سبد خرید
0

هیچ محصولی در سبد خرید نیست.

تحلیلی جامع بر فضای سبز شهری؛ عملکرد، سرانه و انواع آن

 

2-1- مقدمه

فضای سبز به­عنوان یکی از کاربریهای ارزنده شهری است علاوه براین که موجب بهبود وضعیت زیست­محیطی شهرها می­شود ، فضایی برای گذران اوقات فراغت شهروندان نیز مهیا می­کند . برای انجام این پژوهش نیاز است تا انواع فضاهای سبز شهر و عملکرد و ویژگیهای آنها شناسایی سپس تحلیل­های لازم انجام گردد.

در این فصل نگاهی گذرا به انواع فضاهای سبز شهری ، تقسیمات و عملکرد آن در سطح شهر خواهیم داشت و همچنین ویژگیها و نوع پارکهای شهری را به صورت خلاصه بیان می­کنیم تا در فصل­های دیگر از این ویژگیها در تحلیل­ها استفاده کنیم.

 

2-2- تعاریف فضای سبز شهر

منظور از فضاهای سبز شهری نوعی از سطوح کاربری زمین شهری با پوشش گیاهی انسان­ساخت است که هم واجد ” بازدهی اجتماعی ” و هم ” بازدهی اکولوژیکی ” هستند.(سعیدنیا، 1379: 29) فضای سبز شهری از دیدگاه شهرسازی در برگیرنده بخشی از سیمای شهر است که از انواع پوشش گیاهی تشکیل شده است و به عنوان یک عامل زنده و حیاتی در کنار کالبد بی­جان شهر تعیین کننده ساخت مرفولوژیک شهر است. فضاهای باز شهری از یک سو، در بر گیرنده فضاهای سبز موجود و از سوی دیگر، به صورت فضاهایی بالقوه جهت توسعه فضاهای سبز شهری مطرح می­شوند.(سعیدنیا، 1379: 30) .تمایز فضای سبز و ” سطوح سبز” از نظر اکولوژیکی، از این نظر اهمیت دارد که سطوح سبز ( به عنوان مثال یک پارک تزئینی ) نمی تواند عمل غبارگیری را مانند فضای سبز شبه جنگلی انجام دهد و یا در کاهش آلودگی صوتی نقش مؤثری داشته باشد و یا به نحو مطلوبی موجبات کاهش دما گردد.(همان منبع،31)

فضای سبز شهری بخشی از فضاهای باز شهری است که عرصه های طبیعی یا مصنوعی آن تحت استقرار درختان ، درختچه ها، گلها ، چمنها و سایر گیاهانی است که براساس نظارت و مدیریت انسان با در نظر گرفتن ضوابط ، قوانین و تخصصهای مربوط به آن  برای بهبود شرایط زیستی ، زیستگاهی و رفاهی شهروندان و مراکز جمعیتی غیر روستایی ، حفظ ، نگهداری و یا بنا می­شوند.( مجنونیان ، 1374: 40)

فضاهای سبز شهری را بر مبنای چگونگی مالکیت می توان در سه گروه اصلی طبقه بندی کرد:

  • فضای سبز خصوصی
  • فضای سبز نیمه خصوصی ( یا نیمه عمومی )
  • فضای سبز عمومی

فضاهای سبز عمومی تشکیل دهنده مهمترین گروه از فضاهای سبز شهری هستند. استفاده از فضاهای سبز عمومی برای کلید گروهای اجتماعی آزاد است و بدین سبب ارزش اجتماعی و روانی بسیار بالایی دارند. (بهرام سلطانی، 1384: 64) در واقع پارکهای شهری هم جزء فضاهای سبز عمومی به شمار می­آیند.

 

2-3-انواع فضاهای سبز شهر

در دسته بندی کلی که از فضاهای سبز شهری انجام گرفته فضاهای سبز شهری به چهار دسته، فضاهای سبز عمومی، فضاهای سبز نیمه عمومی، فضاهای سبز خصوصی و فضاهای سبز خیابانی تقسیم بنده شده اند، که به تعریف هر کدام از موارد پرداخته می شود.( سعیدنیا ، 1379: 32)

 

2-3-1 – فضاهای سبز عمومی

فضاهای سبز شهری هستند که واجد بازدهی اجتماعی می باشند. این فضاها برای عموم مردم در گذران اوقات فراغت، تفریح و مصاحبت با دوستان و گردهمایی های اجتماعی و فرهنگی استفاده می­گردد.

فضاهای یاد شده اساسا” برای این منظور طراحی یا تجهیزشده­اند. وجود نیمکت، روشنایی،آبخوری، دستشویی، کف سازی معابر و دسترسی، از مؤلفه های فضاهای سبزاجتماعی (عمومی) به شمار می­روند. از این فضاهای سبز، معمولا” به عنوان پارک نام برده می شود. درواقع فضاهای سبز اجتماعی شامل همه فضاهای سبز عمومی مجهز به خدمات و تسهیلات می شود .

 

فضاهای سبز نیمه عمومی232

فضاهای سبزی که بازدهی اکولوژیکی دارند، لیکن استفاده کنندگان آن ها، نسبت به فضاهای سبز عمومی محدودتر هستند، بنابراین واجد بازدهی تام اجتماعی نیستند. محوطه های باز بیمارستانها، پادگانها، ادارات دولتی و… دراین دسته قرار می­گیرند.

 

3- فضاهای سبز خیابانی32

نوعی از فضاهای سبز شهری هستند که به طور معمول درختکاری حاشیه باریکی از حد فاصل مسیرهای پیاده­رو و سواره­رو را تشکیل می دهند و یا به صورت متمرکز در فضاهای نسبتا” کوچک میدانها و یا در زمینهای پیرامون بزرگراهها و خیابانها شکل گرفته اند.

 

فضاهای سبز خصوصی 432

فضاهای سبز خصوصی،شامل باغهای مثمر و غیرمثمر، زمین های کشاورزی و باغچه های خصوصی هستند و به دلیل خصوصی بودنشان فاقد ارزشهای اجتماعی به شمار می روند. بدون تردید فضاهای سبز خصوصی بر شرایط اکولوژیک شهر تأثیرگذار هستند.(بهرام سلطانی ، 1384: 65)

4- انواع پارکها2

پارک های شهری در طبقه­بندی فضاهای سبز عمومی قرار می گیرند. اصولا” طبیعت این فضاها به منظور گردشگاه و محل استراحت عموم مردم می باشد. در پارک عمومی سعی می شود تمام وسایل سرگرمی و رفاهی، تقریبا” برای همه گونه سلیقه، فکر و سن وجود داشته باشد. (حکمتی ، 1371: 324) . پارک منطقه­ای است با درختزارهای پراکنده با فضای باز و کف پوش چمن که یا به صورت مصنوعی احداث شده یا به صورت طبیعی وجود داشته تنها به دستکاری و آرایش آن اکتفا شده است. در این نوع  فضاسازی در شهرها برای تفرج عامه جا افتاده­ترین شیوه برای احداث تفرجگاهها به شمار می آید. (مجنونیان، 1374: 33). پارک های شهری دارای نقش اجتماعی ، اقتصادی و اکولوژیکی هستند که مزایایی مانند درمان بیماری های روحی ، محیطی مطلوب برای پرورش کودکان ، یکپارچگی اجتماعی ، حفظ آسایش و نیز شاخصی برای ارتقا کیفیت فضای زندگی و توسعه جامعه محسوب می شوند.(بالرم[1]،2005: 149) پارک های شهری که در سطح شهرها مورد استفاده شهروندان قرار می­گیرند و عملکردشان ایجاد احساس آرامش، کمک به تجدید قوا و تامین نشاط برای مردم است به صورت زیر قابل طبقه بندی هستند:

 

پارک شهری در مقیاس واحد همسایگی  –142

پارک شهری در مقیاس واحد همسایگی عبارت است، از پارکی که در یک واحد همسایگی قرار گرفته و مساحتی کمتر از نیم هکتار داشته باشد. طبق استاندارد، برای کودک 9 ساله از دورترین نقطه واحد همسایگی تا پارک با پای پیاده مقدور باشد و طی مسیر از خیابان سریع شریانی و بزگراهها عبور نکند.

 

2-4-2- پارک شهری در مقیاس محله

به پارکی که در محله ای قرار دارد و مساحت آن حدود 2 برابر مساحت پارک در مقیاس همسایگی ( یک هکتار ) است، گفته می شود. همچنین ارتباط پیاده برای کودک 9 ساله از دورترین نقطه محله تا پارک باید به حدود دو برابر معیار واحد همسایگی برسد و طی مسیر بتواند از خیابان کندرو،شبکه دسترس محلی عبور کند. در شهر­های ایران محدوده محله دارای ارزشهای اجتماعی فراوانی بوده است.

 

پارک شهری در مقیاس ناحیه342

به پارکی گفته می شود که در “ناحیه مسکونی” قرار داشته و مساحت آن دو تا چهار برابر مساحت پارک در مقیاس محله( 4هکتار) باشد و دسترسی با پای پیاده طبق مشخصات برای ساکنان از دورترین نقطه تا پارک از نیم ساعت تجاوز نکند.

 

پارک شهری در مقیاس منطقه-4-4-2

پارک منطقه ای به پارکی که در یک منطقه مسکونی قرار داشته، مساحت آن حداقل دو برابر اندازه حداکثر در مقیاس ناحیه ( 8 هکتار ) در نظر گرفته شود. همجنین طبق استاندارد، مراجعه کننده می تواند از دورترین منطقه با وسیله نقلیه در مدت زمانی از یک چهارم ساعت یا بیشتر خود را به پارک یاد شده برساند. مشخصات عمومی و استاندارد­های پیشنهادی در کشور ما برای انواع فضاهای باز و تفریحی به ترتیب در جداول شماره (2-1)، (2-2)، (2-3)، (2-4) آورده شده است:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول شماره (2-1) مشخصات عمومی پارک در مقیاس واحد همسایگی (پارک کودک )

مشخصات پایه نحوه کاربرد فضا نحوه استقرار در محیط ویژگیها و تناسب
شعاع عملکردمفید:1600متر

 

 

 

 

2- جمعیت زیر پوشش: با ظرفیت متوسط 2-3 هزار نفر

 

3- قطعات تفکیک:

650 متر مربع

 

1-سطح زیر بنا و طبقات: – در اراضی تأسیسات تفریحی سطح کل زیربنا در طبقات از 5 درصد سطح کل زمین تجاوز نکند.

– حداکثر تعداد طبقات تا 2 مجاز است.

2- سطوح و فضاهای آزاد:

-حداقل سطح آزاد 95 درصد کل سطح زمین است.

3- در اراضی مربوط به اندازه مورد لزوم محل پارکینگ پیش بینی شود.

1- همجواریهای متناسب:

– حتی المقدور در کنار کانونهای آموزشی و فرهنگی قرار داشته باشد.

– تراکم نسبی و توزیع جمعیت هر ناحیه برای ایجاد نوع پارک و تأسیسات تفریحی در نظر گرفته شود.

2- محدودیتهای همجواری و جریمه حریمها:

– در محوطه پارک فقط در نقاط اضطراری خیابان داخلی احداث شود و خیابانهای طرح ریزی شده باید خطوس ترافیکی کمتری داشته باشد.

1- سطح سرانه:

به طور متوسط برای هر کودک 3 متر مربع

 

 

 

2- مساحت مورد نیاز:

650 متر مربع

 

 

3- ظرفیت:

150-200 کودک

مأخذ 🙁 پورمحمدی ، 1387 ،  40 )

مشخصات پایه ای نحوه کاربرد فضا نحوه استقرار در محیط ویژگیها و تناسبات
 

1-شعاع عملکرد مفید:

2-3 کیلومتر

 

2- جمعیت زیر پوشش: با ظرفیت متوسط 700- 1250 خانوار برای هر واحد

 

3- قطعات تفکیک: حداقل 10هزار متر مربع

 

 

 

سطح زیربنا و طبقات:

-در اراضی تأسیسات تفریحی سطح کل زیربنا در طبقات از 5 درصد سطح کل زمین تجاوز نکند.

-حداکثر تعداد طبقات تا 3 طبقه مجاز است

2-سطوح و فضاهای آزاد

-حداقل سطح آزاد 95درصد کل سطح زمین است.

– به ازای هر 200 متر مربع زمین، 6 متر مربع برای پارکینگ اختصاص داده شود.

 

1- همجواریهای متناسب:

– حتی المقدور در کنار کانونهای آموزشی و فرهنگی قرار داشته باشد.

– تراکم توزیع سنی هر ناحیه برای ایجاد نوع پارک و تاسیسات تفریحی در نظر گرفته شود.

2- محدودیتهای همجواری و حریمها:

در محوطه پارک تنها در نقاط اضطراری خیابانهای داخلی احداث شود و خیابانهای طرح ریزی شده باید خطوط ترافیکی کمتری داشته باشند.

 

1-سطح سرانه:

-به طور متوسط برای هر نفر 2 متر مربع

 

2- مساحت مورد نیاز:

حداقل 14 هزار متر مربع به ازای هر واحد

 

3- ظرفیت:

4-6 هزار نفر

جدول شماره (2-2 )، مشخصات عمومی پارک در مقیاس محله(پارک محله­ای)

جدول شماره (2-3) ،،مشخصات عمومی پارک در مقیاس ناحیه ( پارک ناحیه ای)

مشخصات پایه ای

 

نحوه کاربرد فضا نحوه استقرار در محیط ویژگیها و تناسبات
1-شعاع عملکرد مفید:

حداکثر 3هزار متر

 

2- جمعیت زیر پوشش: با ظرفیت متوسط 3500-5000 خانوار به ازای هر واحد

 

4-قطعات تفکیک:

2هکتار

 

1- سطح زیر بنا و طبقات:

– در اراضی تأسیسات تفریحی سطح کل زیر بنا در طبقات از 5درصد سطح کل زمین تجاوز نکند.

– حداکثر تعداد طبقات تا 2 طبقه مجاز است.

2- سطوح و فضاهای آزاد:

-حداقل سطح آزاد 95 درصد کل سطح زمین است.

-به ازای هر 150مترمربع زمین 12 متر مربع برای پارکینگ اختصاص داده شود.

1- همجواریهای متناسب:

-حتی المقدور در کناذر کانونهای آموزشی و فرهنگی قرار داشته باشد.

-تراکم نسبی و توزیع سنی جمعیت هر ناحیه برای ایجاد نوع پارک و تأسیسات تفریحی در نظرگرفته شود.

 

2- محدودیتهای همجواری و حریمها:

در محوطه پارک فقط در نقاط اضطراری خیابان داخلی احداث شود و خیابانهای طرح ریزی شده باید خطوط ترافیکی کمتری داشته باشند.

1-سطح سرانه:

به طور متوسط برای هر نفر5/1 متر مربع

 

2- مساحت مورد نیاز:

4-6 هکتار

 

 

 

3- ظرفیت :

برای 30 هزار نفر

مآخد:( پورمحمدی ، 1387 ، 43 )

مشخصات پایه ای نحوه کاربرد فضا نحوه استقرار در محیط ویژگیها و تناسبات
1- شعاع عملکرد مفید:

5-6 کیلومتر

 

2- جمعیت زیر پوشش:

100هزار نفر به ازای هر واحد

 

 

3- قطعات تفکیک:

حداقل 6 الی 8 هکتار

 

1- سطح زیربنا وطبقات

– در اراضی تأسیسات تفریحی سطح کل زیر بنا در طبقات از 5 درصد کل سطح زمین تجاوز نکند.

– حداکثر تعداد طبقات تا 2 طبقه مجاز است.

2- سطوح و فضاهای آزاد:

– حداقل سطح آزاد 95 درصد کل سطح زمین است.

– به ازای هر 150 متر مربع زمین 25 متر مربع برای پاترکینگ اختصاص داده شود.

1- همجواریهای متناسب:

– حتی المقدور در کنار کانونهای آموزشی و فرهنگی قرار داشته باشد.

– تراکم نسبی و توزیع سنی هر ناحیه برای ایجاد نوع پارک و تأسیسات تفریحی در نظر گرفته شود.

2- محدودیتهای همجواری و حریمها:

در محوطه پارک فقط در نقاط اضطراری خیابان احداث شود و خیابانهای طرح ریزی شده باید خطوط ترافیکی کمتری داشته باشند.

1-سطح سرانه:

به طور متوسط برای هر نفر 4متر مربع

 

 

2- مساحت مورد نیاز:

حداقل 6 هکتار به ازای هر واحد

 

ظرفیت:

برای 100هزار نفر

جدول شماره ( 2-4 )،مشخصات عمومی پارک در مقیاس شهری (پارک شهری)

 

2-5-شعاع دسترسی پارک­های شهری

پارکهای شهری یعنی تمامی پارک­های تفریحی که به مناطق گوناگون شهر خدمات ارائه می­کند عملکرد اصلی این پارک­ها ایجاد احساس آرامش ، کمک به تجدید قوا و تأمین نشاط برای مردم است در نتیجه راحتی و ایمنی و قابلیت این مکان­ها باید در­حد کمال و عوامل تشنج­زا در­آنها در­حد صفر باشد.این پارک­ها همانطور که در صفحات قبل ویژگیهایشان آورده شد شامل پارکهای همسایگی ، محله­ای ، ناحیه­ای و پارکهای شهری می­باشد . اندازه و شعاع عملکرد پارک­ها در تناسب با اندازه شهر تغییر پیدا می­کند .(قربانی ، 1387: 112 ) در جدول زیر اندازه و شعاع عملکرد آنها آورده شده است:

جدول شماره (2-5) ، طبقه­بندی پارک­های شهری براساس شعاع عملکرد آنها

شعاع عملکرد مساحت نوع پارک
200 متر کمتر از 5/0 هکتار همسایگی
400 600 متر 1 تا 2 هکتار محله­ای
800 تا 1200 متر 2 تا 4 هکتار ناحیه­ای
1500 تا2500 متر 4 تا 10 هکتار منطقه­ای
25 تا 30 دقیقه رانندگی بیش از 10 هکتار شهری _ منطقه­ای

مأخذ : ( قربانی ، 1387 ، 112 )

 

تاریخچه طراحی و احداث فضای سبز -2-6

باغ­سازی و باغبانی در هر دوره از تاریخ منعکس کننده وضع اقتصادی و سیاسی و فرهنگی آن مردم بوده است.مطالعه تاریخ سبک باغ­سازی به شناخت مردم امروزی و چگونگی تشویقی او به توسعه پردیس­سازی و منظره­سازی کمک فراوان می کند. در باغ­هایی که قبل از میلاد مسیح احداث شده است، گیاهان از نظر مذهبی به کار می بردند. و در برخی دیگر از قسمت­های جهان فقط علاقه به گل ها و گیاهان باعث احداث باغ های زیبا می­شد. گاهی اوقات نیز عده­ای برای نشان دادن قدرت و ثروت خود اقدام به ساختن باغ های بسیار وسیع و زیبا می­نمودند. بعضی از اجتماعات علاقه بیشتری به مناظر بسیار رسمی و کنترل شده و خطوط هندسی نشان داده و برخی دیگر فرمهای طبیعی را ترجیح می دادند. در هر صورت منظره­سازی برای زیباتر ساختن محوطه اطراف قصرها و ویلاها و ساختمان­های عمومی به کار می رفته است. امروز هم صرفا” به همین منظور یعنی برای زیبا­سازی و بهسازی محیط زیست باغ­سازی می­نمایند.( روحانی ، 1389: 50)

قدیمی­ترین شواهد باغ سازی از 2200 سال قبل از میلاد مسیح در مصر به دست آمده است. باغ­های معلق بابل از قدیمی­ترین باغ­های کهن جهان می­باشد. این باغ در سال 600 قبل از میلاد مسیح و هم زمان با شروع سلسله پادشاهان پارسی احداث شده است و این باغ یکی از عجایب هفتگانه جهان محسوب می شود یونانیها بین سالهای 600 قبل از میلاد مسیح تا شروع دوران مسیحیت خدمات ارزنده ای به سبک باغ­سازی جهان نموده اند. اولین باغ عمومی یا پارک در یونان کهن احداث گردید. اغلب این پارک­ها محل تجمع فلاسفه، متفکرین و دانشجویان بود. هنر باغ­سازی کهن در اوائل دوران مسیحیت و امپراطوری روم به اوج خود رسید. تاثیرات و سنت­های کلاسیک سبک باغ­سازی یونانی در قرن بیستم نیز دنبال می شود. باغبانی و باغ­سازی مانند سایر هنرها در دوران رنسانس به اوج خود رسید در این دوران نه تنها سبک­های کهن و کلاسیک رومی و یونانی دوباره زنده شد، بلکه سبک­های خاص پردیس­سازی که تأثیر زیاد بر طراحی باغ­های امروزی جهان گذاشته است نیز آشکار شد و تکامل باغ­ها ی مدرن و امروزی جهان از این دوران آغاز گردید. درایتالیا اغلب باغ­ها را بر سراشیبی ها بنا می­نمودند تا تسلط کامل بر مناظر اطراف داشته باشد و مجسمه و آب نیز از اجسام بسیار مهم در باغ­های ایتالیایی دوره رنسانس بوده است. با پیشرفت دوره رنسانس فرانسه، فرانسویان سبک خاصی برای تزئین باغ­های خود یافتند. آنها بر سطوح افقی عظیم با اشکال هندسی بسیار پیچیده گل­کاری و چمن­کاری کرده و راه­های شنی احداث می­کردند. لذا بیشتر باغ­های فرانسوی اگر از بلندی نظاره می­شد، با شکوهتر و عظیم­تر به نظر می رسید، این باغچه ها را ” پارتر”[2] می­نامیدند. در انگلستان در زمان سلطنت “تودورها”[3] دوران جدید باغ­سازی و باغبانی آغاز گردید صلح و ثبات سیاسی و اقتصادی نیاز به محفوظ و محدود بودن را کاهش داد و باغ­ها وسعت زیادتری پیدا کرد.این باغ­های انگلیسی کمی شبیه باغ­های ایتالیائی و فرانسوی بودند. پیدایش و توسعه باغ­سازی سبک خاص انگلیسی در اوائل سلطنت جیمز اول، اولین پادشاه سلسله استوارت ها[4] آغاز گردید. در این سبک نیز از خطوط مستقیم و نقوش رسمی استفاده می­شد. لیکن بر وسعت باغ افزوده شد و پیاده­روهای عریض­تر احداث گردید. در سال 1720 میلادی اولین باغ­های سبک طبیعی انگلیسی احداث گردید طراحی باغ­های طبیعی توسط” همفری رپتون”[5] که خود را اولین طراح این سبک باغ نامید به اوج خود رسید . رپتون مفهوم امروزی پارک­های انگلیسی که ( چمن­کاری وسبع و کشت متعادل درختان) را که تأثیر به سزائی بر پارک­سازی امروز جهان گذاشته معرفی نمود.(روحانی ،1389: 51-70)

سبک باغ­سازی که در خاور دور (چین و ژاپن) به کار می رفت حاکی از زیادی جمعیت و کمبود فضای لازم برای باغ­سازی وسیع بود. در چین 2500 سال قبل از میلاد مسیح باغ­سازی می­نمودند ولی باغبانی بیشتر به منظور پرورش گیاهان داروئی انجام می­گرفت. مذهب تأثیر بسزا بر باغ­سازی چین داشت، بعد از ظهور بودائیسم در چین اغلب باغ­ها به سبک­های طبیعی و فرم­های آزاد ساخته شد. وسائل مختلف و گیاهانی که در این باغ­ها به کار می رفت هر کدام نماد چیز خاصی بودند.

مبلغین مذهب بودائیسم این سبک باغ­سازی را به ژاپن بردند. باغ­های اولیه چین و ژاپن ساده تر بودند و به تدریج در قرن سیزدهم میلادی تکامل یافته و به اوج زیبائی رسید. باغ­های چینی و ژاپنی تا چند سال گذشته همیشه با باغ­های غربی تفاوت داشتند. به طور کلی طراحان خاور دور سعی داشتند که جنبه لا­یتناهی طبیعت را بیشتر جلوه دهند. سنگ و آب وگیاه سه جز مهم باغ­های ژاپنی هستند طراحان ژاپنی این سه جزء را با دقت فراوان  همیشه برای نمایاندن منظره­ای خاص به کار می­بردند. (همان منبع ، 71)

 

2-6-1-تاریخچه و سبک­های فضای سبز در ایران

در ایران هنر باغ­سازی دارای سابقه­ای طولانی بوده ودر اکثر منابع علمی معتبر ، از هنر باغ­سازی ایرانی به عنوان یکی از سبک­های کلاسیک یاد شده است .(بهرام سلطانی ، 1387: 140 ) .گفته شده است منوچهر پادشاه پیشدادی اولین کسی بود که تخم گل­ها و میوه­ها را از کوهستان آورده و در باغ­ها به کشت آن­ها اقدام نموده است. ابن بلخی در کتاب فارسنامه او را نخستین کسی می داند که در جهان به احداث باغ و بوستان پرداخته است.(آریانپور ، 1365: 48) . گیاهان به خصوص درخت نزد ایرانیان سمبل طراوات و آرامش و زیبائی بود. به دستور بسیاری از فرمانروایان داخل قصرها را با گل و درختان مصنوعی تزئین می نمودند. همان­طوری که دوره سامانی دوره شروع و اوج اعتلا شعر و ادبیات فارسی بود از نظر معماری و طراحی باغ می­توان گفت که ابتدا و شروع آن از دوره استیلای تیمور لنگ بر ایران آغاز گشت و تا امروز ادامه دارد. تیمور به احداث حلقه ای از باغ­های سلطنتی مبادرت ورزید که باغ شمال، باغ ارم، باغ بهشت از جمله این باغ­هاست به طور کلی باغ­های تیموری بسیار وسیع و با دیوارهای بلند محصور بودند. رشته طراحی و معماری در دوره صفوی اگر چه خیلی پیشرفت نمود ولی از نظر کلی متأثر از سبک تیموری بود. باغ های صفوی در اصفهان و دیگر شهرهای ایران به طرز فشرده­ای در اطراف کوشک سلطنتی قرار داشتند طرح کلی باغ در دوره صفوی طرح چهار باغ اصلی بود. در دوره قاجاریه برای اولین بار سبک اروپائی در سبک باغ­سازی ایران نفوذ کرد. باغ دوشان تپه که در زمان ناصرالدین شاه احداث شد اولین باغی است که با اقتباس از سبک ایرانی و اروپائی ساخته شده است. در اطراف تهران در زمان قاجار باغ های زیادی وجود داشت که قصر­های مجلل را در خود جای داده بودند. از جمله باغ های عشرت آباد و صاحب­قرانیه که سبک روسی طرح­ریزی شده بودند.(روحانی ، 1389: 30)

 

تاریخچه فضای سبز در شهر سراب   2-6-2-

در سفرنامه­ها و کتابهای تاریخی شهر سراب را شهری آباد ، پربرکت و دارای باغهای فراوان ذکر کرده­اند. در سفرنامه ابن حوقل آمده است که شهر سراب که به شهر سراو مشهور بود شهری است پاکیزه و پربرکت و حاصلخیز و دارای باغها و آبها و میوه­ها و کشتها و آسیابهاست .(سفرنامه ابن حوقل ، 1366: 98 ) و همچنین کتاب تاریخی حدود­العالم در توصیف این شهر آورده است شهری خرد با نعمت و آبادان می­باشد.(حدودالعالم ، 1362 : 158 ) حمدالله مستوفی نیز در توصیف شهر سراب گفته که شهری است در شرق کوه سبلان که آب آن از کوه سبلان تأمین میشود که دارای حاصل فروان و باغهای پربرکت با آب فراوان می­باشد. (مستوفی ، 1362: 86 ) آنچه که از تاریخ شهر سراب پیداست ، گویای آبادانی و پوشش گیاهی و فضاهای سبز طبیعی در طول تاریخ شهر می­باشد هرچند شهر از فضاهای سبز مصنوعی و ساخت دست بی­بهره بوده است اما آنچه آشکار است شهر از فضاهای سبز طبیعی و تعادل جمعیت برخورداره بوده که نیاز به ساخت فضای سبز مصنوعی را نداشته است. اما در وضع موجود با افزایش جمعیت و تخریب پوشش گیاهی طبیعی نیاز شهر به باغها و پوشش­های گیاهی انسانساخت بیش از بیش نیاز می­شود.

 

2-7- بازتاب و عملکرد فضای سبز در محیطهای شهری

فضای سبز در محیط­های شهری دارای عملکرد و بازد هی­های مختلفی می باشد که به بعضی عملکرد­های آن اشاره می­گردد.

 

2-7-1- عملکرد اکولوژیک فضای سبز

 

امروزه شهر­های بزرگ ایران مبتلا به مسائل متعدد اکولوژیک هستند و به همین دلیل از دیدگاه اکولوژیک محیط­های ناپایدار شمرده می­شوند. وجود ناپایداری اکولوژیک در شهرهای ایران به صورت موارد زیر نمود عینی یافته است:

  • تغییرات اقلیمی
  • تغییرات در چرخه هیدرولوژیک
  • تغیرات در منابع خاک
  • تغییرات در رویش طبیعی
  • تغییرات در ترکیب جانوری

فضای سبز شهری می تواند تخیف دهنده و تعدیل کننده هر یک از این اختلالات باشد. (بهرام سلطانی ، 1384: 66)

 

2-7-2- عملکرد­های حفاظتی فضای سبز

 

یکی از زمینه­های کاربردی معماری فضای سبز، استفاده از آن در مرمت خرابیهای موجود، بهسازی طبیعت و ایمن­سازی محیط است. بر این مبنا مجموعه فضاهای سبزی را که در نهایت قلمرو اکولوژیک شهر را ایمن می­سازند فضای سبز حفاظتی می نامند. ایمن­سازی در مقابل حوادث طبیعی و شبه طبیعی صورت می­گیرد. به طور خلاصه مجموعه حوادث طبیعی و شبه طبیعی مورد نظر که با استفاده از فنون معماری فضای سبز قابل کنترل هستند شامل موارد زیر می باشند:(بهرام سلطانی ، 1384: 74)

– ریزش سنگلاخ وبهمن از ارتفاعات

– لغزش یا رانش خاک

– فرسایش خاک و بیابان­زدایی

– طغیان رودخانه­ها و پیشروی آب دریا

 

2-7-3- عملکرد­های زیست محیطی فضای سبز

به آن بخش از عملکرده­های فضای سبز که در مقابله با آلودگی­های محیط زیست و همچنین مرمت و بهسازی چشم اندازهای طبیعی نقشی را ایفا می کنند، ” عملکرد­های زیست­محیطی فضای سبز ” گفته می شود. آلودگیها و آسیب­های زیست­محیطی مورد نظر را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:(بهرام سلطانی ، 1384: 84)

  • آلودگی هوا
  • آلودگی صوتی
  • باز­زنده سازی فضاهای تخریب شده و آلوده
  • آلودگی سیمای محیط

بنابراین برای رفع یا کاهش هر یک از زمینه­های یاد شده می توان از معماری فضای سبز به عنوان ابزاری مناسب استفاده کرد.

عملکرد فضای سبز در مورد کاهش آلودگی هوا در این موارد خلاصه می­شود:

– تأثیر گذاری بر شرایط میکروکلیمای شهر

– جذب گاز دی اکسید کربن از هوا

– کاهش غبار

عملکرد فضای سبزبه عنوان بخش جاندار کالبد شهر2-7-4

به آن گروه از عناصر فضای سبز که به عنوان بخش جاندار کالبد شهر مورد نظر هستند می­توان در دو مقیاس – مقیاس کلان و مقیاس خرد – توجه کرد. از دیدگاه کلان فضای سبز شهری را در چارچوب زیر می توان طبقه­بندی کرد: ( همان منبع ، 92 )

  • کمربندهای سبز
  • ناحیه های سبز
  • فضای سبز منطقه ای

فضاهای سبز عمومی در مقیاس خرد در مورد کالبد شهر قادرند عملکرد­های متعددی را عهده دار شوند، از جمله می توان به این موارد اشاره کرد.

  • تفکیک مناطق شهری ( مسکونی، تجاری، صنعتی، تفریحی و مانند آن )
  • تفکیک کاربری­های مختلف و بویژه کاربری­هایی که در تعارض با یکدیگر قرار دارند.
  • جلوگیری از ایجاد تراکم ساختمان
  • برجسته سازی خطوط اصلی شهر

2-7-5- عملکرد­های اجتماعی – روانی فضای سبز

فضای سبز می­تواند خدمات اجتماعی و روانی بسیار زیادی ارائه دهد و به عنوان عاملی که می­تواند نقش بسیار مهمی در توانمند ساختن شهرها و همچنین ساکنان آنها داشته باشد عمل کند.(الریچ[6] ،1981: 2 )بنابراین. از فضای سبز می توان برای تنش­زدایی و ایجاد آرامش روحی و جسمی در محیط­های شهری استفاده کرد هرچند احداث هر نوع فضای سبز به روانبخشی، زیباسازی و ایجاد آرامش در محیط کمک می کند ولی هر فضای سبزی را نباید مناسب گذران اوقات فراغت دانست. جامعه شهری، جامعه­ای که کار می کند، خسته می شود و نیاز به استراحت و تجدید قوا دارد، باید بتواند این قبیل نیازهای خود را با کمترین هزینه و در کوتاهترین مدت برطرف کند. (بهرام سلطانی ، 1384: 105) . همچنین ایجاد مکان­های مناسب برای ورزش ، تفریح ، در جهت سالم نگه داشتن سلامتی انسان و در دسترس بودن این فضاها برای همه ساکنان شهر و به وجود آوردن محیط­های آرام در شهر می­تواند به عنوان عاملی مهم در جهت سلامتی اجتماعی و روانی عمل کند . ( اسکاتیش[7] ، 1981 :4 )

 

ارزش و اهمیت فضای سبز در برنامه­ریزی شهری  2-8-

پیدایش احساس بیگانگی یکی از سرچشمه های مشکلاتی است  که امروز گریبانگیر مردم جهان گشته است و این مسأله بیش از همه بین مردم و محیط مصنوع آنها ظاهر می­گردد.(هانا[8]، 1958: 148). بنابراین با توجه به وضعیت به وجود آمده فضاهای باز و سبز شهری نه­تنها به دلیل اهمیت تفریحی­ که دارند مورد توجه هستند ، بلکه به دلیل نقشی که در حفظ و تعادل محیط زیست شهری و تعدیل آلودگی هوا و پرورش روحی و جسمی ساکنان شهر ایفا می­کنند ارزشمند هستند . (دنت[9] ، 2002 : 4 ) .شهرهای آلوده ، پرصدا، متراکم و زشت نمی توانند پرورش دهنده هیچ­گونه فضیلی باشند در اینکه انسان باید کار و تلاش کند و کار جوهر زندگی است هیچ تردیدی وجود ندارد، ولی زندگی انسان علاوه بر ابعاد مادی، ابعاد معنوی نیز دارد. برنامه­ریزی شهری باید در این مورد که این انسان در محیط­های شهری چگونه می­تواند نیازهای معنوی خود را برطرف کند به سهم خود به تعمق بپردازد. بخشی ازنیازهای معنوی، از جمله نیاز به استراحت، آرامش، خلوت ، گذران اوقات­فراغت در فضاهای آزاد و سبز به فضای مناسب محتاج است و باید این احتیاج محیطی، در طول فرایند برنامه­ریزی و سازماندهی کاربری زمین دیده شود. برنامه­ریزی شهری تا کنون نسبت به برنامه­ریزی و تدارک فضاهای لازم برای گذران اوقات­فراغت توجه چندانی نکرده است و زمانی که موضوع تخصیص زمینهایی برای فضاهای سبز شهری مطرح می شود، دیدگاه صرفه­جویانۀ غیر­قابل دفاعی را به کار می­برد. .( بهرام سلطانی ،1384 : 107 ) . از نگاه تونی گارنیه در طراحی شهر صنعتی ، شهرسازان به تأمین نور ، تهویه و فضای سبز برای شهروندان مکلف می­گردند ، به نظر او شهر باید به سان یک باغ ملی بزرگ باشد (اوستروفسکی[10] ،2008 : 49 )

 

2-9- معیارها و استانداردهای برنامه­ریزی فضاهای سبز شهری

پیش از هر نوع برنامه­ریزی برای توسعه سبز شهری، باید معیارها و استاندارهای توسعة فضای سبز معین و مشخص شود. وضعیت موجود شهرها نه تنها بر ایجاد فضاهای سبز وسیع و مهمتر از همه برنامه­ریزی شده و حساب­شده حکم می کند، بلکه بیش از هر زمان دیگر خواهان فضاهای سبز وسیع به منظور برقراری موازنه اکولوژیکی در مقابل محیط­های ساخته شده است.

استاندار یعنی سطحی از اجرا که توسط معیارهای سنجش مشخص شده و برای تعداد معینی از جمعیت ساکن در نظر گرفته شده باشد.

سرانه، میزان کمیتی است که به طور متوسط از یک کل به هر نفر می رسد. مثلا” سرانه فضای سبز، مقدار فضای سبزی است که به طور میانگین از کل کاربری فضای سبز به هر نفر می رسد. معیارهای برنامه­ریزی فضای سبز شهری را می توان از سه جهت ” استانداردهای فضای سبز، معیارهای محیطی و معیارهای مکانی” مورد بررسی قرار داد:

 

 

2-9-1- استانداردهای فضای سبز

تا کنون به طور معمول در برنامه­ریزی فضاهای باز و سبز، چه در سطح محله چه در مقیاس شهری از استاندارهای کشورهای دیگر بدون تعدیل و تطبیق استفاده شده است در اکثر طرح­های شهری، استاندارد مشخص دربارة فضای سبز اراوئه نشده است.استاندارد بیانگر وضعیتی بهینه است که در نظریه­ها و سلیقه­های گوناگون دخالت دارد.(سعیدنیا،1379: 82)

استاندارد فضاهای باز و سبز، دارای بعد اجتماعی، رفاهی و تکنیکی است که با توجه به مکان . موقعیت اقلیمی و فرهنگ خاص ساکنان محل مورد نظر، همچنین نیازها و ارزش­های آنان، فراهم می شود و ابعاد خاص خود را می طلبد. با این شرایط نمی­توان برای سراسر ایران سطح یا حجم “استاندارد” واحدی را برای ایجاد فضای سبز ارائه کرد، زیرا کمیت فضای سبز، ساخت، انتخاب گونه و غیره  دقیقا” به شرایط اقلیمی ، خصوصا” بیوکلیماتیک هر منطقه بستگی دارد.

بنابراین تعیین استانداردی قابل قبول و قابل تعمیم به همه کشورها و مناطق وجود ندارد: حتی در گستره یک کشور نیز نمی­توان استاندارد یکسانی ارائه داد.

مفهوم سرانه فضای سبز باید صرفا” دربارۀ فضاهای سبزی به کار رود که برای گذران اوقات­فراغت، بازی و تفریح و مانند آن تدارک دیده شده­اند؛ در غیر این صورت مفهوم سرانه از محتوایی منطقی برخوردار نخواهد بود. بنابراین، محاسبه سرانه فضای سبز شهری صرفا” در زمینه انواع فضاهای گذران اوقات فراغت، یعنی فضاهای سبزی که از عملکرد اجتماعی- روانی برخوردار هستند مد نظر قرارمی گیرد.(بهرام سلطانی،1384: 193)

در شهرهای کشورهای مختلف استانداردهای متفاوتی پیشنهاد گردیده که در جدول زیر چند مورد از شهرها آورده شده است:

 

جدول (2-6 ) ، سرانه فضای سبز و استانداردهای تعیین شده در شهرهای مختلف حهان

ردیف نام شهر فضای سبز به متر مربع استاندارد
1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

بوستن

استکلم

لوس آنجلس

برلن غربی

کپنهاک

پاریس

شهرهای ایتالیا

کلکته

بغداد

تهران

117

75

54

40

10

4/7

5

 

 

4/1

50

50-60

50

60-30

 

 

12-7

مأخذ: (مجنونیان ،1374: 60 )

 

در جدول (2-7) سرانه متعارف و قابل قبول فضاهای سبز شهری از سوی نهادهای مختلف آورده شده است.

جدول(2-7)سطوح پیشنهادی سرانه فضای سبز سازمان های مختلف

ردیف نام نهاد سرانه پیشنهادی (به متر مربع)
1

2

3

4

5

محیط زیست سازمان ملل متحد

وزارت مسکن و شهرسازی

سازمان پارک ها و فضای سبز شهرداری تهران

مهندسان مشاور اتک

مهندسان مشاور روس پولادشهر

20 تا 25

7 تا 12

25 تا 50

10 تا 35

25

(مأخذ: محمدی، صبوری، 1385، 99)

 

در بین سرانه­های استاندارد مناسب کاربریهای اراضی شهری در ایران ، سرانه استاندارد فضای سبز بین (7 تا 9 مترمربع) پیشنهاد گردیده است که در جدول (2-8) سهم هر کدام از تقسیمات شهر آورده شده است:

جدول(2-8) ، سرانۀ استاندارد مناسب فضای سبز در ایران

سرانه پیشنهادی

(مترمربع)

نوع پارک
2/1 فضای بازی کودکان
5/1 محلی
8/1 ناحیه ای
9 منطقه ای و شهری
7-9 جمع پارک

مأخذ:حسینی، 1389: 305)

 

2-10- معیارهای محیطی فضای سبز

 

مهمترین مرحله در برنامه­ریزی و معماری فضای سبز تعیین الگوی فضای سبز مناسب برای یک شهر است. توسعه فضای سبز باید برا اساس نگرشی صحیح به نیازهای زیست­محیطی و اجتماعی شهر و نیز امکانات و قابلیت­های شهر صورت گیرد.

در این باره دو مقولۀ ” توسعه پایدار” و “ارتقای بهره­وری منابع” باید همواره سرلوحه سیاست­گذاریهای توسعه فضای سبز قرار گیرد. نکته مهم در اینجا شناخت ساختار اکولوژیکی و وضعیت کیفی محیط با توجه خاص به موارد زیر است:

  • تعیین میزان نیاز اکولوژیکی محیط به فضای سبز، به منظور برقراری موازنۀ اکولوژیکی میان شهر و بستر طبیعی آن.
  • شناخت امکانات منابع آب و تعیین مقدار آبی که می تواند در اختیار فضای سبز و توسعۀ آن قرار گیرد.
  • شناخت کیفیت خاک
  • شناخت گونه­های گیاهی بومی که می­توانند در طراحی فضای سبز به کار آیند.
  • بار آلودگی محیط در شمار عوامل محدود کنندۀ توسعه فضای سبز

افزون بر موارد بالا باید میزان جمعیت شهر و گروههای سنی و جنسی و تراکم جمعیت قسمت­های مختلف شهر را مشخص نمود و اطلاعات دقیقی از کمیت و کیفیت و نیز توزیع فضایی کاربری فضای سبز را در شهر کسب کرد، همچنین نیاز اجتماعی هر محله و ناحیه شهر را باید محاسبه کرد سپس ایجاد فضای سبز در مکان که از نظر بیوکلیماتیک (زیست محیطی) به حداکثر تأثیر بر محیط شهر منجر می شوند را مشخص نمود .(سعیدنیا، 1379: 85)

 

2-11- معیارهای مکانی فضای سبز شهری

نکته بسیار مهم در مکان­یابی فضاهای سبز عمومی، ضرورت­های اجتماعی ایجاد پارک است؛ از این روست که ” جین جکوب “[11] منتقد شهرسازی معاصر، معتقد است که: ” پارک باید در جایی باشد که زندگی در آن موج می زند، جایی که در آن کار فرهنگ و فعالیت­های بازرگانی و مسکونی است. تعدادی از بخش­های شهری دارای چنین نقاط کانونی ارزشمندی از زندگی هستند که برای ایجاد پارک­های محلی یا میادین عمومی، مناسب به نظر می رسند. بدترین پارک­های داراری مشکل، آن­هایی هستند که در مکانهایی که مردم از کنار آن ها نمی­گذرند و تمایل به چنین کاری نیز ندارند، قرار دارند. اگر یک پارک عمومی نتواند از راه استفاده­های طبیعی و گوناگونیهای مجاور خود پشتیبانی و حمایت شود، از یک پارک عمومی تبدیل به یک پارک خصوصی می گردد. معیارهای مکانیابی فضای سبز عمومی به شرح زیر است : (سعیدنیا ، 1379: 87 )

2-11-1- مرکزیت

کاربری فضای سبز عمومی حتی­المقدور باید در مراکز شهری، اعم از مراکز محلات، مراکز ناحیه و مناطق شهری مکانیابی شوند.

2-11-2-سلسه مراتب

انطباق سلسله مراتب ساختار کارکردی فضاهای سبز عمومی با ساختار فضایی شهرفضاهای سبز عمومی باید متناسب با موقعیت کارکردی خود بر حسب واحد همسایگی، محله، ناحیه و منطقه، مکانیابی شوند. از جانمایی پارک­های با مقیاس فرا­محله ای در داخل محلات باید در حد امکان جلوگیری شود.

2-11-3- دسترسی

هریک از پارکهای شهری باید از چهار سو به شبکه ارتباطی دسترسی داشته باشد؛ تا بدین طریق هم امکان جذب جمعیت بیشتر فراهم گردد و هم امکان نظارت اجتماعی و امنیت پارک افزایش یابد. در عین حال امکان ” بهره­برداری دیداری ” از جلوه­های زیبای پارک برای رهگذران از چهار سو فراهم باشد.

 

2-12- تعیین سرانه ی فضای سبز با توجه به ویژگی های هر شهر

جانمایی و مکان یابی فضاهای سبز عمومی باید متناسب با بررسی مطلوبیت زمین از نظر خاک و آب قرار گیرد: چرا که غفلت از این موضوع سبب افزایش هزینه ها و مانع از میل به اهداف توسعه برنامه­های فضای سبز خواهد شد.

روش پیشنهادی برای تعیین سرانه فضای سبز، عمدتاٌ به منظور تعیین سرانه فضای سبز خاص گذران اوقات فراغت، یعنی پارک­ها و گردشگاه­های سبز شهری طراحی شده است و سایر فضاهای سبز عمومی مانند فضای سبز میدان­ها، شبکه­راهها، لچکی­ها و غیره را در بر نمی­گیرد؛ زیرا در محیط هر شهری هر یک از عناصر سبز باید متناسب با عملکردی که بر عهده گرفته­اند ارزیابی شوند؛ برای مثال هر چند ممکن است فضای سبز متعلق به شبکه راهها آثار اکولوژیکی- زیست محیطی داشته باشند ولی عملکرد اصلی آن با شبکه و جریان ترافیک ارتباط می یابد و از همین لحاظ سایر بازدهی آن از اهمیت کمتری برخوردار است. بنابراین برای عناصر سبز شهری نیز همانند سایر کاربری­های شهری باید هویت مستقلی در نظر گرفت. در اینجا محاسبه سرانه فضای سبز شهری تنها در مورد انواع فضاهای سبزی صورت می گیرد که عملکرد اجتماعی- روانی دارند .

برای محاسبه فضای سبز شهری روش زیر پیشنهاد می شود. در طراحی این روش از محاسبه چهار پارامتر استفاده شده است :

  • متوسط مساحت مورد نیاز برای رشد سالم یک درخت
  • ویژگی­های اقلیمی محل
  • کیفیت محیط زیست
  • تراکم نفر / اتاق در واحد مسکونی

جدول شماره(2-9) طیف بندی طیف متوسط حداکثر دمای هوا در گرمترین ماه سال و ضرایب مربوطه

طیف حرارتی Co ضرایب فضای سبز توضیحات
≤ 25 1 بسیار مناسب
30-25 2 مناسب
35-30 3 قابل قبول
40-35 4 نامناسب
≥ 40 5 بسیارنامناسب

مأخذ: ( بهرام سلطانی،1384، 195)

 

 

جدول شماره(2-10) ، کیفیت محیط و ضرایب فضای سبز

کیفیت محیط ضرایب فضای سبز توضیحات
بسیار مناسب 0 آلودگی هوا و صوت اصلاً وجود ندارد
مناسب 1 آلودگی هوا در برخی ساعات شبانه روز و آلودگی صوتی در برخی ساعات روز وجود دارد
نامناسب 2 آلودگی صوتی در ساعات شب وجود دارد
بسیارنامناسب 3 هر دو نوع آلودگی در تمام ساعات شبانه روز وجود دارد

مأخذ: (بهرام سلطانی،1384، 195)

 

جدول (2-11) ، کیفیت واحد مسکونی و ضرایب فضای سبز

تراکم نفر / اتاق کیفیت ضرایب فضای سبز
1 نفر/ اتاق بسیار مناسب 0
2 نفر/ اتاق قابل تحمل 1
3 نفر/ اتاق بسیارنامناسب 2

مأخذ: (بهرام سلطانی،1384، 195)

 

متوسط مساحت مورد نیاز برای رشد سالم یک درخت با محاسبه مساحت دایره­ای به شعاع 5/1 متر که درخت در مرکز آن قرار گرفته است، به دست می­آید. این مساحت برابر 7 متر مربع است. در این محدوده باید سطح خاک از هر نوع ساخت و ساز ( آسفالت، سنگفرش، سیمان و غیره ) آزاد بماند تا از این راه از بروز هر نوع اختلال در فعالیت ریشه ممانعت شود.

برای منظور کردن ویژگی­های اقلیمی محل مورد نظر، از عامل متوسط بیشترین دمای هوا در گرمترین ماه سال که معیاری مناسب برای تشخیص شدت گرمای هوا در فصل تابستان است استفاده شده است. برای دخالت دادن ویژگی­های کیفی محیط از دو پارامتر آلودگی هوا و صدا استفاده می­شود و از تعداد افراد ساکن در اتاق های یک واحد مسکونی ( نسبت ترکم نفر/ اتاق ) برای دخالت عوامل اجتماعی در تعیین سرانه ها استفاده می­شود. بر این مبنا هرچه نسبت نفر نیاز به / اتاق افزایش یابد، به همان نسبت کیفیت فضای مسکونی کاهش می یابد و به همان نسبت فضای آزاد و سبز در خارج از فضای مسکونی فزونی می­گیرد.

باتوجه به این سرانه پیشنهادی سرانه فضای سبز در شهرهای ایران ممکن است بین حداقل 7 متر مربع تا حداکثر 70 متر مربع تغییر کند. روش پیشنهادی این امکان را فراهم می آورد که سرانه فضای سبز را مطابق با شرایط زیست محیطی هر منطقه تعیین کرد. (بهرام سلطانی ، 1384 : 197 )

1- balram

1-parterre

2-tudors

1-stewarts

2-hemphry repton

1-Ulrich

2-scottish

3-hanna

4-dunnet

1-ostrowski

1-jane  Jacobs

کلیدواژه : فضای سبز شهری ؛
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

توسط
تومان

تماس با ما

شماره تماس

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

اتصال به تلگرام

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها