راستای الگوی پایگاه داده ای مربوط به سامانه اطلاعات جغرافيايي نظامی سه اصل عمده دنبال شده است:

(1)-رویکرد موضوع محور در مورد الگوسازی پایگاه داده ها

(2)- کاربرد معیارها و اصول پذیرفته شده

(3)- تکیه بر منابع موجود

الگوسازی موضوعی یک روند نوین و فراگیری در امر الگوسازی پایگاه داده های مکانی محسوب می شود. چندی پیش کاربرد سامانه های مکانی بر مبنای پایگاه داده های رابطه ای بوده است، و سامانه ها توسط نمودارهای روابط موضوعی الگوسازی وتشریح شده بودند. امروزه رویکرد موضوع محور بیشتر قابل مشاهده است و سامانه های مکانی به عنوان سامانه های موضوعی، یا موضوع محوری که با نمودارهای الگوسازی زبان یکپارچه UML(Unified Modeling Language) نمونه سازی و ارائه شده اند شناخته می شوند.به كارگيري اصول و معیارهای موجود باعث اطمینان از دسترسی آسان و توان عملکرد متقابل سامانه می شود. به منظور الگوسازی پایگاه داده های سامانه اطلاعات جغرافيايي نظامی، از برخی اصول مربوط به سازمان بین المللی استاندارد، استانداردها و معیارهای مورد تأیید معیار آزاد زمین فضا استفاده شده است. به علاوه، از معیارهای مربوط به ایجاد پایگاه داده های رسمی توپوگرافیک کراتیس نیز استفاده شده است.

8-14-10- نقش سامانه اطلاعات جغرافيايي در جنگهای اخير و آينده:

جنگ ۱۹۹۱ خليج فارس :

جنگ ۱۹۹۱ خليج فارس تأثير عميقی بر تفکر نظامی غرب بر جای گذارد. آزاد سازی کويت در سريعترين زمان ممکن با کم ترين تلفات جانی صورت گرفت. در آن عمليات تقريبا دو سوم ارتش چهارم روز دنیا یعنی عراق منهدم شد. اين عمليات، انقلابی در نظامي گری جهان بود. هر چند امکانات فناورانه پیشرفته تنها دلیل قاطع پیروزی نبود و دیپلماسی دفاعی و روابط پشت پرده نقش مهمتری برعهده داشته است.با اين وجود نمي توان نقش فناوري پيشرفته را از جمله سامانه اطلاعات جغرافيايي و GPS براي اعمال اراده سياسي امريكا را در منطقه ناديده گرفت.[Ibid.p7]

در جريان جنگ عراقی ها همان اشتباهاتی را مرتکب شدند که در جنگ های قرن بيستم ديده می شد، ضعف ادغام و هماهنگی ميان نيروها، ناتوانی در جابجايی، تحرک و آتش گسترده، ناتوانی در کمين و پوشش. اشتباهات تاکتيکی ناشي از عدم به كارگيري سامانه هاي پيشرفته اي مانند سامانه اطلاعات جغرافيايي كه توانمندي بالائي در ارائه اطلاعات به هنگام و مورد نياز در سامانه هاي هدايت، كنترل و ناوبري امريكائي نقش اساسي داشته همراه با قدرت تخريب بالای سلاح های جد يد، كه منجر به پيروزی يک طرفه آمريكا در این جنگ شد. قرن بيستم قرن تحول در فناوري بود. البته در حقيقت این تحول از ويژگی اصلی محيط نظامی جديد است. از سال ۱۹۰۰ به بعد رشد سريعی در سرعت، هدف گيری، قدرت تخريب و جمع آوری اطلاعات صورت گرفته و مسأله پاسخ به اين تحول سريع، محور اصلی انديشه نظامی بوده است.در اين ميان عکس العمل به تحولات فناورانه يک امر مهم تلقی می گردد، ولی بعضي از ارتش ها اصول تاکتيکی و دکترين هايی را که در طول قرن بيستم پديد آمده بود، همچنان در سال های ابتدايی قرن بيست و يکم به کار می بندند. ] سیاری ،1385 : 2 [

9- تجزيه و تحليل:

9-1- جدول شماره3 – سؤالات پرسشنامه

1- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در سازماندهي نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
2- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در جستجوي نيازمندي هاي نقشه اي نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
3- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در تجسم واقعي نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
4- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در تركيب و تلفيق اطلاعات مورد نياز نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
5- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در تجزيه و تحليل اطلاعات مربوط به نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
6- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در پيش بيني موقعيت هاي نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
7- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در جمع اوري داده هاي مورد نياز نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
8- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در آموزش وكارآمدي نيرو هاي انساني نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
9- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در پردازش اطلاعات واحد های نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
10- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در مديريت اطلاعات نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
11- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در نمايش اطلاعات جهت تسهيل در عمليات نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
12- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در روش هاي به كارگيري اطلاعات در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
13- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در تبادل اطلاعات بين سازمان ها و واحد هاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
14- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در سامانه توليد نقشه براي نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
15- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در سنجش از دور تجهيزات و …، نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
16- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در مديريت پايگاه داده در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
17- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در سامانه تعيين موقعيت جهاني در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
18- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در جهت يابي واحد ها نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
19- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در رديابي نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
20- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در امداد و نجات نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
21- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در نقشه كشي جهت واحدهاي نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟
22- آیا سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند هدايت سلاح نيروهاي نيروهاي امنیتی در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد؟

9-2- جدول4- توزيع فراواني پاسخ هاي سؤالات پرسشنامه پنج گزينه اي لیکرت

سؤال گزينه خيلي زياد گزينه زياد گزينه متوسط گزينه كم گزينه خيلي كم
1 12 2 1
2 11 1 1 2
3 14 1
4 13 2
5 12 2 1
6 11 1 1 2
7 7 6 1 1
8 11 2 2
9 10 3 1 1
10 12 3
11 9 3 2 1
12 10 3 1 1
13 9 2 2 1 1
14 10 3 2
15 11 3 1
16 8 2 2 2 1
17 10 2 1 1 1
18 8 2 2 2 1
19 11 3 1
20 9 1 1 4
21 11 3 1
22 10 2 1 1 1

9-3- جزئيات يافته هاي تحقيق به صورت توصيفي و تحليلي با تاکید بر کاربرد gis در امنیت مرزهای دریایی

  1. در شرايط امروزي شيوه های امنیتی دفاعی سنتي نمي تواند كاربرد مطلوبي براي مدافعان باشد لذا با نگرش به اهميت امنیت؛ علاوه بر ارزشهاي ديني كه جهت امنیت در كشور ما حاكم است ؛ در خصوص توسعه فناوري ها و تجهيزات جديد ضروری میباشد..

در اجراي روند تحقيق و در راستاي دستيابي به مباني علمي و فني در جهت اثبات فرضيه، و با بررسي اسناد و مطالعه مبانی نظری و جنگ هاي اخير در منطقه و لحاظ نمودن مؤلفه هاي اثرگذار حوزة تحقيق، ضمن اخذ نظرات كارشناسان و مسئولين مرتبط امنیتی – نظامی و انتظامی و کارشناسان سامانه مزبور؛ فرضية تحقيق ((قابليت هاي جديد سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در امنیت موثر و عناصر بديع اين سامانه را در فرآيندها و فعاليت هاي امنیتی دفاعي بكار گيري نمايد.)) تاييد شده است. در همين رابطه، جزئيات يافته هاي تحقيق به صورت توصيفي و تحليلي به شرح ذيل تنظيم و ارائه مي گردد:

  1. تمامي کارشناسان که مورد مصاحبه و پرسش قرار گرفته اند داراي سابقه ي مشاغل اجرايي مرتبط با موضوع تحقيق بوده و در مراكز دانشگاهي و پژوهشي فعاليت داشته و به امورات امنیتی – دفاعی مطلع بوده اند.
  2. حدود 92 % پاسخگويان موافق بودند كه سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در سازماندهي، كنترل و هدايت نيروهاي عمل کننده در امنیت مرزهای دریایی نقش داشته باشد .
  3. حدود 84 % پاسخگويان معتقدبودند كه سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در تركيب، تلفيق، پيش بيني و پردازش اطلاعات مورد نياز نيروهاي عمل کننده در امنیت مرزهای دریایی در ابعاد مختلف نقش داشته باشد
  4. حدود 83 % پاسخگويان موافق اين مطلب بودند كه سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در مديريت اطلاعات، نمايش اطلاعات، تبادل اطلاعات و به كارگيري بهينه اطلاعات نظامي در امنیت مرزهای دریایی نقش داشته باشد .
  5. حدود 80 % پاسخگويان معتقد بودند كه سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در جهت يابي، رديابي، و هدايت انواع سلاح ها، به ويژه موشك ها در امنیت مرزهای دریایی نقش داشته باشد .
  6. حدود 93 %‌ پاسخگويان معتقد بودند كه سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در تهيه ي نقشه و تعيين موقعيت جغرافيايي نيروهاي عمل کننده در امنیت مرزهای دریایی داشته باشد .
  7. حدود 85 % پاسخگويان معتقد بودند كه سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در سنجش از دور صحيح و مديريت نيروهاي عمل کننده در امنیت مرزهای دریایی داشته باشد .
  8. حدود 3 % پاسخگويان معتقد بودند كه برخي از سامانه هاي اطلاعات جغرافيايي، جنگ رواني بوده و عملا كارايي لازم را ندارند .

10-نتیجه گیری:

با توجه به مبانی نظری تحقیق به ويژه مباني نظری و جمع آوري و مستندات كتابخانه اي و بررسي اسنادی و نظریه صاحب نظران و کارشناسان امنیتی – دفاعی و متخصصان سامانه جغرافیایی که چند نمونه از كاركردهاي سامانه اطلاعات جغرافيايي در بعضي از كشورها و جنگ ها مورد مطالعه و بررسی واقع و لحاظ نمودن سایر مؤلفه هاي اثرگذار حوزة تحقيق ؛ در جهت اثبات فرضيه، نتیجه گیری می شود در شرايط امروزي شيوه تحقق امنیت سنتي نمي تواند كاربرد مطلوبي براي نیروهای امنیتی دفاعی باشد لذا با نگرش به اهميت امنیت مرزهای دریایی ؛ لازم است در خصوص توجه به فناوري ها و تجهيزات جديد توجه ويژه گردد که سامانه اطلاعات جغرافيايي مي تواند در سازماندهي، كنترل و هدايت و تركيب، تلفيق، پيش بيني و پردازش اطلاعات مورد نياز و مديريت اطلاعات، نمايش اطلاعات، تبادل اطلاعات و به كارگيري بهينه اطلاعات امنیتی- دفاعی و جهت يابي، رديابي، و هدايت انواع سلاح ها، به ويژه موشك ها و تهيه ي نقشه و تعيين موقعيت جغرافيايي و سنجش از دور صحيح و مديريت نيروهاي عمل کننده موثر باشد. در نهايت یافته‌های پژوهش نیز نشان می دهد كه سامانه اطلاعات جغرافيايي قادر است در در امنیت مرزهای دریایی کشور نقش مهمی ایفا و توان نيروهاي امنیتی- دفاعی را تا حد زيادي ارتقا بخشد.

11- پیشنهادات

با توجه به مطالعات صورت گرفته و نظرات دريافتي از كارشناسان در جهت مثبت ارزيابي نمودن بهره گيري از كاركردهاي جديد سامانه اطلاعات جغرافيايي كه مي تواند در امنیت مرزهای دریایی نقش آفرین باشد، بشرح زير پيشنهاد مي شود:

  1. با توجه به اهميت امنیت؛ لازم است در خصوص توسعه فناوري ها و تجهيزات جديد بخصوص توسعه به کارگیری سامانه اطلاعات جغرافيايي به عنوان جزئي مهم از راهبرد امنیتی-دفاعي كشور مورد توجه قرار گیرد.
  2. شناخت نقاط قوت و آسيب پذيردشمن و انجام اقدامات متقابل در بعد سامانه اطلاعات جغرافيايي به منظور ارتقاء توان رزمي
  3. بهره گيري بهينه از توان راهبردي سامانه اطلاعات جغرافيايي درمديريت نيروي انساني و منابع به منظور پشتيباني از سازمان هاي امنیتی – نظامي و غير نظامي
  4. ساخت و به كارگيري منابع جديد سامانه اطلاعات جغرافيايي درابعاد تاكتيكي و راهبردي به منظور مقابله با تهديدات روز
  5. مهيا كردن راه كارهاي مقابله با فناوري سامانه اطلاعات جغرافيايي به منظور كاهش آسيب پذيري
کلیدواژه : کاربرد نظامی gis ؛
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها