سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

بررسی فرآیند محله محور در برنامه ریزی شهری با رویکرد NBN

مقدمه

توجه به مشارکت مردم در طرح ها زمانی آغاز شد که دولت ها و برنامه ریزان کشورهای جهان سوم در برنامه های توسعه با شکست های روبرو شدند. در این زمان برنامه ریزان و اندیشمندان مختلف به این نتیجه رسیدند که نگاه خود را به مردم تغییر داده و به آن ها به صورت عامل منفعل نگاه نکنند. دلایل این توجه به مردم بسیار واضح است. چرا که اگر به مردم این فرصت داده شود که در مورد آینده خود و محیط زندگیشان تصمیم گیری کنند، علاوه بر اعتماد بخشیدن به مردم در تصمیم گیری هایشان، می توان از نظرات و پیشنهادات آنها در امور متفاوت استفاده کرد. این کار سبب می شود که طرح ها از ثبات و پایداری مناسبی برخوردار گردد، به دلیل اینکه مردم طرح ها را مطابق با نیازها و خواسته های خود دانسته و در حفظ و نگهداری آن تلاش می کنند. همچنین نظارت مردمی بر امور و مسائل مربوط به شهر عامل دیگری است که می توان در پویایی طرح ها و برنامه های شهری نقش مهمی ایفا کند.

در سیر تحول برنامه ریزی مسیر آن از برنامه ریزی برای مردم تا برنامه ریزی با مردم و در حال حاضر برنامه ریزی توسط مردم را پیموده است. در چنین تصوری نقش شهرسازان از متخصصین به عنوان افراد فعال به همکاری مردم و وکلای آن ها و در نهایت به واسطه هایی جهت انتقال اطلاعات لازم به مردم به منظور تصمیم سازی عمومی در راستای منافع اکثریت تغییر و تحول داشته است. (طبیبیان و دیگران، 1388:2)

در چند دهه ی اخیر، در آمریکا از برنامه ریزی متمرکز فاصله گرفته شده است و انتقاداتی بر برنامه ریزی جامع وارد شد:

برنامه ریزی جامع محدودیت های ذاتی داردکه توانایی اش را در جهت دادن به خیل انبوهی از مشکلاتی که روبروی شهرهای آمریکایی قرار دارد محدود می کند و این خود به نوبت گرایش های عمومی را به این جهت سوق می دهد که برنامه ریزی فاقد اثرگذاری می باشد.Adeline Min Fen Kooi,2006:abstract))

تحقیقی که صورت گرفته است در حیطه برنامه ریزی شهری می باشد. سعی شده که با رویکرد برنامه ریزی مشارکتی در مدیریت شهری مسأله انزوای شهروندان در امور مربوط به تصمیم گیری محیط زندگی شان مورد بررسی قرار گیرد.

رویکرد به کار گرفته شده رویکرد محله محور (NBN) می باشد، این شیوه یکی از روش های مدیریت شهری است که شهروندان را به مناسب ترین شیوه ممکن در مسائل محل زندگی شان درگیر می کند و از تصمیم گیری های متمرکز در این شیوه مدیریت شهری دیده نمی شود و این خود شهروندان هستند که بسیاری از مسئولیت ها را عهده دار شده اند. برای نخستین بار در ایالات متحده  این روش به کار گرفته شده و تاکنون یکی از موفق ترین روش های به کار گرفته شده در زمینه مدیریت شهری به شمار می رود.

این موضوع با هدف بررسی شناخت امکان مشارکت دادن شهروندان در مسائل مربوط به مدیریت شهری با استفاده از رویکرد مذکور (NBN) انجام شده است. مسأله دیگری که این تحقیق در پی آن است معرفی رویکرد NBN  و شناساندن بیشتر آن می باشد.

همچنین سعی می شود به این سؤال پاسخ داده شود که آیا امکان بهبود مشارکت شهروندان از طریق رویکرد فوق وجود دارد؟

 

 

طرح مسأله:

امروزه گسترش شهرنشینی و بزرگتر شدن شهرها و گرایش عمومی که به حرکت به سوی شهرها وجود دارد و با وجود جاذبه هایی که نواحی شهری برای مردم دارند سبب بوجود آمدن مسائل و مشکلات خاصی در شهرها گردیده است. جاذبه های شغلی که از عوامل اصلی گرایش مردم به شهرنشینی می باشد سبب شده که دیگر جنبه های زندگی از جمله جنبه های اجتماعی نادیده گرفته شود. جنبه های اجتماعی خود را در موضوعاتی مانند همیاری و مشارکت، روابط نزدیک و رودررو خود را نشان می دهد؛ در جهان شهری معاصر، که پیوسته به سوی فردگرایی سوق داده می شود این موضوعات بسیار کمرنگ شده اند. از نتایج حاصل از این جریان می توان به احساس غریبگی و بیگانگی مردم نسبت به کسانی که در اطرافشان زندگی می کنند و همچنین بی تفاوتی نسبت به محیطی که در آن بسر می برند شده است، که این به نوبه خود باعث هرچه کمتر شدن روابط عاطفی، کم شدن امنیت اجتماعی، گسترش مسائل زیست محیطی و …  در شهرها شده است.

مشکلات بوجود آمده از این سبک زندگی باعث شده که نظریه پردازان و برنامه ریزان شهری تجدید نظری بر رویکردهای گذشته داشته باشند. رویکرد محله محور محصول این گونه تجدیدنظرها است که سعی در نزدیک تر کردن مردم به یکدیگر و پویایی زندگی اجتماعی در شهرها داشته است، همچنین درگیرکردن مردم در مسائل محیط زندگیشان و بهره گیری از ایشان در مدیریت شهری از دیگر نتایج آن بشمار می آید.

NBN یکی از رویکرد های محله محوری به شمار می آید که در آن شهروندان به مناسب ترین شیوه ممکن به مشارکت فراخوانده می شوند. در این روش هر کس اقدام به ساماندهی محیط اطراف خود می کند و سعی دارد در تمامی اقدامات سازنده در زمینه بهبود وضعیت زندگی محل سکونت خود مشارکت کند. این سیاست که تاکنون بازدهی بسیار خوبی داشته است در اصطلاح «همسایه ها محیط اطراف در همسایگی خود را ساماندهی می کنند» (NBN) عنوان گرفته است. این روش برای اولین بار در سال 1996 در شهر روچستر ایالات متحده آمریکا به اجرا در آمد و تاکنون یکی از موفق ترین روش های مدیریت شهری بوده است.

 

 

 

 

 

در دهه های اخیر مفهوم محله و محله مداری در ادبیات برنامه ریزی شهری در نظریه ها مانند توسعه پایدار و نوشهرگرایی مطرح شده و از جنبه های گوناگونی مورد بحث قرار گرفته است.

توسعه پایدار:

تعاریف بسیاری از توسعه پایدار وجود دارد که شناخته شده ترین این تعاریف، تعریفی است که کمسیون جهانی محیط زیست ارائه داده است:

 «توسعه ای که نیاز های کنونی را بدون به خطر انداختن توانایی های نسل های آینده به دستیابی به نیازهایشان برآورده نماید.»

ابعاد توسعه پایدار:

1-اجتماع پایدار یا پایداری اجتماعی؛ بر طبق تعریف روزلند پایداری اجتماعی به معنی :

-ارضای نیازهای اساسی انسان به غذا، سرپناه، تحصیلات، درآمدکاری، شرایط زندگی و کار سالم و ایمن؛

-برابری که شامل توزیع عادلانه منافع توسعه می شود؛

-افزایش و تقویت، یا حداقل نگهداری و حفظ رفاه فیزیکی، ذهنی، معنوی و اجتماعی؛

-تحصیل و فرصت ها برای توسعه پتانسیل انسانی برای کل جمعیت؛

-حکومت دموکراتیک که مشارکت شهروندان و لحاظ کردن آنان در کارها را ارتقاء می بخشد؛ می باشد. (مخلصیان به نقل از Roseland ،1392:25)

2-پایداری اکولوژیکی یا زیست محیطی

3-پایداری اقتصادی

پیتر هال بنیادهای توسعه شهری پایدار را در کنفرانس بین المللی  برلین (2000) در هفت عنوان ذکر می نماید:

1)اقتصاد شهری پایدار: کار و درآمد مناسب؛ 2) جامعه شهری پایدار: همبستگی و یکپارچگی اجتماعی؛ 3) سرپناه شهری پایدار: خانه سازی شایسته در استطاعت همه؛ 4)محیط زیست شهری پایدار: اکوسیستم های با ثبات؛ 5) دسترسی شهری پایدار: تحرک همراه حفاظت منابع؛ 6) زندگی شهری پایدار: ایجاد شهر زیست پذیر و 7) مردم سالاری شهری پایدار: قدرتمندسازی شهروندی (صرافی.1380، 13)

توسعه پایدار همه درباره پایداری است نه تنها برابری بین نسل ها، بلکه همزمان برابری درون نسل ها را نیز دربر می گیرد. در واقع مهمترین روح توسعه پایدار مشارکت است و آن چیزی نیست که بتواند به وسیله اقلیت کوچکی از تکنوکرات ها و یا سیاست گذاران از بالا تحمیل شود. به جای آن توسعه پایدار باید همه مردم را از هر منشأی دربرگیرد. (Bell and Morse, 3-4:2003) این مطالب در اصل 10 بیانیه ریو بر روی محیط و توسعه به خوبی تجسم یافته است: «پیامدهای زیست محیطی بهترین دستاویز برای مشارکت همه شهروندان است. هر فردی باید فرصت مشارکت در فرآیندهای تصمیم سازی را داشته باشد». (UNCED,1992)

 

نوشهر گرایی:

در فردای دروان پر تشویش و مخرب رواج مدرنیسم در شهرسازی و در دهه 1980 میلادی، تعداد فزاینده ای از معماران و شهرسازان آمریکایی در ارتباط با فرسودگی و زوال مراکز شهری و افزایش فزاینده جوامع محلی که پراکنده و متفرق، متکی بر اتومبیل و دارای فاصله با مراکز شهری بودند، اظهار نارضایتی کردند. در سال های پایانی دهه 1980 و ابتدای دهه 1990 میلادی، این نارضایتی منجر به ظهور نهضت نوشهرسازی شد. (طبیبیان:4)

نوشهرسازی به طور کلی مجموعه ای از اصول شهری است که ساختمان های دارای سبک نو-سنتی را برای شکل دادن محله های نسبتاً پرتراکم، قابل پیاده روی و دارای کاربری مختلط پیشنهاد می کند. اگر چه نوشهرسازی ذاتاً با توسعه های مسکونی جدید مرتبط است، اما همواره بر توسعه درون بافت و شهرسازی در ارتباط با حومه های موجود تأکید می کند. نوشهرسازی آمیزه ای از سبک معماری، رشد هوشمند، مخالف با توسعه های پراکنده و شهرسازی پایدار مبتنی بر حمل و نقل عمومی است. (Marshal,2003 به نقل از طبیبیان). به عبارت دیگر نوشهرسازی واکنشی در مقابل توسعه بی رویه بوده و بازگشت به الگوی محلات سنتی برای ایجاد جوامع  پایدار و کارا را لازم می داند. نوشهرسازی بازگشتی به هنر ساختن مکانهاست. (Leher,2004)

مهمترین سندی که به تشریح محتوای نظری جنبش نوشهرگرایی می پردازد، منشور نوشهرگرایی است. این منشور را که در سال 1996 میلادی و پس از برگزاری چهارمین گردهمایی سالانه انجمن نوشهرگرایی به عنوان منشور نظری نوشهرگرایی اراده شد؛ می توان بیانه ای در مقابل منشور آتن دانست  که در آن دیدگاه مدرنیتی به شهرسازی و معماری توسط کنگره بین المللی معماران مدرن (سیام) مطرح شده است. این منشور تمامی سطوح قابل بررسی در ارتباط با اجتماعات انسانی از بلوک، خیابان و ساختمان، محله، بخش و محور شهری تا منطقه، کلانشهر، شهر و شهرک را مورد بررسی قرار می دهد و هیچ یک را رد نمی کند. (صفری چابک 1392: 45و46 به نقل از Erneth)

اصولی که در نوشهرگرایی به آن پرداخته می شود، جنبه هایی را شامل می شود که در برنامه ریزی شهری مدرن کمتر مدنظر بوده اند. این اصول برخلاف زندگی ماشینی در دوره مدرنیسم انسان را محوریت خود قرار می دهد.

اصول نوشهرگرایی:

1-قابلیت پیاده روی

2-ارتباط پذیری

3-کاربری مختلط و متنوع

4-مسکن مختلط

5-معماری و طراحی شهری باکیفیت

6-ساختار سنتی محلات

7-افزایش تراکم

8-حمل و نقل هوشمند

9-پایداری

10-کیفیت زندگی

دو نظریه مهمی که در جنبش نوشهرگرایی قرار می گیرند، عبارت اند از:

-توسعه واحدهای محلی سنتی

-توسعه مبتنی بر حمل و نقل عمومی (صفری چابک،1392: 49)

بزرگترین نظریه پردازان این جنبش:

پیتر کلتورب، آندره دو آنی، الیزابت پلاترزیبرک، استفان پولی زوید، دانیل سولومرن، پیتر کاتز.

تعریف محله از دیدگاه های متفاوت:

محله در لغت نامه دهخدا به معنای کوی، برزن، یک قسمت از چندین قسمت شهر آمده است. (دهخدا،1324) در فرهنگ غربی به عنوان واحد همسایگی تعریف شده است. اما مفهوم این معادل ها با تعریف، ساختار و ماهیت محله در شهرهای گذشته ما، تفاوت شکلی و ماهوی دارد. واحد همسایگی یک مجموعه برنامه ریزی شده و طراحی شده است در حالیکه محله سنتی یک تشکل اجتماعی است. (صفری چابک،1392: 6و7)

رابرت کوآن در فرهنگ شهرسازی خویش، محله را یک بخش از شهر، فضایی اطراف برخی مکان ها یا چیزها و قسمت شناخته شده ای از محیط شهر با کاربری محتلط می داند که با ساختار شهر رابطه تنگاتنکی دارد. (Cowan,2005:256)

انجمن برنامه ریزی آمریکا محله را بخشی از شهر با اقتصاد و اجتماع پویا و با نقش واحد در ساختار شهر که توسط ساکنانش قابل تشخیص است معرفی می کند. (APA,2000)

در رابطه با جایگاه محله در شهر می توان گفت که محله ها ساخت و بافت اصلی شهرها را تشکیل می دهند. زندگی روزمره مردم در مقیاس محله به طور محسوس قابل درک بوده و آن را تحت تأثیر قرار می دهد. این تأثیر از طریق نوع زیرساخت ها، تجهیزات و خدمات شهری موجود در مقیاس محله، فاصله سفرها و تعملات اجتماعی ساکنین و همسایگان شکل می گیرد. تصمیمات برنامه ریزی و طراحی شهری در مقیاس محله اتفاق می افتد. (عزیزی،1385:37)

جین جیکوبز با دیدی احساسی به محله نگاه می کند و از دیدگاه وی «محله کلمه ای است که آهنگی عاشقانه دارد. محله، به مثابه آهنگی پر احساس برای برنامه ریزی شهری خطرناک است، زیرا به تلاش برای پوشاندن زندگی شهری در لفافی به تقلید از زندگی شهرستان و حومه ها می انجامد. احساسی گری (Sentimentalism) با منظورهای شیرین به جای احساس مطلوب عمل می کند».

همچنین تأکید دارد که یک محله موفق محلی است که پهلو به پهلوی مشکلات خود حرکت می کند و اجازه نمی دهد تا به وسیله آن ها نابود شود. یک محله ناموفق محلی است که به وسیله عیوب و مشکلات خود از پا درآمده و به تدریج در برابر آنها در مانده تر می شود. (جیکوبز،1388:119)

از نقطه نظر جامعه شناسی محله های شهری به مفهوم «واحدهای اجتماعی» حقیقی هستند که تا حدی به صورت اتفاقی و ناخودآگاه به وجود آمده اند و با گذشت زمان توانسته اند شکل و فرم ثابت و پایداری به خود گرفته و حریمی ویژه و معین برای خود تعریف کنند. در حقیقت این محله ها از مجموعه افرادی، با خصوصیات و ویژگی های اجتماعی، فرهنگی، مذهبی و به ویژه اقتصادی مشابه تشکیل می شود که به واسطه این اشتراک نوعی همبستگی و روابط متقابل جمعی به وجود می آید. (خاکساری،1385: 127)

رویکرد محله گرایی:

در نظریه شهری جدید، رویه شهرگرایی نوین (New urbanism) یکی از پرجاذبه ترین راه حل های برنامه ریزی شده برای مقابله با مشکلات و چالش های ناشی از زندگی شهری در مادرشهرها محسوب می شود. بیشترین توجه این نظریه در برنامه ریزی و توسعه شهری هزاره سوم میلادی مردمی تر شدن فرایند برنامه ریزی و توسعه شهری و فضاهای شهری در سطح خرد و محله است. این نظریه را می توان برداشتی تازه به عنوان توسعه شهری نو-سنتی (Neo-traditional urban development) یا (NTUD) نیز قلمداد کرد. در این برداشت نیز تأکید بر مؤلفه های کلیدی در سطح محله ای است از جمله:

-پیوندهای اجتماعی

-سرمایه اجتماعی

-مشارکت اجتماعی داوطلبانه فردی و شراکت اجتماعی بخش های عمومی و خصوصی در فرایند برنامه ریزی و توسعه شهری. (مخلصیان به نقل ازنقل از کوثری و دیگران،1391: 39)

برنامه ریزی توسعه محله ای که با نام طرح محله سنتی گره خورده است بر چند مؤلفه تأکید دارد که به شرح زیر است:

1)فضاسازی محله ای چند منظوره

2)نزدیک سازی و دسترسی به خدمات در سطح محله ای

3)ایجاد فضاهای عمومی محله ای  و بازگرداندن اقتدار و هویت پیشین از دست رفته محله به آن، همراه تقویت نقش کارکرد محله ای در زندگی شهری.(مخلصیان به نقل از کوثری و دیگران،1386: 86)

امروزه برای حل مشکلات شهرنشینی، رهیافت توسعه اجتماعی محله ای با تاکید بر پایداری شهری با رویکردی مردم محور در مدیریت شهری جایگاه ویژه ای یافته است.

مديريت در سطح محله، حلقه پيوند شهروندان و مديريت شهري است . چنانچه براي بهبود اداره شهرها پذيرفته شده باشد كه مشاركت تمامي كنشگران توسعه شهر اعم از بخش هاي دولتي و خصوصي و جامعه مدني ضروري است، مديريت در اين سطح بستر گشاي همياري تمامي كنشگران شده و فرهنگ سازي اداره مردم سالارانه تحقق می یابد (صرافی.1383، 4 به نقل از کریمی). توجه به سطح خرد (محله) یکی از راه های رسیدن به مدیریت شهری کارآمد می باشد. بر این اساس لازم است توجه بیشتری به ابعاد برنامه ریزی در مقیاس خرد و محله ای گردد.

 

معرفی شیوه مدیریت شهری NBN

یکی از جالب ترین و موفقیت آمیزترین شیوه ها در زمینه مدیریت شهری که مدت بیش از 15 سال است در شهر «روچستر» ایالت نیویورک در حال اجرا است، طرح ابتکاری NBN است که در واقع یک سیستم مدیریت شهری به شکل مشارکتی می باشد و در آن مردم همگام با دولت در تمامی تصمیم گیری های مربوط مشارکت می کنند.

در این روش هر کس اقدام به ساماندهی محیط اطراف خود می کند و سعی دارد در تمامی اقدامات سازنده در زمینه بهبود وضعیت زندگی محل سکونت خود مشارکت کند. این سیاست عجیب که بازدهی بسیار خوبی تاکنون داشته است در اصطلاح «همسایه ها محیط اطراف در همسایگی خود را ساماندهی می کنند» عنوان گرفته است. طبق این طرح ساکنان «روچستر» برای آینده شهر خود برنامه ریزی می کنند و الویت های بودجه بندی شهر خود را مشخص می کنند.

در نخستین قدم شورای شهر تصمیم گرفت تا از انرژی های موجود در شهر و دانش شهروندان بهره گیرد. زمانی که در سال ۱۹۹۴ «بیل جانسون» شهردار این شهر شد یکی از اولین طرح های ابتکاری وی برنامه NBN بود. با جلب رضایت همه شهروندان برای برنامه ریزی و انجام اقدامات عمرانی، شهر به ۱۰ بخش جغرافیایی تقسیم شد.(سایت شورای اسلامی شهر رشت:1392)

نقشه تقسیم شهر روچستر به 10 قسمت طی فرایند NBN  (www2.cityofrochester.gov/dcd/NBN )

 

 

 

 

اعضای شورای شهر روچستر گفتمان را با توضیح مختصری از  برنامه ریزی برای پروژه ای که به انجام می رسانند با  اعضای 10 واحد همسایگی در میان می گذارند. همانند همه ی جنبه های NBN، معمولاٌ فرصت هایی به شهروندان داده می شود که از نحوه ی پیشرفت برنامه ها اطلاع داشته باشند و نظریاتشان به برنامه اضافه شده و با آن درآمیخته شود. به عنوان یکی از نتایج از اینگونه رویه های برنامه ریزی، که در هر 10 بخش رخ داد این بود که در حدود 900 پیشنهاد برای بالا بردن کیفیت واحد همسایگی شان داده شد. خوشبختانه همسایه ها دارایی ها و منابعشان را برنامه ریزی کرده و درک کرده اند که خودشان مستقل از شهر، جهت به اجرا درآوردن بسیاری از توصیه هایشان بدون اتکا صرف به هیئت مدیره و منابع شهر دارای توانایی هستند. به عنوان یک منبع اضافی، هر کدام از واحدهای همسایگی در روچستر سالانه حدود پنج هزار دلار جهت انجام امور مالی کمک دریافت می کنند.(The Technical Assistance Resource Center…, 2000: 8)

 برنامه ریزان و شهروندان هر قسمت ترغیب به همکاری با یکدیگر و ارایه راهکارهای مناسب شدند که در نتیجه چندین طرح کاربردی که اجرای آن بر عهده شهروندان بود، حاصل شد. از طرفی برای کسب اطمینان از سودمند بودن طرح های ارایه شده یک فرصت ۱۸ماهه برای آن ها در نظر گرفته می شد و بعد از آن طرح ها مورد بازبینی مجدد قرار می گرفت.

برای اینکه مطمئن شوند که برنامه ها در واقعیت عملی شده اند، مدیران شهری یک دوره ی هجده ماهه را تعیین می کردند. بعد از هجده ماه برنامه هر بخش بازبینی می شد یا دوباره انجام می شد. همچنین شهر نظرات شرکا را شناسایی می کرد. در صورتی که تنها شهروند-برنامه ریزان فرد یا افرادی را که قصد مشارکت داشتند را معرفی می کردند و آنها در فرم حمایت از طرح عضو می شدند، پیشنهاداتشان پذیرفته می شد. یک ایده تنها هنگامی برنامه ی عملیاتی آن تهیه می شد که شهروندان منابع تآمین سرمایه ی آن را بتوانند شناسایی کنند و کمیته ی مشارکت برای کمک در اجرای آن شکل بگیرد. این روند کل فرایند NBN را مجبور کرده است که نه بر اهداف کلی بلکه بر نتایج تمرکز داشته باشد.از هنگامی که NBN پذیرفته شده است، به صورت متوسط 76 درصد از همه ی برنامه ها به صورت کامل به اجرا رسیده اند.(                                                                            ) البته باید به این نکته هم اشاره کرد که اجرای طرح های ارایه شده به طور کامل برعهده شهروندان نیست بلکه تلاش ها در راستای مشارکت هرچه بیشتر آنان در این زمینه و حمایت از طرح های ارایه شده توسط مردم است. کلیه بخش های  NBN با یک سیستم کامپیوتر مرکزی یا به عبارتی شبکه ارتباطی شهر به یکدیگر متصل می شوند که به این طریق امکان دسترسی به اطلاعات شهری برای همگان میسر می شود. نرم افزار نقشه کشی gis ، اطلاعات برنامه ریزی سه بعدی، پست الکترونیکی مطمئن و سیستم مدیریت فایل ها از دیگر تسهیلات و امکانات موجود است.

گروهی از مردم به همراه متخصصین، کار حفظ و به روز نگه داشتن شبکه را برعهده دارند. موسسه NBN که توسط شورای شهر و کالج محلی اداره می شود به شهروندان امکانات آموزشی در زمینه مدیریت، سازماندهی جامعه و مهارت های برنامه ریزی فنی را رایگان ارایه می دهد. شهروندان «روچستر» همچنین در سیاستگذاری تخصیص بودجه در زمینه های مختلف نیز صاحب نظر هستند که این امر در واقع ابزار قدرت مردم محسوب می شود. از نخستین نتایج به دست آمده از اجرای نخستین طرح های NBN در سال ۱۹۹۵ درک اهمیت بالا بودن کیفیت زندگی توسط مردم بود. در واقع پس از عملی شدن نخستین سیاستگذاری ها که به شکل مشارکتی انجام شد، شهروندان «روچستر» نسبت به حفظ محیط زندگی خود حساس شدند به طوری که همه سعی می کردند به نوعی در رعایت بهداشت، پیشیگیری از وقوع جرایم و هر آنچه که لازمه زندگی آرام و سالم در یک محیط شهری است نقش داشته باشند.

در نتیجه گروه های حفظ محیط زیست، پلیسی(نظارت بر اجرای قانون و برخورد با متخلفین) و نظارتی با مشارکت مردم تشکیل شد. با سهیم شدن مردم در برنامه ریزی های اصولی، نگرانی هایی در مورد منطقه گرایی و چگونگی تقسیم بخش های مختلف به وجود آمد که برای حل این مشکل ۱۲۰جلسه همگانی ظرف سه سال برگزار شد. البته علت این امر این بود که طبقه بندی های منطقه ای در آمریکا بر اساس آنچه طبقه بندی «اقلیدسی» نام گرفته است، انجام می شود در نتیجه توسعه در هر یک از مناطق محدود به یک کاربری خاص نظیر تجاری یا صنعتی بودن، می شود که البته طرح هایNBN موجب ساماندهی نقص های موجود در این طبقه بندی ها شد.

NBNامکان سرمایه گذاری های خصوصی را برای پیشبرد اهداف توسعه شهری فراهم می کند که همین امر منجر به ساخت بسیاری از مراکز رفاهی و تفریحی توسط مردم شده است. دانشگاه های «روچستر» در هر دوره حدود هفتادهزار طور تمام وقت ثبت نام می کنند و باید گفت که بیشتر این دانشگاه ها در توسعه اقتصادی شهر و اجرای طرح هایNBN نقش بسیار مهمی دارند. ظرف ده سال گذشته NBN در ارتباط مجدد مردم و دولت نقش مهمی ایفا کرده است.

علاوه براین بیانگر این مطلب بوده است که دولت محلی هم می تواند در راستای اهداف مردم عمل کند به نوعی که شهروندان کنترل امور زندگی خود را در اختیار داشته باشند و بتوانند در کلیه برنامه ها مشارکت کنند. با بازنشستگی «بیل جانسون» شهردار «روچستر» و مبتکر طرح NBN در اول ژانویه سال 2006، نیروهای جدید مصمم هستند با حفظ همان اصول در راستای اهداف NBN با مشارکت مردم قدم بردارند.  (سایت ایران شهرساز:1392)

 

زمینه های شکل گیری NBN

دلایل انگیزشی زیادی برای مشارکت بیشتر شهروندان در فرایند برنامه ریزی وجود داشته است:

قبل از هر چیز، نیاز به بازنگری برنامه ی جامع قدیمی (منتشر شده در سال 1964) بسیار ضروری شده بود. زیرا این برنامه آنقدر قدیمی شده بود که به روزرسانی آن برای انطباق بیشتر با نیازهای روز ضروری بود. (Adeline Min Fen Kooi,2006:3)

هیئت مدیره ی شهری به وسیله ای جدید از برنامه ریزی شهری نیاز داشت، زیرا روش های قدیمی موجود در مواجهه با نیازهای ساکنان و مشاغل عاجز بودند. (همان:6)

NBN همچنین به عنوان راه حلی برای مشکلات تأمین بودجه شهرداری برای بهبود پروژه های در حال افزایش محله در شهر ظهور کرد. در طول سال ها مشکلات مربوط به بودجه به دلیل کاهش منابع بودجه و درآمدهای مالیاتی افزایش یافته بود، در حالی که نیاز به تجدید حیات شهری بیشتر احساس می شود. در این سال ها قطع کردن از بودجه ی ایالتی و دولتی برای حکومت های شهری، شهر روچستر را متأثر ساخت. این انقطاع تهیه ی خدمات روچستر و اجرای برنامه های نگهداری محله ای و پیشرفت پروژه ها را با مشکل مواجه ساخت.(همان:3و4)

از سوی دیگر، درآمد مالیاتی شهر به دلیل خروج مشاغل از شهر به سایر مناطق از جمله حومه ها کاهش یافت. تداوم تقلیل جمعیت روچستر به دلیل جاری شدن از مرکز شهر به سوی حومه ها همچنین سبب کاهش درآمد شهری و مالیات بر مالکیت شد. آنانی مانده بودند، غالباً قشر فقیر شهری بودند که به شدت وابسته به کمک شهر برای تداوم زندگی بودند. تمرکز شدید فقر شهری در روچستر فشار مضاعفی را بر بودجه ی شهر وارد می کرد.

بنابراین، جنبه ی عقلانی این بود که اگر شهر فرصت های بیشتری را برای مشارکت شهروندان فراهم نماید، مردم به دلیل اینکه در شکل گیری آینده ی شهر نقش دارند سرمایه گذاری بیشتری خواهند داشت.

بالقوه، NBN فرصت را برای شهروندان فراهم می کند که وضعیت شهرشان را بهتر نموده و آنانی را که هستند را تشویق به ماندن می کنند. اصلاح خدمات رسانی در سطح شهر، زیباسازی شهر و بهبود زندگی و واحدهای همسایگی امن همچنین ساکنان و مشاغل جدیدی را نیز به شهر جذب می کنند. (همان:5)

 

اهداف رویکرد NBN

– ایجاد و حفاظت واحد های همسایگی  پایدار، سالم و متنوع که توسط شهروندان توسعه و نگهداری می شوند، بوده است. Adeline Min Fen Kooi,2006:5))

-یاری رساندن به پیشرفت توانایی ها، محاسنات و ظرفیت های واحدهای همسایگی، ساکنان، سازمان ها و مؤسسه ها؛

-فراهم آوردن یک فرایند جامع و سیال برای درآمد شهروندان؛

-فراهم آوردن اساس و زمینه ای برای توسعه ی برنامه ی جامع روچستر؛

-بکارگیری سلسله خطوط سازمان یافته ی کلی در برنامه ی نوزایی (Renaissance Plan) شهر به عنوان راهنمایی برای مشخص کردن فعالیت بخش ها.( www2.cityofrochester.gov/dcd/NBN)

 

 

 

برنامه نوزایی مجدد (روچستر 2010)

فرایند NBN شهر روچستر به فراهم کردن پایه و زمینه ای برای توسعه ی برنامه ی جامع روچستر کمک کرد (نوزایی 2010). اطلاعات ذیل نمونه هایی از فعالیت های بخشی می باشد که جهت دستیابی به اهداف خطوط کلی برنامه ی نوزایی (Renaissance Plan) صورت گرفته اند.

-دخالت دادن شهروندان (کنش متقابل همسایه ها)

-تعالی آموزش (وارد کردن اجتماع به مدارس)

-سلامتی، امنیت و مسئولیت پذیری (محیط امن)

-نظافت محیط (حفاظت از فضای سبز)

-واحدهای همسایگی سالم شهری (خانه سازی جانبخش)

-کیفیت خدمات (پیامدهای ترافیک خودرو)

-هنرها و فرهنگ (واحدهای همسایگی جذاب و گیرا)

-سرزندگی اقتصادی (ترویج نیروی کار و مشاغل سالم و شکوفا) www2.cityofrochester.gov/dcd/NBN

نگاهی انتقادی به NBN

برنامه ی NBN یک دنباله ی منطقی از کنش گرایی در میان مردم در تاریخ شهر روچستر می باشد. NBN به عنوان فرایند خود پایدار و خود بازنگر برنامه ی پیشنهادی شهر روچستر برای مشارکت میان دولت مردم شکل گرفته است.

مزایای مهمی که از برنامه ی NBN به دست آمده است:

1-افزایش مشارکت همسایه ها در قالب بخش های برنامه ریزی NBN؛

2-قانونمندسازی برنامه ریزی توسط مردم؛

3-فرصت هایی برای ساکنان جهت نقش داشتن در برنامه ها به وجود آمد، شکل گیری اسناد دولتی رسمی را تحت تأثیر قرار داد (برنامه ی جامع و منطقه بندی)؛

4-به صورت رسمی درآوردن و پشتیبانی کردن تقاضای واحدهای همسایگی برای سرمایه گذاری بیرونی از بانک ها، مؤسسه ها، سازمان های خیریه و سرمایه گذاران مشترک برای به انجام رساندن فعالیت های اصلاح گرایانه، زیرا NBN از جانب دولت مورد حمایت قرار می گرفت؛ و

5-آماده ساختن شهروندانی با آزادی عمل مستقل برای بر عهده گرفتن طرح ها و اجرا کردن برنامه ها.. 59

از سوی دیگر، کاستی های موجود در فرایند NBN مشکلات تازه ای بوجود آورد:

1-ارتباط نادرست اولیه بین دولت و توده ی مردم در مورد دخالت صحیح مردم در NBN در جهت برنامه سازی و اجرا و میزان وظایفی که در جهت به موفقیت رساندن NBN می بایست در اختیار مردم قرار گیرد؛

2-اتکای شدید بر داوطلبان

کلیدواژه : رویکرد محله محور
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها